Brusselse drugscommissaris: torenhoge verwachten, maar onduidelijke strategie

Een nieuwe fase in de strijd tegen drugs? Of gewoon een extra beleidsniveau, zonder veel slagkracht?

Met Miran Scheers krijgt Brussel zijn eigen drugscommissaris, een functie in het leven geroepen door de regering van minister-­president Boris Dilliès (MR). Ze krijgt een team van drie personen en zal zich naar eigen zeggen “ten volle inzetten” voor de uitdagingen die haar wachten.

Scheers wacht een boeiende, maar aartsmoeilijke opdracht. Enerzijds staan de verwachtingen hooggespannen, zeker omdat het drugsgeweld in omvang lijkt toe te nemen en voor een groot stuk de beleving van de stad bepaalt. Mensen snakken naar een kentering.

Anderzijds betreedt Scheers grotendeels onontgonnen terrein. Haar opdracht ligt op papier vast, maar hoe ze haar plaats tussen de bestaande veiligheidsdiensten moet opeisen, blijft voorlopig onduidelijk. Scheers komt bovendien uit Leuven, waar ze jarenlang directeur veiligheid en preventie van de Stad Leuven was. Allicht ook een uitdagende job, maar Brussel speelt in een andere categorie qua criminaliteit en geweld. Geen dronken studenten of gehannes over hondenpoep, maar zwaarbewapende drugsbendes, die opereren volgens een piramide­systeem met loopjongens en commandanten. En met immense financiële belangen op het spel.

Die complexe realiteit vergt een zekere kennis van zaken en dat lijkt meteen haar grootste handicap: haar gebrek aan ervaring met Brussel – Brussel als narcohoofdstad, maar Brussel ook als institutioneel en maatschappelijk kluwen. Zal die achterstand tot nog meer vertraging leiden? Of zal haar positie van buitenstaander net een frisse blik werpen op vastgeroeste ideeën en praktijken, in het zoeken naar een samenwerking tussen de verschillende instanties?

Ter harer verdediging: haar collega’s uit Leuven noemen Scheers “een bruggenbouwer”, zo blijkt uit een portret dat te lezen valt op de website van BRUZZ. Het is iemand die “geïntegreerd denkt” en “streng en kordaat” kan overkomen, met ervaring rond drugsbeleid en drugspreventie

In de hoogste gerechtelijke kringen kon haar aanstelling alvast niet op hetzelfde enthousiasme rekenen. Niet dat hij Scheers persoonlijk aanviel, maar de procureur-generaal van Brussel, Frédéric Van Leeuw, omschreef de nieuwe functie als “lachwekkend”. Hij noemde – op de Franstalige televisiezender BX1 – de positie een verspilling van schaarse middelen, en vreest een overlapping met de huidige federale drugscommissaris Ine Van Wymersch. Zijn kritiek raakt de kern van de zaak: wat voegt een nieuwe coördinator toe als bestaande diensten vandaag al moeite hebben om hun opdracht uit te voeren?

Haar ietwat bleke beschrijving in de media zal die scepsis niet meteen counteren. Toch zit mogelijk daarin haar sterkte: in haar onopvallende profiel, haar verbindende aanpak en haar relatieve politieke onafhankelijkheid. Ze moet immers haar plaats zien te vinden tussen een rist zwaar­gewichten, elk met eigen bevoegdheden, prioriteiten en ego’s. Gold Commander Michel Goovaerts coördineert de politieaanpak tegen het drugsgeweld en bereidt ondertussen de fusie van de zes politiezones voor. Procureur Julien Moinil wil de georganiseerde criminaliteit harder aanpakken. En Dilliès, haar politieke opdrachtgever, wil zich bewijzen als minister-­president. Scheers kan de lijm tussen die verschillende spelers worden en een alliantie aan elkaar smeden.

Het BRUZZ-portret onthulde nog een ander veelzeggend detail: van Scheers bestaan amper foto’s. Zij lijkt de anonimiteit te prefereren boven publieke (h)erkenning. Dat hoeft geen bezwaar te zijn. Brussel heeft niet nog een veiligheidsfiguur nodig die vooral zichzelf in de kijker zet. Niet de drugscommissaris moet zichtbaar zijn, wel de resultaten van haar werk.