Rechter draagt Brussel op om terrein te voorzien voor rondtrekkende Roma

Het gaat om een uitspraak van de rechtbank die dateert van 15 oktober. Daarin draagt de rechter het Brussels Gewest op om binnen zes maanden een of meer terreinen ter beschikking te stellen aan rondtrekkende bevolkingsgroepen. Zo moeten zij "in menswaardige omstandigheden kunnen leven, vrij van discriminatie”. Als het Gewest daar niet aan voldoet, dreigt het dwangsommen te moeten ophoesten.

Via haar woordvoerder laat Lalieux weten dat zij nu eerst de tijd neemt om het vonnis te analyseren, alvorens zich uit te spreken over een eventueel beroep tegen deze rechterlijke beslissing.

Lalieux moet eerst vaststellen welke aanpassingen er nodig zijn aan de Brusselse Huisvestingscode om te voldoen aan de eisen van het vonnis. Ze laat ook weten dat ze in dit dossier samenwerkt met staatssecretaris voor Ruimtelijke Ordening, Audrey Henry (MR), die bevoegd is voor het eventuele ter beschikking stellen van terreinen.

Water en stroom

Van de rechter moeten de terreinen beschikken over een capaciteit van minimaal 60 woonwagens. Ze moeten gemakkelijk te bereiken zijn en voorzien zijn van stromend water en elektriciteit. Ook moet de huisvuilophaling er langskomen en moet een aansluiting op de riolering er mogelijk zijn.

Het Brussels Gewest krijgt van de rechter zes maanden om zo'n terrein te vinden en ter beschikking te stellen van woonwagenbewoners. Daarnaast krijgt de regering-Dilliès een jaar de tijd om de Brusselse Huisvestingscode aan te passen en de bepalingen van het vonnis erin op te nemen. Zo moet de code van de rechter minimumvoorwaarden bevatten rond veiligheid, hygiëne en nutsvoorzieningen voor het specifieke geval van rondtrekkende groepen op terreinen die door de overheid ter beschikking worden gesteld.

Als het Gewest het vonnis niet naleeft, zal het per maand vertraging 10.000 euro aan dwangsommen moeten betalen aan de vzw Comité national des gens du voyage, met een maximum van 500.000 euro.

"Dit is een mooie overwinning. We rekenden sterk op de uitkomst van dit proces. Het werd tijd dat de kwestie in Brussel werd aangepakt. We vragen al jaren om opvangplaatsen voor de winter en we hopen dat dit snel gerealiseerd wordt", zo reageerde Étienne Charpentier, woordvoerder van het Comité national des gens du voyage, in de krant La Libre. "Dit vonnis geeft ons de legitimiteit en de kracht die nodig zijn om ons recht op passende huisvesting op te eisen.”

Gesloten in 2018

Soortgelijke terreinen bestonden ooit wel in Brussel. Het laatste publieke transitterrein bevond zich in de Waterranonkelstraat in Haren, zo weet La Libre nog. Maar dat ging in juni 2018 definitief dicht. De Stad Brussel maakte de locatie namelijk enkel toegankelijk voor woonwagenbewoners die er permanent wilden verblijven.

Sindsdien is er geen duurzame oplossing gevonden voor de rondtrekkende gemeenschappen in Brussel. In 2018 had het Gewest nochtans een bedrag van 1,5 miljoen euro vrijgemaakt om de gemeenten aan te moedigen terreinen in te richten, meldt het dagblad. Geen enkele gemeente had positief gereageerd op deze regionale oproep.

De rechtszaak die tegen het Brussels Gewest werd aangespannen – en gewonnen – werd in december 2024 opgestart door het Comité. Unia, het interfederale centrum voor gelijke kansen, had zich op 26 februari 2025 bij de civiele procedure aangesloten.

De oorspronkelijke vordering was ook gericht tegen het Waals Gewest. Maar de Brusselse rechtbank heeft die twee onderdelen van elkaar gescheiden en de vzw en Unia doorverwezen naar de rechtbank van eerste aanleg van Namen om daar een procedure tegen het Waals Gewest te starten.