فرانسه با مشارکت ۱۰ کشور اروپایی طرح بازدارندگی هسته‌ای را در برابر روسیه پیش می‌برد
روزنامه وال‌استریت ژورنال گزارش داد فرانسه هم‌زمان با کاهش اعتماد اروپا به تضمین‌های امنیتی آمریکا، در حال گسترش همکاری با ۱۰ کشور اروپایی برای تقویت بازدارندگی هسته‌ای در برابر روسیه است.
این روزنامه دوشنبه چهارم آبان نوشت امانوئل مکرون، رییس‌جمهوری فرانسه، در ماه مارس طرح موسوم به «بازدارندگی پیشرو» را معرفی کرد.
در این طرح، استقرار جنگنده‌های رافال با قابلیت حمل تسلیحات هسته‌ای در نقاط مختلف اروپا، ایجاد زیرساخت‌های ارتباطی امن، توسعه سامانه‌های هشدار زودهنگام و گسترش تبادل اطلاعات میان کشورهای مشارکت‌کننده پیش‌بینی شده است.
هدف این طرح، پیچیده‌تر کردن محاسبات راهبردی ولادیمیر پوتین است که از زمان آغاز تهاجم روسیه به اوکراین در سال ۲۰۲۲، بارها احتمال وقوع جنگ هسته‌ای را مطرح کرده است. روسیه یکی از بزرگ‌ترین زرادخانه‌های هسته‌ای جهان را دارد.
اگزاویه شاتل، مشاور راهبردی مکرون، در کنفرانس امنیتی ورشو گفت این طرح «لایه تازه‌ای» به محاسبات روسیه می‌افزاید و در صورت تشدید تنش‌های هسته‌ای، گزینه‌های بیشتری برای جابه‌جایی و استقرار نیروهای هسته‌ای فرانسه در نقاط مختلف فراهم می‌آورد.
بریتانیا، آلمان، هلند، بلژیک، لهستان، یونان، فنلاند، نروژ، سوئد و دانمارک با سطوح متفاوتی از همکاری به این ابتکار پیوسته‌اند.
استونی، لتونی و لیتوانی، سه کشور حوزه بالتیک، با وجود آسیب‌پذیری بیشتر در برابر مسکو، در فهرست شرکای این طرح نیستند و ایتالیا نیز از مشارکت در آن خودداری کرده است.
اسپن بارت ایده، وزیر امور خارجه نروژ، با اشاره به افزایش تنش‌های ژئوپلیتیکی گفت ابتکار فرانسه قرار نیست جای تضمین‌های هسته‌ای آمریکا را بگیرد، بلکه مکمل آن‌ها خواهد بود.
پس از آغاز جنگ اوکراین، روابط کرملین با بسیاری از کشورهای اروپایی به تیرگی گراییده و نگرانی متحدان اروپایی ناتو از احتمال حمله نظامی روسیه افزایش یافته است.
منافع حیاتی فراتر از مرزها
وال‌استریت ژورنال در ادامه گزارش داد دکترین هسته‌ای فرانسه استفاده از سلاح اتمی را زمانی مجاز می‌داند که «منافع حیاتی» کشور به خطر افتاده باشد.
مکرون تاکید کرده است این منافع به مرزهای فرانسه محدود نیست و بُعدی اروپایی دارد. او در سخنرانی ماه مارس خود پرسید: «آیا می‌توان تصور کرد بقای نزدیک‌ترین شرکای ما به خطر بیفتد، بی‌آنکه منافع حیاتی ما تحت تاثیر قرار گیرد؟»
مکرون همچنین اعلام کرد کشورش پس از چند دهه تولید جنگ‌افزار هسته‌ای را از سر می‌گیرد و دیگر شمار کلاهک‌های خود را فاش نمی‌کند.
برآوردها نشان می‌دهد فرانسه حدود ۲۹۰ کلاهک هسته‌ای عملیاتی دارد؛ رقمی بسیار کمتر از ذخایر آمریکا و روسیه.
با این حال، فرانسه محدوده جغرافیایی دقیق «منافع حیاتی» خود را مشخص نکرده و تاکنون هیچ تضمین هسته‌ای صریحی به متحدان اروپایی‌اش ارائه نداده است.
به نوشته وال‌استریت ژورنال، تصمیم نهایی درباره استفاده از تسلیحات اتمی همچنان منحصرا در اختیار پاریس خواهد ماند.
الکساندر استوب، رییس‌جمهوری فنلاند، گفت کشورش قصد ندارد در زمان صلح میزبان تسلیحات هسته‌ای باشد، اما می‌خواهد روسیه را با «معضل راهبردی» مواجه کند.
او مشارکت در این طرح و دسترسی به اطلاعات را برای امنیت فنلاند مفید دانست و افزود هنوز مشخص نیست این همکاری به کجا خواهد انجامید، اما احتمالا روندی ۱۰ تا ۱۵ ساله خواهد بود.
تردید به چتر هسته‌ای آمریکا
فرانسه در دهه ۱۹۶۰ و دوران ریاست‌جمهوری شارل دوگل، توان هسته‌ای مستقل خود را خارج از ساختار ناتو توسعه داد و همچنان در گروه برنامه‌ریزی هسته‌ای این پیمان شرکت نمی‌کند.
در سوی دیگر، آمریکا از طریق برنامه مشارکت هسته‌ای ناتو تسلیحات تاکتیکی خود را برای استفاده با هواپیماهای متحدان اروپایی مستقر کرده است.
به‌کارگیری این سلاح‌ها به موافقت واشینگتن و کشور میزبان نیاز دارد. بازدارندگی هسته‌ای بریتانیا نیز برخلاف فرانسه به سامانه‌های ساخت آمریکا وابسته است و در چارچوب فرماندهی ناتو قرار دارد.
تردید درباره اینکه آیا واشینگتن حاضر است برای دفاع از یک متحد اروپایی خطر جنگ اتمی را بپذیرد، سابقه‌ای طولانی دارد.
دوگل در سال ۱۹۶۱ از جان اف. کندی پرسید آیا آمریکا حاضر است برای نجات پاریس، نیویورک را به خطر بیندازد؛ اما پاسخی نگرفت.
به نوشته وال‌استریت ژورنال، این تردیدها با نزدیکی دونالد ترامپ به روسیه، توافق‌های انرژی واشینگتن و مسکو و افزایش فشارهای کاخ سفید بر اوکراین شدت یافته است.
مقام‌های فرانسوی استدلال می‌کنند بازدارندگی پاریس برای اروپا از اعتبار بیشتری برخوردار است، زیرا امنیت همسایگان به‌طور مستقیم با امنیت فرانسه پیوند دارد.
مشاور راهبردی مکرون گفت فرانسه و متحدانش در یک قاره زندگی می‌کنند و پیوندهای اقتصادی و اجتماعی گسترده‌ای دارند.
چالش سیاسی طرح در فرانسه
حزب راست‌گرای «اجتماع ملی» به رهبری مارین لوپن به‌طور ضمنی از ابتکار مکرون حمایت کرده است.
حفظ کنترل کامل فرانسه بر تصمیم‌های هسته‌ای نیز با هدف جلب حمایت جریان‌های گوناگون سیاسی صورت گرفته است.
با این حال، برخی تحلیلگران هشدار می‌دهند پیروزی احتمالی لوپن در انتخابات ریاست‌جمهوری سال آینده فرانسه، با توجه به روابط نزدیک پیشین او با پوتین و تردید حزبش نسبت به تعهدات اروپایی، می‌تواند از جذابیت این طرح برای کشورهای اروپایی بکاهد.
KioskNews shows a cleaned-up reading view extracted from the publisher’s page — the original always lives on their site, not ours.