Rozmowy jeszcze nie ruszyły, a Putin już ma się z czego cieszyć?

Rozmowy dotyczące wojny w Ukrainie rozpoczną się we wtorek w Abu Zabi. Jak napisał w poniedziałek „Washington Post”, jeszcze przed ich startem Rosja mogła osiągnąć strategiczny sukces: skłonić USA do podjęcia szerszej debaty o bezpieczeństwie w Europie.

Władimir Putin i Steve Witkoff podczas październikowego spotkania w Petersburgu (Zdjęcie ilustracyjne, fot. GAVRIIL GRIGOROV) /AFP/East News

Dziennik ocenił, że spotkanie w stolicy Zjednoczonych Emiratów Arabskich będzie dla prezydenta Donalda Trumpa pierwszą okazją do wzmocnienia pozycji na arenie międzynarodowej po porażce republikanów w wyborach do Kongresu.

Według „WP” amerykańscy negocjatorzy – specjalny wysłannik Steve Witkoff oraz Jared Kushner, zięć prezydenta – ustępują Moskwie.

Moskwa chce nowej architektury bezpieczeństwa

Gazeta, powołując się na zachodnich i rosyjskich urzędników oraz analityków, podała, że administracja Trumpa została przekonana do poparcia koncepcji nowych ram „szerszej architektury bezpieczeństwa europejskiego”. Miałaby ona stać się jednym z elementów ewentualnego porozumienia pokojowego między Rosją a Ukrainą.

„Washington Post” przypomniał, że Władimir Putin od dawna przedstawia rosyjską inwazję z 2022 roku jako odpowiedź na rzekome zagrożenia związane z rozszerzaniem NATO na wschód oraz – według Moskwy – prześladowaniem etnicznych Rosjan we wschodniej Ukrainie. USA i ich sojusznicy odrzucali te argumenty, uznając je za nieprawdziwe.

Rozmówcy gazety zwracali uwagę, że sama gotowość do dyskusji w tej sprawie może zostać odebrana jako poparcie Waszyngtonu dla narracji Kremla. Ostrzegali też, że Rosja mogłaby uzyskać większy wpływ na sprawy bezpieczeństwa na kontynencie, mimo iż sama naruszała wcześniejsze porozumienia, próbując zmieniać granice siłą.

Europejskie państwa podkreślają natomiast, że jakakolwiek rozmowa o przyszłym systemie bezpieczeństwa w Europie może rozpocząć się dopiero po zakończeniu rosyjskiej agresji przeciwko Ukrainie.

Europa chce uczestniczyć w negocjacjach

Zdaniem „WP” rozpoczęcie rozmów może świadczyć o „rosnącej desperacji administracji Trumpa”, która po miesiącach bez postępów próbuje ponownie uruchomić dialog z Rosją w sprawie Ukrainy. Dodatkowym problemem dla USA ma być zaangażowanie kraju w wojnę z Iranem.

Europejscy urzędnicy obawiają się rozmów prowadzonych przez Waszyngton bez ich udziału. Dlatego naciskają, by przedstawiciele państw europejskich znaleźli się również przy stole negocjacyjnym w Abu Zabi.

Rzecznik rządu RFN Steffen Meyer poinformował w poniedziałek, że doradca kanclerza ds. polityki zagranicznej i bezpieczeństwa Guenter Sautter będzie reprezentować Niemcy w Abu Zabi. Jesteśmy częścią tego procesu – podkreślił, nie precyzując jednak, na czym dokładnie będzie polegać rola doradcy kanclerza Friedricha Merza. Szef MSZ Niemiec Johann Wadephul ocenił w poniedziałek, że warunkiem osiągnięcia porozumienia w Abu Zabi jest „rezygnacja Rosji ze swoich maksymalistycznych żądań i wykazanie rzeczywistej gotowości do porozumienia”. Odrzucił też rosyjskie postulaty stworzenia w Europie nowej architektury bezpieczeństwa.

Amerykańscy urzędnicy podczas poniedziałkowej telekonferencji zapewnili, że zależy im, by kolejne rundy negocjacji odbywały się w formule wielostronnej, z udziałem Europy. Waszyngton chce równolegle rozmawiać zarówno o zakończeniu walk, jak i o powojennym porządku bezpieczeństwa na kontynencie.

Przedstawiciele USA przekazali ponadto, że Putin „z entuzjazmem” przyjął podczas ostatniego spotkania z Witkoffem w Petersburgu propozycję rozmów o powojennej „architekturze bezpieczeństwa”.

Administracja amerykańska ujawniła też, że zwróciła się do Rosji o zgodę na przyznanie Ukrainie gwarancji bezpieczeństwa wzorowanych na artykułach 4 i 5 NATO. Podobne gwarancje miałby zapewnić również sam Sojusz. Artykuł 5 NATO stanowi, że atak na jedno państwo członkowskie jest traktowany jako atak na wszystkich sojuszników i może oznaczać zbrojną odpowiedź.