Opłata cukrowa ostro w górę. Słodkie napoje mocno zdrożeją?

Nowe przepisy, wyższe stawki i koniec luk prawnych – rząd przyjął projekt zmian w opłacie cukrowej. Jeśli wejdą w życie, w przyszłym roku ceny popularnych napojów mogą wyraźnie wzrosnąć.

Zdj. ilustracyjne /Shutterstock

We wtorek 22 września Rada Ministrów przyjęła projekt nowelizacji ustawy o zdrowiu publicznym oraz niektórych innych ustaw, który ma uprościć i uszczelnić system poboru tzw. opłaty cukrowej. Jak poinformowała Kancelaria Prezesa Rady Ministrów, po zmianach obowiązek zapłaty zostanie przeniesiony na producentów, importerów oraz podmioty nabywające napoje z innych państw Unii Europejskiej.

„Przepisy doprecyzowują zasady ustalania opłaty i eliminują wątpliwości interpretacyjne. Obecnie obowiązek uiszczenia zapłaty opłaty może spoczywać na różnych podmiotach – sprzedawcy napojów do punktu sprzedaży detalicznej, podmiocie prowadzącym sprzedaż detaliczną czy zamawiającym produkcję napoju. Ustalenie, kto powinien zapłacić opłatę, wymaga w praktyce przeanalizowania całego łańcucha dostaw” – przekazała kancelaria premiera.

Nowe rozwiązania obejmą nie tylko sprzedaż, ale także darowizny, wydanie, przekazanie czy wykorzystanie napojów na potrzeby działalności gospodarczej, reprezentacji i reklamy. Wyłączone z opłaty pozostaną darowizny przekazywane organizacjom pożytku publicznego na cele charytatywne.

Nowe zasady i wyższe stawki

Projekt przewiduje także zmiany w sposobie obliczania opłaty. Podstawą będzie łączna ilość cukrów – zarówno dodanych, jak i naturalnie występujących – wskazana na opakowaniu napoju. 

Z opłaty wyłączone zostaną:

• napoje będące mieszaniną wody i soku owocowego lub warzywnego, jeśli nie dodano do nich cukrów, substancji słodzących, kofeiny ani tauryny, 
• nektary z owoców o wysokiej kwasowości, jeśli zawartość cukrów nie przekracza 13 g na 100 ml i nie dodano do nich substancji słodzących, kofeiny ani tauryny.

Ważną zmianą jest także możliwość zwrotu opłaty cukrowej od napojów wywożonych z Polski w ramach eksportu lub dostawy wewnątrzwspólnotowej.

O ile podrożeją słodkie napoje?

Nowelizacja zakłada podwyżkę stawek opłaty cukrowej. 

Opłata stała (dla napojów zawierających do 5 g cukru w 100 ml lub słodziki) ma wzrosnąć z 50 gr do 70 gr za litr.

Z kolei opłata zmienna (za każdy gram cukru powyżej progu 5 g) wzrośnie dwukrotnie – z 5 gr do 10 gr.

Maksymalny limit podatku na jeden litr napoju wzrośnie z 1,20 zł do 1,80 zł.

Resort finansów tłumaczy: „Obowiązująca wysokość opłaty została przyjęta w 2020 r. i znacząco odbiega od aktualnych cen napojów. Tym samym jest niewystarczająca, aby wpłynąć na zachowania konsumentów oraz realizować cele zdrowotne przyjęte przy wprowadzaniu opłaty”.

Warto podkreślić, że wyższa opłata od napojów gazowanych i energetyków nie jest przesądzona. Na razie to projekt ustawy. W zeszłym roku podobne rozwiązania zostały zawetowane przez prezydenta Karola Nawrockiego.