Er is niks meer over van de historische molen bij Stiens: 'Dit is aangestoken'

Waar gisteren nog een molen stond, ligt vandaag een ruïne. Overal geblakerde houten balken, weg is het vertrouwde silhouet aan de horizon in het noorden van Friesland. De karakteristieke Slagdijkstermolen uit 1864 tussen de dorpen Stiens en Feinsum ging vannacht in vlammen op.

Molenaar Johan Nooi hoorde het trieste nieuws vanochtend vroeg van een verslaggeefster en sprong meteen in zijn auto. "Dan kom je hier en ligt de hele zaak gewoon plat. Muren weg, wieken allemaal krom en stuk. Einde verhaal, we kunnen niks meer."

Ongeloof

Nu overheerst het ongeloof. Hoe heeft dit kunnen gebeuren? De vraag spookt al de hele dag door het hoofd van de molenaar, die als vrijwilliger veertien jaar geleden de molen onder zijn hoede nam.

Bliksem is het niet geweest en kortsluiting al helemaal niet, zegt hij resoluut. De molen had geen gas- of elektriciteitsaansluiting. Wrijving sluit hij ook uit als oorzaak van de brand. De molenwieken waren zoals altijd stevig vastgezet. Toch kon er vuur ontstaan en zich razendsnel verspreiden. Tegen de tijd dat de brandweer arriveerde, was er geen redden meer aan.

"Iemand moet dit gedaan hebben", zegt Nooi dan ook meerdere keren. "Wie haalt dat in zijn hoofd? Ik hoop dat ze diegene te pakken krijgen."

Huis verdedigd

De bewoners van een huis verderop zagen rond 00.30 uur de vlammen uit de molen slaan. Ze sloegen alarm en waarschuwden de mensen die in het voormalige molenaarshuisje wonen, vlak naast de Slagdijkstermolen.

"Zij hebben hun huis vannacht moeten verdedigen", zegt Nooi, "de vlammen gingen hun kant op". De schade bij de buren bleef beperkt tot een verschroeide heg en roetdeeltjes in de tuin, mede dankzij de brandweer die hun huis en andere gebouwen nat hield.

De Slagdijkstermolen werd in 1864 gebouwd en had jarenlang een belangrijke functie bij de bemaling van de ongeveer 500 hectare grote Slagdijksterpolder. Voor deelnemers en tv-kijkers van de Elfstedentocht was het gebouw langs de Finkumervaart een bekend beeld op het noordelijke deel van de route.

De molen kon water in- en uitmalen met één schroef, vertelt Nooi. "Dat zegt de mensen misschien niks, maar dat is uniek. In natte periodes pompt hij water weg en in droge periodes ook weer terug."

Gesprek met verzekeraar

Bij de brand gingen ook privéspullen van Nooi verloren. Een rubberboot en een buitenboordmotor, "allebei niks meer van over". De molenaar zou graag zien dat op dezelfde plek een nieuwe molen herrijst. Identiek aan de molen die verloren ging, met houten skelet en een met riet bedekte kap.

Maandag komt de verzekeraar langs en het bestuur van eigenaar De Fryske Mole(opent in nieuw venster) heeft binnenkort een gesprek met de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed over de toekomst van de molen.