Zacięta walka o prezydenturę w Bułgarii. Są wyniki exit poll

Zgodnie z wynikami exit poll przeprowadzonymi przez pięć czołowych ośrodków badawczych, Iliana Jotowa – wspierana przez rządzącą partię Postępowa Bułgaria (PB) premiera Rumena Radewa oraz obóz socjalistów – uzyskała od 32,2 proc. do 36,6 proc. głosów. Daje jej to fotel liderki, jednak jej przewaga nad rywalem okazała się znacznie mniejsza, niż wskazywały ostatnie prognozy.

Tuż za nią uplasował się kandydat proeuropejskiego bloku Kontynuujemy Zmiany – Demokratyczna Bułgaria (PP-DB), były premier Andrej Giurow, na którego zagłosowało od 31,6 proc. do 32,4 proc. wyborców.

Jak podkreśla bułgarska agencja prasowa BTA, taki układ sił to duża niespodzianka. Jeszcze w piątkowym sondażu instytutu Alpha Research Jotowa była bezapelacyjną faworytką z poparciem sięgającym 41,1 proc., podczas gdy Giurow notował wówczas zaledwie 28,3 proc.

Rekordowo niska frekwencja

Trzecie miejsce we wszystkich badaniach exit poll zajął Kostadin Kostadinow, lider nacjonalistycznego i otwarcie rusofilskiego ugrupowania Wyzrażdane (Odrodzenie). Polityk zdobył od 12,6 proc. do 15,7 proc. poparcia. Żaden z pozostałych 24 zarejestrowanych pretendentów nie zdołał przekroczyć progu dwucyfrowego wyniku. Łącznie Centralna Komisja Wyborcza zarejestrowała w tym wyścigu aż 27 par prezydenckich.

Głosowanie upłynęło jednak w cieniu ogromnej apatii społecznej. Według danych przekazanych przez agencję BGNES za CKW, frekwencja wyborcza o godzinie 16:00 czasu lokalnego wyniosła zaledwie 16,04 proc. To drastyczny spadek w porównaniu z wyborami prezydenckimi w 2021 r., kiedy o tej samej porze do urn poszło 24,12 proc. uprawnionych.

Spór o Rosję i NATO podzielił pretendentów

Finałowe starcie między Jotową a Giurowem będzie bezpośrednim plebiscytem na temat przyszłego kursu polityki zagranicznej i bezpieczeństwa Sofii. Obu kandydatów dzieli w tej kwestii fundamentalna różnica zdań.

Iliana Jotowa kładzie nacisk na konieczność dyplomatycznego zakończenia wojny w Ukrainie i z dużym sceptycyzmem podchodzi do pomysłów zwiększania dostaw bułgarskiej broni dla Kijowa.

Andrej Giurow reprezentuje twardą linię prozachodnią – jednoznacznie i bezwarunkowo potępia imperialną agresję Kremla oraz opowiada się za maksymalnym zacieśnieniem współpracy z NATO i sojusznikami z Unii Europejskiej.

Przetasowania na szczytach władzy

Stawka wyborów jest wysoka, mimo że urząd prezydenta – wybieranego na 5-letnią kadencję w tandemie z wiceprezydentem – ma w Bułgarii charakter głównie reprezentacyjny.

Tegoroczne wybory są konsekwencją politycznego trzęsienia ziemi ze stycznia, kiedy to ówczesny prezydent Rumen Radew (sprawujący funkcję od 2017 r.) nieoczekiwanie ustąpił ze stanowiska, by stanąć na czele nowego ruchu i powstrzymać wieloletni kryzys gabinetowy. Jego ugrupowanie Postępowa Bułgaria odniosło spektakularny sukces w kwietniowych wyborach parlamentarnych, zdobywając bezwzględną większość i formując pierwszy od dwóch dekad jednopartyjny rząd.

Wówczas stery w pałacu prezydenckim przejęła Iliana Jotowa, stając się pierwszą kobietą na tym urzędzie w dziejach kraju.