Amerikaanse F-35’s bewijzen hun nut in oorlog met Iran, al is er wel één cruciale voorwaarde

• De logistiek is bepalend voor de efficiëntie van de F-35.
• De uitbreiding van de vloot heeft het bestaande onderhoudsnetwerk overbelast.
• Er zijn enorme investeringen nodig om de infrastructuur uit te breiden en de betrouwbaarheid te waarborgen.

Het succes van de F-35 Lightning II tijdens Operatie Epic Fury in maart 2026 bracht een cruciale waarheid aan het licht. De effectiviteit van het vliegtuig hangt volledig af van de logistiek.

Brigadegeneraal Brian Laidlaw van het Air Combat Command merkte tijdens een evenement op 14 september bij de Air & Space Forces Association op dat de straaljagers uitzonderlijk goed presteerden zodra ze voorrang kregen bij onderhoud en de levering van reserveonderdelen. Deze gevechtsprestaties staan in schril contrast met een geschiedenis van slechte paraatheidsbeoordelingen en negatieve berichtgeving over de operationele betrouwbaarheid van het vliegtuig.

Beperkte paraatheid

Vóór het conflict met Iran kampte de F-35 met ernstige vertragingen bij het onderhoud en een tekort aan onderdelen. Uit gegevens van het Government Accountability Office bleek een scherpe daling van de missiecapaciteitspercentages, van 67 procent in 2021 tot 44 procent in 2025.

De situatie met betrekking tot de volledige missiecapaciteit was nog nijpender. Tegen 2025 zou slechts 25 procent van de vloot elke toegewezen taak kunnen uitvoeren. Hoewel de eenheden van de luchtmacht het iets beter deden dan hun tegenhangers bij de marine en het marinekorps, wees de algemene trend op een vloot in crisis.

Schaalproblemen

Een belangrijke oorzaak van deze tekortkomingen is dat het F-35-programma veel verder is uitgegroeid dan het ondersteuningssysteem aankan. Terwijl de vloot tegen 2026 was gegroeid tot 1.300 vliegtuigen, was het bestaande logistieke kader slechts ontworpen voor ongeveer 700 tot 800 toestellen.

Luitenant-generaal Michael Masiello had het Congres eerder meegedeeld dat de omvang van de vloot het onderhoudsnetwerk simpelweg had overbelast.

Financiering van de Global Support Solution

Om deze structurele tekortkomingen te verhelpen, heeft het Joint Program Office de ‘Global Support Solution Reset’ voorgesteld, waarbij tot en met 2031 13,7 miljard dollar (12 miljard euro) aan financiering wordt gevraagd. Het doel is om de missiecapaciteit te stabiliseren op 80 procent en de volledige missiecapaciteit op 65 procent.

Het behalen van deze doelstellingen is echter sterk afhankelijk van de particuliere sector. Lockheed Martin heeft geprobeerd de kloof te overbruggen door 2 miljard dollar (1,7 miljard euro) aan eigen kapitaal te investeren om de inkoop van onderdelen te versnellen en de capaciteit van de toeleveringsketen uit te breiden. Ondertussen heeft het een overheidscontract ter waarde van 1,6 miljard dollar (1,4 miljard euro) voor essentiële componenten binnengehaald.

Zorgen over duurzaamheid

Ondanks deze inspanningen blijft de sterke stijging van het aantal vlieguren – met een jaarlijkse toename van 25 procent – een zware druk leggen op reparatiedepots en personeel. HDe oorlogssituatie in het Midden-Oosten heeft de paraatheid tijdelijk versterkt met noodprioritering. Toch is dit niveau van ondersteuning waarschijnlijk niet houdbaar.

Zolang de onderliggende infrastructuur niet is uitgebreid om aan te sluiten bij de omvang van de vloot, zijn de recente verbeteringen in de betrouwbaarheid van de F-35 wellicht slechts van tijdelijke aard. (fc)

Wil je meer defensienieuws ontvangen? Schrijf je in op onze wekelijkse Defensie Insider-nieuwsbrief

Volg Business AM ook op Google Nieuws

Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!