Brussel brandt: de kapitein hoort aan het roer te staan

De MR-voorzitter Georges-Louis Bouchez is overal. Hij blokkeert de federale begrotingsbesprekingen, vanwege een voorgestelde btw-verhoging, én de Brusselse begroting, waar vorige week nochtans een akkoord over was. Bouchez wil geen geld voor de Brusselse sociale woningen, 131 miljoen euro dit jaar, als daar geen hervormingen tegenover staan.

Dat haantjesgedrag door een meerderheidspartij is nieuw in de Belgische politiek. Het verzwakt de samenhang en uiteindelijk de slagkracht van de regering. Bouchez lijkt die afweging niet te maken.

Meer ten gronde heeft de MR echter wel gelijk. Als er deze legislatuur 400 miljoen euro aan investeringen naar de sociale woningen vloeit, dan moeten er hervormingen zijn.

Het parlement heeft na de Onderzoekscommissie over het schandaal bij de Anderlechtse Haard een hele reeks aanbevelingen gedaan over hervormingen in de sociale woningsector, waarbij beslissingen over toewijzingen van een sociale woning ver weg van de lokale politiek horen te blijven. Een professionalisering van de sector is dringend nodig. Nu een blanco cheque geven zou geen goed idee zijn.

Bovendien is de Brusselse regering verplicht om de 400 miljoen euro voor de sociale woningen te verantwoorden naar hogere overheden, zoals het Instituut voor Nationale Rekeningen. Het geld wordt buiten de begroting geplaatst, dus moet daar, om groen licht te krijgen, ook letterlijk iets tegenover staan. Dat kan het vastgoed zijn – de duizenden sociale woningen zelf – maar beter is nog om door een hervormde governance, of een herziening van de sociale huurprijzen aan te tonen dat die 400 miljoen ook écht een ‘rendabele’ investering is.

De PS belooft die hervormingen na de herfstvakantie. In die zin lijkt de Brusselse begroting voorlopig ook uit de gevarenzone te zullen kunnen blijven, al is het afwachten. Begin november wordt cruciaal.

Intussen is het allemaal hoogst oncomfortabel voor minister-president Boris Dilliès (MR). Telkens als hij een akkoord boekt met de regering, wordt hij teruggefloten door Bouchez of door de Brusselse MR-voorzitter David Weytsman, of het nu over de begroting gaat of over Good Move. Dilliès zit tussen hamer en aambeeld. Met aan de ene kant een regering waarbij PS en Anders de lakens uitdelen, en hij er als regeringsleider nauwelijks aan te pas lijkt te komen, en aan de andere kant zijn eigen partij die hem geregeld kapittelt.

Zelf zegt hij dat de kritiek over zijn (gebrek aan) leiderschap zijn koude kleren niet raakt. Toch kan het een probleem worden. Naarmate de verkiezingen van 2029 naderen, zullen de spanningen in zijn veelkleurige regering stijgen, én zal zijn partij verwachten dat er gescoord wordt op de liberale thema’s.

Dat wordt spitsroeden lopen, al moeten we de voormalige Ukkelse burgemeester het voordeel van de twijfel geven. Hij is nog maar een dik half jaar aan zet. De punten worden aan het einde van de rit uitgedeeld. Maar toch. Dat Dilliès, als enige regeringsleider van dit land, vandaag in Kazachstan zit voor een koninklijke missie, doet ook wel de wenkbrauwen fronsen.

Om die reden is er donderdag geen fysieke regering, terwijl Brussel vrijdag nog in brand stond na gewelddadige rellen, opgepakte jongeren zondag weer zijn vrijgelaten, de begroting en topbenoemingen on hold staan en de vakbonden van de Brusselse administratie zich beginnen te roeren over de hervormingen en het moratorium op de aanwervingen.

Het is de vraag of de kapitein op zo’n moment niet aan het roer hoort te staan in plaats van Brussel op de kaart te zetten in een ver land waar al bij al weinig economische return van te verwachten valt.