سرمقاله؛ بی‌«علاج» و بازنده!

وبسایت امنیتی «علاج» جمهوری اسلامی یکی از جدی‌‌ترین پروژه‌های امنیتی و اطلاعاتی علنی‌شده‌ است که با هدف شناسایی و برخورد با ایرانیان خارج کشور رونمایی شد. اگرچه این سامانه کمتر از ۴۸ ساعت پس از معرفی از دسترس خارج شد  که خود نشان از «عمق بی‌علاجی» جمهوری اسلامی دارد، اما در هر حال بیانگر گسترس طرح‌های سرکوبگرانه علیه ملت ایران است.

در شرایطی که عمق سرکوب شهروندان در  کشور از شش ماه پیش و با آغاز جنگ حکومت با آمریکا افزایش یافته، همزمان جمهوری اسلامی با اقداماتی علیه ایرانیان خارج کشور نیز به دنبال گسترش دامنه این سرکوب‌هاست.

اجرای طرح رصد امنیتی اخیر که یکی از خروجی‌های آن وبسایت «علاج» بود، از سوی نهادها و چهره‌های امنیتی حکومت با عباراتی چون «حفاظت از امنیت ملی» یا «مقابله با تهدیدات دشمن» توجیه می‌شود. با اینهمه این طرح، سازماندهی یک سازوکار رسمی «سرکوب فرامرزی» از سوی جمهوری اسلامی است؛ سرکوبی که در ۴۷ سال گذشته نیز به صورت غیررسمی با ترور و زیر فشار قرار دادن و آزار فعالان سیاسی مخالف حکومت، روزنامه‌نگاران، نویسندگان و هنرمندان و خانواده‌های آنان در جریان بوده است.

ابعاد دیگر طرح اخیر، تلاش برای بازگرداندن شماری از چهره‌های ایرانی ساکن خارج به درون کشور، مصادره اموال و دارایی ایرانیان خارج کشور در درون ایران و محروم کردن شهروندان ایرانی از خدمات کنسولی یا دادن وکالتنامه حقوقی برای انجام امور اداری و مالی در داخل ایران است.

ولی موفقیت این پروژه‌های جمهوری اسلامی با تردیدهای جدی روبروست. برای نمونه، در بُعد حقوقی، آنچه این طرح در وبسایت «علاج» دنبال می‌کند، در حالی که از نظر قوانین بین‌المللی مغایر با اصولی مانند آزادی بیان است، می‌تواند در ساختار حقوقی دیگر کشورها نیز زیرمجموعه اقداماتی چون «مداخله خارجی» و «جاسوسی غیرقانونی از شهروندان» قلمداد شود.

یکی از اهداف اعلام‌نشده اما قابل توجه این طرح، قرار دادن شهروندان ایران در مقابل یکدیگر است. ایجاد گسست میان مردم با هدف ضربه زدن به همبستگی ملی، همواره یکی از مهمترین تاکتیک‌های جمهوری اسلامی بوده است.

در ماه‌های گذشته موضوع جنگ علیه جمهوری اسلامی و اختلاف‌ نظر درباره آن، به حکومت- به عنوان عامل اصلی وقوع جنگ- بهانه داده تا از همه توان خود برای ایجاد شکاف میان شهروندان بهره ببرد. پروژه «علاج» نیز در پی همین تلاش شکل گرفته است.

در این پروژه به وضوح از شهروندان خواسته شده تا علیه یکدیگر گزارش داده و جاسوسی کنند! این طرح تلاش کرده مردمی را که هرگز سرنوشت و سربلندی و کرامت آنها برای حکومت اهمیت نداشته، علیه یکدیگر صف‌بندی کند.

جمهوری اسلامی پیشتر در نمونه‌ای داخلی و در موضوع «حجاب» با راه‌اندازی سازوکار «گشت ارشاد الکترونیک» برای گزارش شهروندان علیه خودشان، شکست خورده بود اما همچنان از همان الگو در طرح امنیتی اخیر استفاده کرده است.

«مخبر»سازی از مردم و ایجاد سوءظن و بی‌اعتمادی عمومی به عنوان یکی از مخوف‌ترین استراتژی‌های امنیتی، نمونه‌های تاریخی از جمله سازمان «اشتازی» در آلمان شرقی یا دوره استالین در شوروی دارد. همانطور که در نمونه‌های تاریخی نیز اثبات شد، چنین رویکردی در نهایت سبب تشدید شکاف میان ملت- دولت، تعمیق بحران مشروعیت نظام و حتی ریزش خودش و بدنه خاکستری خواهد شد بدون آنکه توانسته باشد از فروپاشی آنها جلوگیری کند.