Dolandırıcılar her cephede

Yapılan bir güvenlik araştırması, kuşakların alışveriş alışkanlıklarının birbirinden ne kadar farklılaştığını ve dolandırıcıların da bu farklılıklara göre yöntemlerini nasıl şekillendirdiğini ortaya koyuyor.

2026 indirim sezonu hızla yaklaşırken güvenlik uzmanları, farklı yaş gruplarının çevrim içi alışveriş kararlarını nasıl aldığını ve en iyi fırsatları nereden bulduğunu belirlemek amacıyla aralarında Türkiye’nin de bulunduğu dünya genelindeki 7.200 çevrim içi tüketiciyle bir araştırma* gerçekleştirdi. Çalışma, nesillerin indirim haberlerini farklı kanallardan aldığını ortaya koyuyor:

Z kuşağı sosyal medyayı ve çevrim içi reklamları tercih ederken, Boomer kuşağı resmi marka web sitelerine yöneliyor ve arama motoru sonuçlarına güveniyor.

Çevrim içi alışveriş trendlerini analiz eden uzmanlar, en avantajlı teklifleri ararken güvenliği elden bırakmamak adına kritik tavsiyelerde bulundu.

Türkiye’de tüm yaş grupları genelinde tüketicilerin indirim ve kampanyalardan haberdar olmak için en sık başvurduğu kanallar arasında markaların web siteleri ve mobil uygulamaları (%39), fiyat karşılaştırma siteleri (%38), çevrim içi pazaryerlerinde yayımlanan reklamlar (%36), arama motorları (%32), arkadaş, aile ve iş çevresinden gelen tavsiyeler (%31) ve çevrim içi mağaza bildirimleri (%30) yer alıyor. Katılımcıların %29’u sosyal medya ve içerik üreticilerini, %28’i e-postaları, yine %28’i çevrim içi reklamları tercih ettiğini belirtiyor.

Yapay zekâ destekli öneriler aracılığıyla özel tekliflerden haberdar olduğunu söyleyenlerin oranı ise %20 olarak öne çıkıyor.

Influencer reklamları, yapay zekâ destekli tekliflerle gelen dolandırıcılık riskleri

Araştırmanın küresel sonuçlarına göre Z ve Y kuşakları, indirim ve kampanyaları keşfetmek için en çok sosyal medya ve içerik üreticilerinin önerilerinden yararlanıyor. Tüm katılımcılar arasında bu kanalları tercih edenlerin oranı %41 iken, Z kuşağında %48’e, Y kuşağında ise %45’e ulaşıyor. Z kuşağının tercih ettiği diğer kanallar arasında markaların resmî web siteleri (%41) ve çevrim içi reklamlar (%41) bulunuyor. Bununla birlikte Z kuşağının %19’u yapay zekâ tarafından sunulan önerilerin, %20’si ise markaların mesajlaşma uygulamaları üzerinden gerçekleştirdiği iletişimin satın alma kararlarında etkili olduğunu belirtiyor.

Genç tüketiciler için alışverişin giderek eğlence deneyiminin bir parçası hâline gelmesi, siber tehditlerin de indirim ve kampanyalarla aynı dijital kanallar üzerinden yayılmasına zemin hazırlıyor. Kısa videolar arasında gezinmek, Telegram kanallarını takip etmek veya yapay zekâ ile sohbet etmek artık alışveriş yolculuğunun bir parçası olurken, dolandırıcılar da bu alışkanlıklardan yararlanıyor.

2026 yılında yaygınlaşan çeşitli dolandırıcılık yöntemlerinde siber suçlular, TikTok ve Instagram üzerinden gerçekte var olmayan ürünleri satmak için yapay zekâ ve deepfake teknolojilerini kullanıyor. Yapay zekâyla oluşturulan karakterler, el yapımı olduğu iddia edilen ürünlerin veya mucizevi etkiler vadeden sağlık ürünlerinin tanıtımını yaparak tüketicileri doğrudan ödeme yapmaya yönlendiriyor. Sonuçta tüketiciler ya başka platformlarda çok daha düşük fiyatlara satılan seri üretim bir ürünle karşılaşıyor ya da ödedikleri parayı tamamen kaybediyor.

Bir diğer risk ise yapay zekâyla oluşturulan ürün görselleri ve açıklamalarından kaynaklanıyor. Bu tür içerikler nedeniyle tüketicilere teslim edilen ürünler, satın alma öncesinde sunulan görsellerden ve açıklamalardan önemli ölçüde farklı olabiliyor. TikTok Shop, yapay zekâyla oluşturulan yanıltıcı veya gerçeği yansıtmayan reklamları denetlese de tüketicilerin karşılaştıkları tekliflerin güvenilirliğini her zaman sorgulaması gerekiyor.