Skomponował melodię "Warszawskich dzieci". Władze PRL kazały zniszczyć nuty

• Panufnik opuścił Polskę w lipcu 1954 r. i poprosił w Londynie o azyl polityczny.
• Władze PRL zakazały wykonywania jego utworów i wymieniania nazwiska; zakaz obowiązywał do 1977 r.
• W 1991 r. królowa Elżbieta II nadała mu tytuł szlachecki za wkład w brytyjską muzykę.

14 sierpnia 1954 r. "Życie Warszawy" ogłosiło, że Panufnik "zdradził swój kraj i naród". "Zerwał więź łączącą go z narodem polskim, pozostając za granicą i wyrzekając się obywatelstwa polskiego" – pisała gazeta. W Polsce usunięto jego utwory z obiegu, a jego nazwisko objęto zakazem publikacji.

Panufnik wcześniej obawiał się takiego losu, ponieważ podobne represje spotkały kompozytora Romana Palestra. Po emigracji został on wyrzucony ze Związku Kompozytorów Polskich.

Dlaczego Andrzej Panufnik opuścił PRL?

Decyzję poprzedziły lata narastającej presji. Władze doceniały twórczość Panufnika, przyznawały mu nagrody i zapewniły mieszkanie, ale oczekiwały także podporządkowania muzyki zasadom socrealizmu. Przed opuszczeniem kraju Panufnik był dyrektorem Filharmonii Warszawskiej, wiceprezesem Związku Kompozytorów Polskich i laureatem państwowych nagród.

Kompozytor nie chciał pozostawać narzędziem propagandy. W autobiografii pisał: "Bez wahania byłem gotów zrezygnować z mej wysokiej, lecz pozbawionej znaczenia pozycji w Polsce i przyjąć w zamian, co los zdarzy".

Emigracja oznaczała dla niego również trudny początek w Wielkiej Brytanii. Środowisko muzyczne przyjęło go chłodno, a artysta nie otrzymywał zamówień. W 1957 r. został jednak głównym dyrygentem Orkiestry Symfonicznej w Birmingham, co poprawiło jego sytuację finansową. Do Polski wrócił dopiero w 1990 r., a większość utworów napisał poza krajem.

Od warszawskiego dzieciństwa do światowej kariery

Andrzej Panufnik urodził się 24 września 1914 r. w Warszawie. Jego matka grała na skrzypcach, a ojciec zajmował się lutnictwem. Talent chłopca dostrzegła babka Henryka Thonnes, która uczyła go gry na fortepianie.

W wieku dziewięciu lat skomponował Sonatinę. Później ukończył warszawskie konserwatorium z wyróżnieniem i kształcił się u Feliksa Weingartnera w Wiedniu.

Po wyjeździe do Wielkiej Brytanii budował pozycję od początku, a w 1991 r. otrzymał tytuł szlachecki. Zmarł tego samego roku w Twickenham pod Londynem. "Ideałem moim jest utwór, w którym treść poetycka łączy się z doskonałością muzycznego rzemiosła" – napisał w 1952 r.