Minister Heinen in Miljoenennota: 'Economische groei als gemeenschappelijk doel'

De Miljoenennota wordt dinsdag op Prinsjesdag gepresenteerd door het kabinet. Het bevat de inkomsten en uitgaven van het kabinet voor volgend jaar. De minister van Financiën die de Miljoenennota presenteert aan de Tweede Kamer, schrijft altijd een voorwoord voorafgaand aan de cijfers. Daarin reflecteert hij op de keuzes die er door het kabinet zijn gemaakt.

Oppositie nodig

Minister Heinen doet een klemmend beroep op partijen om samen te werken. Het minderheidskabinet heeft oppositiepartijen nodig voor steun voor de begroting.

Heinen begint zijn voorwoord - dat nu dus al is uitgelekt - met de constatering dat de 'kracht van Nederland ligt in het vermogen om samen te werken'. Opvallend, omdat dit minderheidskabinet juist erg veel moeite had om het eens te worden over de begroting. Ook kreeg het niet voor elkaar om een Kamermeerderheid achter de plannen te krijgen.

Maatregelen minderheidskabinet die eerder al uitlekten

• Bezuiniging op de AOW van 2,8 miljard euro gaat definitief niet door
• Voorgenomen bezuiniging op uitkeringen wordt geschrapt. Kosten: 824 miljoen euro
• Een ingreep in werkloosheidsuitkering WW wordt met een jaar uitgesteld tot 2029. Kosten: 684 miljoen
• Plan om de tegemoetkoming voor arbeidsongeschikten af te schaffen, wordt met een jaar uitgesteld. Kosten: 310 miljoen euro
• Verhogen van het eigen risico met 60 euro wordt een jaar uitgesteld 
• Korting op diesel en benzine wordt langzamer afgebouwd. Kosten: 750 miljoen euro
• Hogere inkomens gaan meer belasting betalen: 750 miljoen euro per jaar
• Ook snijdt het kabinet flink extra in de omvang van de overheid. Levert 1 miljard euro extra op
• Minder geld naar de Europese Unie, met name door lagere groeiverwachting: 445 miljoen
• Slagvaardiger maken van de overheid. Levert 200 miljoen euro op in 2028 en 2029
• Belasting op leidingwater stijgt met tien cent per duizend liter.

Lees ook

Prinsjesdagstukken: minder snijden in uitkeringen, eigen risico verhoging uitgesteld

Heinen vervolgt dat het juist nu, 'in een tijd van toenemende geopolitieke spanningen' het belangrijk is om de 'handen ineen te slaan om onze veiligheid te versterken en onze welvaart te behouden'.

Economische groei

"De internationale verhoudingen veranderen, onze veiligheid staat onder druk en de productiviteitsgroei in Nederland en Europa blijft achter. Dit vraagt om scherpe keuzes. Wie wil voorkomen dat toekomstige generaties te maken krijgen met steeds hogere belastingen of pijnlijke bezuinigingen, moet nu kiezen voor economische groei. Onze welvaart, veiligheid en vrijheid staan en vallen met onze economische kracht. Economische groei moet daarom opnieuw een nationale opdracht worden. Dat vraagt om investeren, hervormen en sterkere internationale samenwerking."

Heinen pleit voor gezonde overheidsfinanciën, door het terugdringen van de staatsschuld, maar ook voor het verminderen van de regeldruk, en het aanpakken van de knelpunten in de vergunningverlening en het elektriciteitsnet aanpakken.

Bekijk hier wat er in de eerder uitgelekte Prinsjesdagstukken staat:

01:50

Volgens Heinen zullen de overheidsuitgaven maar blijven toenemen als er niet wordt hervormd. "Zonder hervormingen verdringen de uitgaven van vandaag de ruimte van morgen", schrijft hij. Juist zulke hervormingen op het gebied van de sociale zekerheid die het kabinet van plan was door te voeren, leiden de afgelopen tijd tot onenigheid met oppositiepartijen, die weer nodig zijn voor steun in de Tweede en Eerste Kamer.

Samenwerking

"Hervormen is daarom geen keuze voor minder, maar ruimte maken voor meer: voor investeringen, voor ondernemerschap en voor voorzieningen die ook in de toekomst betaalbaar en toegankelijk blijven", vervolgt Heinen.

Hij sluit zijn voorwoord af met opnieuw te wijzen op het belang van samenwerking. "Met deze Miljoenennota kiest het kabinet voor de weg vooruit. Voor investeren, hervormen en internationale samenwerking, binnen gezonde financiële kaders. Daarbij zoeken we samenwerking waar dat kan, zonder noodzakelijke keuzes uit de weg te gaan."

Lees ook

Kinderopvangtoeslag stijgt in 2027 minder hard, blijkt uit Prinsjesdagstukken

"Het minderheidskabinet doet gelijk in de eerste zin een oproep aan de oppositie om samen te werken, daar ligt volgens het kabinet 'de kracht van Nederland'. Een opvallende zin, omdat de samenwerking binnen de coalitie en met de oppositie de afgelopen maanden niet bepaald soepel verliep", zegt politiek verslaggever Irene de Kruif.

"De minister van Financiën noemt economische groei als 'gemeenschappelijk doel dat ons kan verbinden'. En komt met een nieuw woord, hij wil een 'groeicoalitie'. Economische groei als doel, daar zullen maar weinig partijen op tegen zijn. De minister doet hiermee een poging de oppositie aan zijn zijde te krijgen. Het kabinet gaf deze zomer aan te mikken op steun van zeker honderd zetels in het parlement. Maar we hebben deze zomer ook heel duidelijk gezien dat dit nog niet lijkt te lukken." 

Geen nieuwe gesprekken

Uit de eerder uitgelekte begroting van het kabinet, in handen van RTL Nieuws, blijkt dat het kabinet enkele handreikingen doet aan oppositiepartijen: zo wordt een belangrijke bezuiniging op de ww geschrapt, en wordt er 1,5 miljard vrijgemaakt voor koopkracht reparaties. "Maar die handreikingen hebben nog niet geleid tot nieuwe gesprekken met de oppositie." 

"Met de focus op investeringen, de waarschuwing dat productiviteitsgroei achter blijft en zorgen over stijgende uitgaven van de overheid, is de stempel van VVD-minister van Financiën Heinen ook duidelijk zichtbaar", zegt De Kruif.