Głos firm z regionów. Lokalne doświadczenia a dialog społeczny

Związek Przedsiębiorców i Pracodawców jest reprezentatywną organizacją pracodawców i członkiem Rady Dialogu Społecznego. Od 2010 r. działa na rzecz przedsiębiorców na szczeblu krajowym, jednocześnie rozwijając sieć organizacji regionalnych pozostających w bezpośrednim kontakcie z firmami w różnych częściach Polski. Dzięki temu problemy dostrzegane lokalnie mogą być porównywane, porządkowane i włączane do stanowisk formułowanych na poziomie krajowym.

Organizacje pracodawców działające w regionach mają również bezpośredni kontakt z instytucjami podejmującymi wiele decyzji ważnych dla firm: sejmikami, urzędami marszałkowskimi, wojewódzkimi urzędami pracy, Wojewódzkimi Radami Dialogu Społecznego, radami rynku pracy czy komitetami monitorującymi fundusze europejskie. To właśnie na tym poziomie wiele problemów przedsiębiorców jest najpierw rozpoznawanych i trafia do instytucji, które mogą się nimi zająć.

Czytaj nas częściej w Google

Dodaj w Google

!Image Placeholder!

Krajowe przepisy, lokalne warunki

Zróżnicowanie polskiej gospodarki pod względem województw dobrze pokazuje ostatni raport PARP o sektorze MŚP. Agencja porównuje regiony za pomocą syntetycznego wskaźnika przedsiębiorczości, który łączy informacje m.in. o liczbie aktywnych firm, zatrudnieniu, przychodach i inwestycjach. Różnice widać nawet między silnymi gospodarczo regionami - Pomorskie osiągnęło w tym zestawieniu 78,1 pkt, a Śląskie 62,8 pkt. Pokazuje to, że struktura i aktywność sektora MŚP mogą wyraźnie różnić się także między województwami o dużym potencjale gospodarczym.

Różnice dotyczą również rynków pracy. Dla przedsiębiorstwa produkcyjnego ważne mogą być niedobory techników i operatorów, dla sektora turystycznego sezonowość zatrudnienia, a dla firm logistycznych dostępność kierowców i infrastruktury. W innych miejscach problemem bywa odpływ młodych pracowników, niedopasowanie szkolnictwa zawodowego, dostęp do terenów inwestycyjnych albo finansowania rozwoju kompetencji.

Badania ZPP: regionalny wymiar dialogu społecznego

Poziom regionalny zajmuje istotne miejsce także w doświadczeniach przedsiębiorców badanych przez ZPP. W projekcie „Od konwersacji do legislacji – wzmacnianie roli Dialogu Społecznego” przeprowadzono ogólnopolskie badania obejmujące respondentów ze wszystkich województw, co pozwoliło porównać różne drogi uczestnictwa firm w konsultacjach i dialogu.

W badaniu „Dobre praktyki w zakresie konsultacji społecznych”, obejmującym przedstawicieli kadry zarządzającej firm zrzeszonych w organizacjach pracodawców, najczęściej wskazywanym doświadczeniem były konsultacje regionalne - uczestniczyło w nich 55,4%. badanych. Dla znacznej części przedsiębiorstw kontakt z procesem konsultacyjnym odbywa się więc także poza szczeblem centralnym.

Intensywność tego zaangażowania wyraźnie różni się między województwami. W części z nich firmy uczestniczą w konsultacjach regularnie, w innych częściej pojawiają się w nich okazjonalnie. Różne są też kanały kontaktu z instytucjami.

Podobny obraz przynosi raport „Udział przedsiębiorców w dialogu społecznym”, oparty na ponad 160 wywiadach z przedstawicielami firm ze wszystkich województw. W części Polski wschodniej większą rolę odgrywał dialog regionalny, podczas gdy w województwach centralnych częściej wskazywano aktywność krajową. Sposób reprezentowania interesów przedsiębiorców wiąże się więc zarówno z charakterem lokalnej gospodarki, jak i z instytucjami, z którymi firmy mają na co dzień kontakt.

Związek Przedsiębiorców i Pracodawców

Najbliżej problemów rynku: instytucje dialogu w regionach

Wojewódzkie Rady Dialogu Społecznego są jednym z miejsc, w których przedstawiciele pracodawców, związków zawodowych, samorządu i administracji rządowej zajmują się problemami społeczno-gospodarczymi województwa. W badaniu ZPP przeprowadzonym wśród 97 członków WRDS ze wszystkich województw skuteczność rad w rozwiązywaniu lokalnych problemów rynku pracy pozytywnie oceniło 77,3% respondentów.

Innym miejscem reprezentacji biznesu są wojewódzkie i powiatowe rady rynku pracy. Opiniują m.in. działania aktywizacyjne, kierunki kształcenia i szkolenia zawodowego oraz priorytety wydatkowania środków Krajowego Funduszu Szkoleniowego. Obecność przedstawicieli organizacji pracodawców pozwala wnosić perspektywę firm bezpośrednio do dyskusji o potrzebach lokalnego rynku pracy. Dobrym przykładem jest Powiatowa Rada Rynku Pracy w Kielcach, gdzie w kadencji 2026-2030 Świętokrzyski Związek Przedsiębiorców i Pracodawców reprezentuje Damian Hada.

Poszczególne sprawy mają przy tym różnych adresatów. Problemy dotyczące zatrudnienia i kompetencji mogą trafiać do rad rynku pracy i urzędów pracy, kwestie rozwoju regionalnego do samorządu województwa, a tematy wymagające uzgodnienia stanowisk partnerów społecznych - do WRDS. Dla organizacji pracodawców liczy się więc nie tylko rozpoznanie problemu zgłaszanego przez firmy, ale także możliwość skierowania go do instytucji, która może się nim zająć.

Związek Przedsiębiorców i Pracodawców

Od konsultacji do stałej współpracy w regionie

Formalne gremia są tylko jednym z kanałów reprezentacji przedsiębiorców. Organizacje regionalne ZPP prowadzą również własne konsultacje, spotkania i projekty, które tworzą bezpośredni kontakt firm z samorządami, administracją i instytucjami rynku pracy.

Dla przykładu, w województwie świętokrzyskim w 2026 r. odbyły się m.in. Forum Samorządowe, Konferencja Dialogu Międzysektorowego, spotkania konsultacyjne podczas Międzynarodowego Salonu Przemysłu Obronnego oraz cykl spotkań z przedsiębiorcami w Kielcach i powiatach. Ich znaczenie polega przede wszystkim na regularności - pozwalają wracać do zgłaszanych tematów i konfrontować stanowiska firm z możliwościami samorządu oraz instytucji publicznych.

Inną funkcję pełni „Ponadregionalne Obserwatorium Dialogu Społecznego ZPP”. Organizacje ze Śląska, województwa świętokrzyskiego i Podkarpacia prowadzą badania potrzeb kompetencyjnych oraz regionalne okrągłe stoły. Wnioski mają być wykorzystywane m.in. w pracach rad rynku pracy, WRDS i innych instytucji zajmujących się politykami regionalnymi. Pozwala to porównywać problemy występujące w kilku województwach i wskazywać zjawiska, które mają szerszą skalę.

Jeszcze inny cel miał „Kodeks Dobrych Praktyk - dialog pomiędzy samorządem a biznesem”, rozwijany przez ZPP z organizacjami regionalnymi i samorządami. Projekt koncentrował się na uporządkowaniu kontaktów władz lokalnych z firmami oraz tworzeniu regularnych mechanizmów konsultowania spraw istotnych dla miejscowego biznesu.

Kiedy lokalny problem staje się sprawą ogólnopolską

Znaczenie reprezentacji w regionach widać szczególnie wtedy, gdy podobny problem zaczyna zgłaszać więcej firm. Jeżeli ten sam temat powtarza się w jednej branży, kilku powiatach lub kolejnych województwach, przestaje być wyłącznie sprawą pojedynczego przedsiębiorstwa. Może stać się podstawą stanowiska organizacji pracodawców, rekomendacji albo propozycji skierowanej do administracji.

Skuteczna organizacja pracodawców powinna czerpać siłę z regionów. To doświadczenia lokalnych przedsiębiorców pokazują nam, z jakimi problemami mierzą się polskie firmy i jak różnie te same wyzwania mogą wyglądać w poszczególnych częściach kraju. W ZPP zależy nam na tym, żeby te głosy sprawnie docierały do poziomu krajowego i mogły znaleźć odzwierciedlenie w naszych stanowiskach oraz propozycjach legislacyjnych” - mówi Ewa Czerwińska, Dyrektor Biura Obsługi Organizacji ZPP, odpowiedzialna za relacje z biznesem, współpracę z instytucjami zewnętrznymi oraz rozwój struktur ZPP w regionach.

Związek Przedsiębiorców i Pracodawców

Wyzwaniem pozostaje wykorzystanie tej wiedzy odpowiednio wcześnie. Konsultowanie gotowego projektu daje możliwość zgłoszenia uwag, jednak doświadczenia firm są potrzebne już podczas definiowania problemu i wyboru sposobu działania. Dotyczy to zarówno regulacji krajowych, jak i programów rynku pracy, funduszy europejskich czy przedsięwzięć przygotowywanych przez samorządy.

To jeden z praktycznych wymiarów przejścia „od konwersacji do legislacji”. Rozmowa z przedsiębiorcami może być początkiem procesu, w którym zgłaszany problem zostaje rozpoznany, zestawiony z sytuacją w innych częściach kraju i przełożony na rekomendację lub propozycję zmiany. Dla organizacji pracodawców oznacza to potrzebę stałej obecności zarówno przy firmach, jak i w instytucjach, w których zapadają decyzje dotyczące rynku pracy i działalności gospodarczej.

W ten sposób perspektywa lokalna staje się częścią przygotowania rozwiązań o zasięgu ogólnopolskim. Dzięki temu propozycje formułowane na szczeblu centralnym mogą opierać się na wiedzy o warunkach, w których będą później stosowane.

Artykuł powstał w ramach projektu „Od Konwersacji do Legislacji – wzmacnianie roli Dialogu Społecznego” współfinansowanego ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego Plus w ramach programu Fundusze Europejskie dla Rozwoju Społecznego 2021–2027, nr projektu: FERS.04.03-IP.06-0015/24.