Ruimtesonde op weg naar Marsmaan om 10 gram materiaal te halen

Een Japanse ruimtemissie is succesvol begonnen aan een reis naar Marsmaan Phobos. Het is de bedoeling om zo'n 10 gram materiaal van die maan mee terug te nemen naar aarde. Voor de internationale missie is ruim 500 miljoen euro uitgetrokken.

Aan boord van de raket zijn het verkenningswagentje Idefix en een lander die over enkele jaren daadwerkelijk wat grond moet gaan opzuigen. Het is de bedoeling dat de missie volgend jaar zomer aankomt bij Mars.

De Frans-Duitse Idefix, een wagentje van 25 kilogram ter grootte van een magnetron vernoemd naar Asterix' hondje, zal dan eerst landen op de oppervlakte van Phobos. Het zal een goede plek uitzoeken waar de lander uiteindelijk enkele uurtjes kan neerkomen om te boren en monsters te verzamelen. Dat zal pas in 2028 of 2029 gebeuren. De terugreis naar aarde moet in 2031 klaar zijn.

Mars heeft twee manen: de grotere Phobos en de kleinere Deimos. Het zijn naast onze eigen maan de enige manen bij de binnenste planeten van ons zonnestelsel. De manen zijn flink kleiner dan onze eigen: Phobos is maar 20 kilometer in doorsnee, Deimos ongeveer de helft daarvan. Doordat ze door hun geringe omvang ook minder zwaartekracht hebben, is landen op het oppervlak geen sinecure.

Doel van de missie is uitvogelen hoe de manen van Mars zijn ontstaan. Zijn die het gevolg van een eeuwenoude botsing met de planeet die Marspuin de ruimte in slingerde? Of gaat het om planetoïden die in de zwaartekracht van de planeet zijn getrokken? Aan de kenmerken van het materiaal dat meegenomen wordt, moet die vraag beantwoord kunnen worden.

Het moet de eerste keer worden dat materiaal van (uit de buurt van) Mars teruggehaald wordt naar aarde. Eerder verzamelden de Apollo-astronauten al rotsen en gruis van onze eigen maan en haalden ze met een sonde een handjevol gruis van planetoïde Bennu.

Of die primeur echt voor deze missie zal zijn, wordt nog spannend: China is van plan in 2028 een retourtje Mars te lanceren, die in hetzelfde jaar terugkeert als deze missie. NASA heeft ook Marsmonsters verzameld met de Perseverance Rover, maar er zijn nog geen concrete plannen om die op te halen.