Dzikie zwierzęta na rauszu. Te gatunki sięgają po „środki odurzające”

Od sfermentowanych owoców po grzyby halucynogenne – świat przyrody pełen jest przypadków, gdy dzikie zwierzęta sięgają po środki odurzające. Jak się okazuje, nie jest to w świecie zwierząt tak rzadkie, jak mogłoby się wydawać. Badacze coraz częściej dokumentują przypadki, w których różne gatunki – od ptaków po ssaki – spożywają substancje wywołujące zmiany zachowania. Sprawę opisał National Geographic.

Zdjęcie ilustracyjne/fot. Jackelin Reyna/Houston Zoo/Cover Images /East News

Sfermentowane owoce stwarzają ryzyko upojenia alkoholowego

Jednym z najbardziej znanych przykładów są jemiołuszki cedrowe – ptaki z Ameryki Północnej rozpoznawalne po efektownym upierzeniu, dużym czubku i czarnej „masce” wokół oczu. Potrafią przez długie miesiące żywić się wyłącznie owocami.

Te w miarę dojrzewania, pod wpływem naturalnych drożdży, zaczynają fermentować. Prowadzi to do powstania etanolu, a spożycie takich owoców może wywołać u ptaków objawy upojenia alkoholowego.

Podobnie jak u ludzi, upojenie alkoholowe u jemiołuszek objawia się spowolnionym refleksem oraz trudnościami w podejmowaniu decyzji, co może zwiększać ryzyko padnięcia ofiarą drapieżników, czy zderzenia z autem.

„Alkohol jest środkiem hamującym działanie układu nerwowego, więc osłabia układ nerwowy i spowalnia refleks. Wszystko, co można sobie wyobrazić, gdy człowiek jest pijany, dzieje się również w przypadku zwierząt” – wyjaśnia Sara Wyckoff, weterynarz zajmująca się dziką fauną w Departamencie Parków i Dzikiej Przyrody stanu Teksas, cytowana przez National Geographic.

Słonie afrykańskie „upijają się” owocami?

Kolejnym często opisywanym przypadkiem są słonie afrykańskie, które według licznych doniesień upijają się po zjedzeniu sfermentowanych owoców drzewa marula. Jednak naukowcy podchodzą do tych relacji z rezerwą – zważywszy na rozmiary słoni, musiałyby one spożyć naprawdę duże ilości alkoholu, aby się upić.

Badania Mareike Janiak z Uniwersytetu w Calgary – przytoczone przez National Geographic – wskazują jednak, że słonie mają mutację genetyczną utrudniającą metabolizm alkoholu, co faktycznie może sprawiać, że są bardziej podatne na odurzenie niż inne gatunki.

Janiak tłumaczy: „Produkcja etanolu zachodzi w obecności cukru, a cukier to energia. Zdolność do trawienia etanolu może pozwolić na spożycie większej ilości owoców, które – technicznie rzecz biorąc – są zgniłe lub zepsute”. Dodaje jednak, że słonie nie jedzą sfermentowanych owoców dla przyjemności, lecz z głodu.

Grzyby halucynogenne w diecie reniferów

Na Syberii udokumentowano przypadki reniferów, które zajadają się muchomorem czerwonym (Amanita muscaria). Ten charakterystyczny grzyb z czerwonym kapeluszem i białymi plamkami, znany jest ze swoich właściwości halucynogennych, wykorzystywanych także przez syberyjskich szamanów.

Renifery zjadają te trujące dla ludzi grzyby, jednak ich złożony układ pokarmowy pozwala neutralizować toksyny. Nie jest do końca jasne, czy spożycie muchomora wywołuje u nich objawy podobne do ludzkich, takie jak nudności czy dezorientacja – podkreślono w publikacji.

Ryjówki drzewne i nektar z procentami

W tropikalnych lasach Tajlandii, Malezji i Borneo ryjówki drzewne żywią się głównie nektarem z palm bertam. Nektar ten szybko fermentuje, osiągając nawet ponad trzy procent alkoholu.

Co ciekawe, ryjówki nie wykazują żadnych oznak odurzenia pomimo regularnego spożywania nektaru z alkoholem. Podobnie przystosowane są inne zwierzęta zaglądające na te palmy jak wiewiórki czy niektóre gryzonie.

Przypadek czy celowe działanie?

Odurzanie się przez zwierzęta naturalnymi substancjami to zjawisko złożone i wciąż nie do końca zbadane. Często jest przypadkiem podczas poszukiwania pokarmu, choć w niektórych sytuacjach – jak podejrzewa się u szympansów – może być działaniem celowym.

Wszystko to pokazuje, jak bardzo świat zwierząt potrafi zaskoczyć. Jednocześnie tak wiele jeszcze pozostaje do odkrycia na temat ich zachowań i sposobów adaptacji do środowiska.