Rosja przejmuje aktywa największego koncernu spożywczego na świecie

Tusk: w planach Rosjan są hybrydowe uderzenia także w Polskę

Źródło wideo: TVN24

Źródło zdj. gł.: ALEXANDER KAZAKOV / SPUTNIK / EPA / PAP

Auchan i Nestle to "europejskie firmy z nieprzyjaznych krajów (…), które obecnie biorą aktywny udział w działaniach wojennych przeciwko nam" - oświadczył w piątek rzecznik Kremla Dmitrij Pieskow.

Dzień wcześniej opublikowano dekret prezydencki, na mocy którego rosyjskie aktywa obu firm zostały przekazane pod tymczasowy zarząd spółki L.E.V. Management. Choć formalnie nie oznacza to nacjonalizacji, przedsiębiorstwa w praktyce tracą kontrolę nad swoim majątkiem w Rosji.

Pieskow przekonywał również, że firmy z państw uznawanych przez Kreml za nieprzyjazne miały być zaangażowane w ukraińskie ataki na rosyjską "infrastrukturę cywilną i gospodarczą".

Francja apeluje o cofnięcie decyzji

Rząd Francji zaapelował w piątek do władz Rosji o cofnięcie decyzji dotyczącej aktywów Auchan i Nestlé.

"Francja potępia przekazanie pod tymczasowy zarząd rosyjskich oddziałów wielu francuskich i europejskich firm" - napisały we wspólnym oświadczeniu francuskie ministerstwa gospodarki i spraw zagranicznych.

Resorty poinformowały, że pozostają w ścisłym kontakcie z przedsiębiorstwami, i wezwały rosyjskie władze do wycofania się z podjętej decyzji.

Według niezależnego portalu Nowaja Gazieta Jewropa spółką L.E.V. Management kieruje Andriej Krajuszkin, generał związany z rosyjskim Ministerstwem Spraw Wewnętrznych. AFP podała, że pod zarząd tego samego podmiotu mają trafić również aktywa dawnej rosyjskiej spółki grupy Leroy Merlin, która w 2024 roku zmieniła nazwę na Lemana Pro.

Nestle, będące największym koncernem spożywczym na świecie, wciąż prowadzi w Rosji sześć zakładów, zatrudniających w sumie ponad 7 tys. osób. W 2021 roku - ostatnim, za który podano oficjalne dane - sprzedaż na tamtejszym rynku przyniosła koncernowi ok. 2,4 miliarda dolarów (ponad 9 miliardów złotych) co odpowiadało za 2 proc. całkowitych przychodów grupy.

"Nestle podejmie wszelkie niezbędne kroki w celu ochrony swoich praw oraz zapewnienia ciągłości działalności operacyjnej w interesie wszystkich zaangażowanych stron, a w szczególności pracowników" - napisano w oświadczeniu firmy. Kurs akcje Nestle na giełdzie w Zurychu po ogłoszeniu decyzji Kremla zniżkował o ok. 2 proc.

Natomiast z danych opublikowanych na stronie internetowej Auchan wynika, że sieć posiada w Rosji 230 sklepów stacjonarnych, prowadzi sprzedaż internetową i zatrudnia w sumie 30 tys. osób.

Przedsiębiorstwa opuszczają Rosję

Od momentu agresji na Ukrainę w lutym 2022 roku Rosja sukcesywnie zacieśnia kontrolę nad aktywami zagranicznych koncernów. Dekret podpisany przez prezydenta Władimira Putina w 2023 roku dał rządowi prawo do obejmowania tymczasowego zarządu nad mieniem podmiotów z krajów uznanych przez reżim za "nieprzyjazne". Niedługo potem władze przejęły kontrolę nad rosyjskimi spółkami zależnymi francuskiego producenta jogurtów Danone oraz duńskiego koncernu piwowarskiego Carlsberg.

W miesiącach następujących po rozpoczęciu pełnoskalowej inwazji na Ukrainę z rosyjskiego rynku wycofało się dobrowolnie ponad tysiąc zachodnich przedsiębiorstw.

Nestle znacząco ograniczyło asortyment produktów sprzedawanych w Rosji po wybuchu wojny, jednak decyzja o kontynuowaniu tam działalności ściągnęła na firmę falę krytyki - m.in. ze strony prezydenta Ukrainy Wołodymyra Zełenskiego. Koncern uzasadniał decyzję koniecznością dostarczania ludności "podstawowych artykułów żywnościowych" i podkreślając, że nie czerpie zysków ze swojej "znacząco ograniczonej" działalności na tym rynku.

Kreml chce kontroli nad prywatnym biznesem

Prowadzona przez Kreml akcja przejmowania kontroli nad prywatnym biznesem nie ogranicza się wyłącznie do podmiotów zagranicznych. Władze coraz mocniej dokręcają śrubę także rodzimym przedsiębiorstwom, dokonując redystrybucji majątku na skalę niespotykaną od upadku Związku Radzieckiego - oceniła CNN.

Prokuratura Generalna Federacji Rosyjskiej "agresywnie przeprowadza serię nacjonalizacji, unieważniając umowy prywatyzacyjne z lat 90. pod pretekstem naruszenia suwerenności gospodarczej kraju" - napisała w piątkowym felietonie na łamach "The New York Times" Alexandra Prokopenko, analityczka z berlińskiego ośrodka Carnegie Russia Eurasia Center.

W ten weekend w Rosji odbędą się wybory do Dumy Państwowej. Zgodnie z przewidywaniami partia Putina, Jedna Rosja, ma zdobyć większość głosów. To pierwsze ogólnokrajowe wybory w Rosji od czasu inwazji na Ukrainę w 2022 roku.