Waarop zou jij besparen? Nieuwe tool laat Brusselaars zelf begroting maken

De Brusselse begroting, waar de regering zich momenteel in conclaaf over buigt, is geen eenvoudige materie. Voor 2026 gaat het om 9,58 miljard euro aan uitgaven van het Brussels Gewest en de Gemeenschappelijke Gemeenschapscommissie (GGC), goed voor ongeveer 7.630 euro per Brusselaar.

Pepijn Kennis, die van 2019 tot 2024 in het Brussels Parlement zetelde voor de burgerbeweging Agora, wilde de cijfers overzichtelijker maken. “Ik ben op het idee gekomen toen ik gisteren ging zwemmen. Tijdens het zwemmen dacht ik: hoe zit dat nu eigenlijk met die Brusselse begroting, waar gaan ze nu eigenlijk geld aan uitgeven?”, vertelt hij.

Eenmaal thuis stelde hij vast dat de officiële website 'budget brussels' voor 2026 niet langer bruikbaar is. “Dus dacht ik: ik ga het zelf maken.” Zijn website heet budgetcuts.brussels.

De website bestaat uit twee grote onderdelen. Eerst kunnen gebruikers de begroting van 2026 bekijken: waar komt het geld vandaan, waar gaat het naartoe en wat verandert er tegenover het vorige jaar?

Daaruit blijkt bijvoorbeeld dat het meeste geld naar Iriscare gaat, dat instaat voor onder meer gezinsbijslag en zorg: 1,63 miljard euro. Mobiliteit en openbaar vervoer volgen met 1,62 miljard euro.

Zelf de begroting opmaken

Het tweede onderdeel van de website is interactief. Daar kunnen gebruikers zelf proberen om de Brusselse begroting van 2027 op te maken. Zonder nieuwe maatregelen zou het tekort in 2027 volgens de cijfers op de website 1,284 miljard euro bedragen. De regering wil dat terugbrengen tot 719 miljoen euro. De gebruiker moet dus zelf 531 miljoen euro aan maatregelen vinden.

Dat laatste bedrag houdt geen rekening met de inspanningen die binnen de regering al zijn afgesproken voor het huidige budgetjaar. De regering-Dilliès zoekt momenteel nog 238 miljoen.

Besparen kan in de tool op verschillende manieren. Zo stelt de oefening onder meer voor om minder uit te geven aan personeel, werking en IT, subsidies of mobiliteit. Aan de inkomstenkant kan de gebruiker bijvoorbeeld kiezen voor hogere parkeertarieven, een mobiliteitsvignet of een betere inning van bestaande belastingen.

De maker benadrukt wel dat niet alle bedragen vaststaan. Sommige zijn schattingen of eigen berekeningen en niet alle mogelijke maatregelen zijn opgenomen.

“De overheid moet dit toch ook kunnen”

Voor Kennis draait het project niet alleen om de begrotingscijfers, maar ook om transparantie. “Ik ben zelf niet per se een technologieman. Maar als ik dit na een paar uur prutsen met AI kan maken, dan moet de overheid dat toch ook openlijk en publiek kunnen maken? Dat is toch eigenlijk ook hun taak”, zegt hij.

Volgens Kennis was het niet eenvoudig om concrete informatie over de Brusselse begroting te vinden. “Ik haal mijn info uit de pers en uit het meerjarenplan 2029, maar het viel mij op dat ik echt weinig concrete cijfers vanuit Brussel kon vinden. Ook zie ik dat de pers heel wat minder aandacht geeft aan de Brusselse begroting dan aan de Vlaamse en de federale begroting. Daardoor zijn de cijfers eigenlijk onvoldoende voorhanden.”

Tijdens zijn periode als Brussels parlementslid vond Kennis de begroting zelf moeilijk te doorgronden. “Ik weet nog hoe onbehapbaar ik het toen vond om die begrotingscijfers tot mij te nemen. Vandaar deze poging om het begrijpelijk en toegankelijk te maken.”

De website is een onafhankelijk burgerinitiatief en is niet verbonden aan het Brussels Gewest of het Brussels Parlement.