Klimaatanalist Peter Cruijff: “Van klimaatverandering is een commercieel verdienmodel gemaakt” — Interview

- Klimaatanalist Peter Cruijff stelt dat de klimaatverandering niet door de mens wordt veroorzaakt of tegengehouden, maar vooral het gevolg is van natuurlijke processen.
- Volgens Cruijff is van de klimaatverandering een commercieel verdienmodel gemaakt. Daardoor vertrekken beleidsmakers volgens hem van een fundamenteel verkeerde analyse en zijn de klimaatdoelen van Parijs onhaalbaar.
- Zijn prognoses voor België en Nederland gaan uit van extremere hitte, een fors stijgende zeespiegel en ingrijpende veranderingen langs de Noordzeekust. Volgens Cruijff vragen die ontwikkelingen om voorbereiding, niet om een CO₂-beleid.
De klimaatverandering is een natuurlijk proces, de zon speelt een veel grotere rol dan doorgaans wordt aangenomen en het klimaatbeleid dreigt zijn doel volledig voorbij te schieten. Dat is de overtuiging van Nederlands klimaatanalist Peter Cruijff. Op basis van tientallen jaren eigen metingen en onderzoek voorspelt hij ingrijpende veranderingen voor België en Nederland. Zijn belangrijkste boodschap aan beleidsmakers: stop met de illusie dat we de klimaatverandering kunnen tegenhouden en bereid ons voor op de gevolgen. In een interview met Business AM legt Peter Cruijff uit waarop hij zijn klimaatvisie baseert, waarom hij de huidige klimaatstrategie fundamenteel in vraag stelt en welke ingrijpende gevolgen hij voor België en Nederland verwacht.
Ruim zes decennia aan metingen leiden tot een andere kijk op klimaatverandering
De klimaatdiscussie wordt al jaren gedomineerd door de uitstoot van CO₂, de energietransitie en de doelstellingen van het Klimaatakkoord van Parijs. Maar volgens Peter Cruijff ligt de oorzaak van de huidige klimaatverandering elders. Niet de mens, maar een steeds heter wordende zon en veranderingen in de beweging van de aarde liggen volgens hem aan de basis van de opwarming.
Cruijff houdt zich al sinds 1960 professioneel bezig met weerwaarnemingen en klimaatregistraties. In 1965 begon hij met jaarlijkse metingen van wat hij de ‘zonnebrand’ noemt: de inbrandkracht van de zon. Inmiddels beschikt hij over 61 jaar eigen meetgegevens. Die combineerde hij met wereldwijde temperatuurmetingen, gegevens over de zeewatertemperatuur en zijn onderzoek naar de slingering en kanteling van de aardas.
Zijn conclusies staan haaks op de dominante klimaatbenadering. In zijn geactualiseerde klimaatbulletin van 1 oktober 2026 stelt hij dat de klimaatverandering nauwelijks door de mens wordt veroorzaakt en in hoofdzaak een natuurlijk proces is.
De zon als belangrijkste verklaring voor de opwarming
Waarom bent u ervan overtuigd dat de zon een veel grotere rol speelt in de klimaatverandering dan doorgaans wordt aangenomen?
Cruijff verwijst daarvoor naar zijn eigen meetreeksen. In 1973 stelde hij op basis van temperatuurgegevens vast dat de aarde al geruime tijd opwarmde. In datzelfde jaar voorspelde hij dat Nederland ooit temperaturen boven 40 graden Celsius zou bereiken. Die grens werd volgens hem op 25 juli 2019 overschreden, toen op de vliegbasis Gilze-Rijen 40,7 graden werd gemeten.
Zijn onderzoek naar de zon bracht hem tot een tweede vaststelling. Vanaf 1965 registreerde hij jaarlijks de zonnebrand. In 1983 concludeerde hij op basis van het toen beschikbare meetbeeld dat de zon steeds heter werd.
Door die waarnemingen te combineren met wereldwijde temperatuurgegevens en zijn onderzoek naar de zonsopkomsten, zag hij naar eigen zeggen een steeds sterker verband ontstaan tussen de toenemende zonnebrand en de opwarming van de aarde.
Inmiddels spreekt hij over een periode van 61 jaar eigen metingen. Die gegevens hebben hem tot de conclusie gebracht dat de aarde sinds het begin van de reguliere meteorologische metingen in 1901 een zogenoemde thermische kanteling ondergaat. Met die term bedoelt hij dat het klimaat van de evenaar zich geleidelijk naar het noorden verplaatst en dat de evenaar qua temperatuur steeds verder opschuift richting hogere breedtegraden.
Ook de aardas speelt volgens Cruijff een belangrijke rol
Welke verbanden uit uw onderzoek vindt u het meest opmerkelijk?
Voor Cruijff is vooral het verband tussen de toenemende zonnebrand en de kanteling van de aardas opvallend. Door die kanteling kan de zon volgens hem steeds meer inbranden op het Noordpoolgebied.
Hij verwijst daarbij naar de vaststelling dat het Noordpoolgebied momenteel tot de snelst opwarmende gebieden op aarde behoort. Volgens Cruijff biedt zijn onderzoeksrapport ’50 jaar zonsopkomsten’ een verklaring voor die ontwikkeling.
Ook ziet hij in zijn meetgegevens een verband tussen pieken en dalen in de zonnebrand en het optreden van hitte- en koudegolven.
De slingering en kanteling van de aardas vormen dan ook een belangrijk onderdeel van zijn klimaatvisie. Volgens Cruijff moet de huidige opwarming worden begrepen als onderdeel van een natuurlijk proces dat zich ook in het verleden heeft voorgedaan.
Wat is er volgens u sinds het Klimaatakkoord van Parijs in 2015 veranderd in de manier waarop over klimaatverandering wordt gesproken en beleid wordt gevoerd?
Volgens Cruijff is de klimaatdiscussie sinds het akkoord steeds meer toegespitst op de energietransitie. De bevolking krijgt volgens hem kostbare maatregelen opgelegd die worden voorgesteld als noodzakelijk om de opwarming van de aarde af te remmen.
Daarbij wordt volgens hem voorbijgegaan aan een fundamenteel gegeven: de huidige klimaatverandering kan door de mens niet worden tegengehouden.
Volgens Cruijff zijn ook de klimaatdoelen van Parijs onhaalbaar. Op basis van zijn eigen metingen van de zonnebrand verwacht hij deze eeuw geen beperking van de temperatuurstijging tot 1,5 à 2 graden Celsius, maar een opwarming van 3 tot 4 graden en mogelijk zelfs meer.
Hij is bijzonder kritisch over de economische belangen die met het klimaatbeleid gepaard gaan. De verplichtingen rond woningisolatie, zonnepanelen, warmtepompen en elektrisch rijden leiden volgens hem tot grote uitgaven voor gezinnen, zonder dat daarmee de klimaatverandering wordt gestopt.
Cruijff stelt dat hij vanuit wetenschappelijke kringen binnen het Europese klimaatbeleid informatie heeft ontvangen die zijn overtuiging bevestigt dat van klimaatverandering een commercieel verdienmodel is gemaakt. Ook verwijst hij naar de Amerikaanse regering onder Donald Trump, die volgens hem tot een vergelijkbaar inzicht kwam en het Klimaatakkoord van Parijs niet ondertekende.
Wat betekent uw overtuiging dat CO₂-reductie de klimaatverandering niet kan stoppen voor de prioriteiten van overheden?
Zijn antwoord is kort en duidelijk: de aandacht moet verschuiven naar het overleven van de klimaatverandering.
Volgens Cruijff moeten natuurlijke factoren zoals de zon en de bewegingen van de aarde daarom een eerste plaats krijgen. Hij vindt dat het klimaatonderzoek en het overheidsbeleid veel meer rekening moeten houden met de mogelijke gevolgen van die processen.
Ook het klimaatdebat moet volgens hem anders worden gevoerd. Niet de vraag hoe de opwarming kan worden tegengehouden, maar hoe de samenleving een mogelijke zondvloed na een kanteling van de aardas en de daarmee gepaard gaande vernietiging van een groot deel van de beschaving kan overleven, moet centraal staan.
Cruijff uit in zijn klimaatbulletin ook scherpe kritiek op de manier waarop klimaatgegevens volgens hem worden gepresenteerd. Hij verwijst daarbij naar temperatuurcorrecties die het KNMI in historische meetreeksen heeft doorgevoerd. Volgens hem verdwenen daardoor verschillende historische hittegolven uit de statistieken.
In zijn bulletin spreekt hij in dat verband over klimaatfraude. Volgens Cruijff ontstaat daardoor een vertekend beeld waarbij de huidige opwarming uitzonderlijker lijkt dan zij volgens zijn eigen analyse van historische gegevens in werkelijkheid is.
Een tweede terugkerend thema in zijn bulletin is wat hij omschrijft als een angstcultuur binnen delen van de wetenschappelijke wereld. Zeven vooraanstaande klimaatwetenschappers hebben hem in vertrouwen laten weten achter zijn klimaatvisie te staan, maar dat zij daar volgens Cruijff niet publiek mee naar buiten durven te komen uit vrees opdrachten of zelfs hun baan te verliezen.
België en Nederland krijgen volgens hem een heel ander klimaat
Welke gevolgen verwacht u de komende decennia voor Belgische en Nederlandse gezinnen, landbouwers en bedrijven?
Cruijff verwacht dat België en Nederland geleidelijk het klimaat zullen krijgen dat vandaag in Zuid-Frankrijk voorkomt.
Dat betekent volgens hem aanzienlijk warmere zomers, waarbij de temperatuur steeds vaker boven 40 graden Celsius uitkomt. Tegelijk zullen de najaarsmaanden natter worden. Tijdens de voorjaarsmaanden en het begin van de zomer verwacht hij vaker langdurige droogte.
De zomerhitte zal volgens zijn prognose bovendien geregeld worden onderbroken door bijzonder zware onweersbuien. Vooral lokaal kunnen die grote hoeveelheden neerslag veroorzaken, met wateroverlast tot gevolg.
Daarnaast verwacht Cruijff dat tornado’s ook in België en Nederland vaker zullen voorkomen. Een verschijnsel dat volgens hem tot dusver vooral met de Verenigde Staten werd geassocieerd. De toenemende schade zou volgens hem uiteindelijk ook gevolgen hebben voor de verzekeringssector. Hij verwacht dat verzekeringspremies aanzienlijk zullen stijgen, in het bijzonder voor bedrijven.
Voor de landbouw voorziet hij eveneens grote veranderingen. De combinatie van hogere temperaturen en langdurigere droogte zal volgens hem tegen 2100 steeds meer grasland in zandgrond doen veranderen.
De verschuiving van het klimaat heeft volgens Cruijff ook gevolgen voor de landbouw in Zuid-Europa. Waar de wijnbouw in Frankrijk uiteindelijk zou verdwijnen, verwacht hij dat die in België en Nederland juist terrein zal winnen.
Zeespiegelstijging: ook de Belgische kust komt in gevaar
Hoe groot verwacht u de zeespiegelstijging tegen 2100 en wat betekent dat concreet voor België?
Cruijff verwacht tegen 2100 een zeespiegelstijging van ongeveer vier meter. Dat is aanzienlijk meer dan de prognoses waarop het IPCC (The Intergovernmental Panel on Climate Change) zijn berekeningen volgens Cruijff baseert.
Hij vertrekt daarbij van zijn verwachting dat de temperatuur deze eeuw met 3 tot 4 graden Celsius zal stijgen, mogelijk zelfs meer. De toenemende zonnebrand zou volgens hem het smelten van de poolkappen en gletsjers versnellen, waardoor steeds meer smeltwater in de oceanen terechtkomt.
Nederland loopt volgens Cruijff als lagergelegen deltagebied als eerste gevaar. Maar ook de Belgische kust zal volgens hem niet buiten schot blijven.
Hij verwacht namelijk dat de banen van Atlantische orkanen de komende jaren zodanig zullen verschuiven dat ook het Noordzeegebied steeds vaker met dergelijke stormsystemen te maken krijgt. De Nederlandse zeeweringen zouden daardoor als eerste onder druk komen te staan, gevolgd door de Belgische kustverdediging.
Cruijff situeert dat risico in de periode tussen 2050 en 2100.
In zijn klimaatbulletin gaat hij nog een stap verder voor Nederland. Wanneer de natuur haar gang kan gaan, verwacht hij een mogelijke doorbraak bij Callantsoog, waarna de Noordzee verbinding zou maken met het Amstelmeer. Ook bij het Helderse Kaaphoofd ziet hij een risico.
Bij een dergelijke doorbraak zou volgens zijn berekeningen een groot deel van Noord- en Zuid-Holland onder water komen te staan. Hij spreekt over 94 gemeenten, waarvan 44 in Noord-Holland en 50 in Zuid-Holland, die onder gemiddeld 2,5 meter Noordzeewater zouden verdwijnen.
Wat betekent dat voor de havens van Antwerpen, Zeebrugge, Rotterdam en Amsterdam?
Cruijff wijst op de combinatie van zeespiegelstijging en de vermindering van de waterbergingscapaciteit van de Noordzee door de aanleg van windparken.
Volgens hem bleek tijdens de zware storm van 25 januari 1990 al hoe beperkt de beschikbare waterberging is. Het scheelde toen weinig of de Nederlandse zeewering was doorgebroken.
Hij verwacht dat de genoemde havens steeds vaker met ondergelopen kadegebieden te maken zullen krijgen wanneer stormen optreden. Dat hoeft volgens hem niet eens een storm langs de Belgische of Nederlandse kust te zijn.
Vooral stormsystemen boven het noordelijke deel van de Noordzee kunnen grote hoeveelheden oceaanwater richting de Noordzee stuwen. Dat water verplaatst zich vervolgens naar de Belgische en Nederlandse kust.
De Noordzee als binnenzee?
Welke maatregelen moeten België en Nederland prioritair nemen om zich voor te bereiden op de klimaatverandering?
Cruijff pleit voor het Britse idee uit 1986 om van de Noordzee een binnenzee te maken.
Dat plan voorzag in een afsluiting van de Noordzee tussen Schotland en Noorwegen, gecombineerd met een megaschutsluis in het Kanaal. Via die constructie zou het waterpeil van de Noordzee kunnen worden geregeld.
Volgens Cruijff werd het plan in 1986 met de toenmalige technische mogelijkheden al haalbaar geacht. Veertig jaar later is er volgens hem nog altijd niets mee gebeurd.
Hij vindt dat de Europese Unie het voorstel dringend opnieuw moet bespreken. Een dergelijk project vereist internationale overeenstemming, maar kan volgens hem een belangrijke rol spelen bij de bescherming van de Europese kustgebieden.
Kritiek op het stikstofbeleid
Welke lessen kunnen België en Nederland volgens u trekken uit het Nederlandse stikstofbeleid?
Cruijff verwerpt het Nederlandse stikstofbeleid. Hij vindt dat politiek en milieu-instanties een oneerlijke voorstelling van zaken geven en ziet het beleid eerder als een middel om de landbouwsector in te krimpen.
Volgens hem wordt onvoldoende rekening gehouden met de gevolgen van de klimaatverandering voor de natuur zelf.
Hij verwijst daarbij naar de oprukkende verwoestijning in Zuid-Europa. Die ontwikkeling zal volgens hem de komende decennia ook de natuur in België en Nederland ingrijpend veranderen.
De plantensoorten waarop het huidige natuurbeleid zich richt, zullen volgens Cruijff door de temperatuurstijging uiteindelijk verdwijnen. Het heeft volgens hem daarom weinig zin om met grote financiële inspanningen een natuurbeeld in stand te proberen houden dat door de klimaatverandering toch zal veranderen.
Zijn advies aan België is dan ook om het landbouw- en natuurbeleid aan te passen aan de klimaatverandering, in plaats van ertegen te handelen. Anders zal dit volgens hem alleen maar resulteren in kapitaalvernietiging.
Zonnepanelen en windparken: ook die kunnen volgens hem bijdragen aan de opwarming
Welke gevolgen verwacht u van de verdere uitbreiding van grote zonneparken?
Cruijff is bijzonder kritisch over de groei van het aantal zonnepanelen. Hij wijst erop dat zonnepanelen het aardoppervlak vanuit de ruimte steeds donkerder maken. Zwarte oppervlakken absorberen meer warmte van de zon. Vooral grote zonneweiden zouden daardoor een aanzienlijke lokale opwarming veroorzaken.
Cruijff verwijst naar metingen waarbij op zomerse dagen met temperaturen boven 25 graden Celsius op anderhalve meter hoogte boven een zonneweide gemiddeld 11,2 graden hogere temperaturen werden vastgesteld dan boven het aardoppervlak buiten de zonneweide.
De warme lucht boven dergelijke zonneparken wordt vervolgens door de wind naar andere gebieden verplaatst. Ook daar kan de temperatuur daardoor stijgen.
“Zo kregen België en Nederland tijdens de afgelopen zomer bij zuiden winden ook extra hitte van boven de zonneweiden in Noord-Afrika te verwerken.”
Hij stelt bovendien dat de uitbreiding van zonnepanelen op langere termijn een grotere bijdrage aan de opwarming van de aarde kan leveren dan de huidige CO₂-uitstoot. Bij een voortzetting van de huidige groei zou dat volgens berekeningen binnen de komende tachtig jaar gebeuren.
Ook over de uitbreiding van windparken op de Noordzee maakt hij zich zorgen. Die verkleinen volgens hem de beschikbare waterberging van de Noordzee, waardoor de combinatie met een stijgende zeespiegel de kans op een watersnoodramp vergroot.
Hoe moet het energie- en klimaatbeleid er volgens u dan uitzien?
Cruijff pleit voor een duidelijke scheiding tussen energiebeleid en klimaatbeleid.
Het klimaatbeleid moet volgens hem in de eerste plaats gericht zijn op de voorbereiding op de gevolgen van de klimaatverandering. De energietransitie mag daarbij niet langer worden voorgesteld als een manier om de klimaatverandering tegen te houden.
Hij stelt zich de vraag wat het nut is van massale investeringen in elektrische auto’s, elektrische verwarming, woningisolatie en zonnepanelen wanneer de aarde volgens zijn prognose uiteindelijk met ingrijpende natuurlijke veranderingen wordt geconfronteerd.
“Wat heeft het voor zin wanneer we straks met zijn allen elektrisch koken en rijden, onze woningen hebben geïsoleerd en voorzien van zonnepanelen, het stikstofbeleid hebben doorgevoerd en dat dan de aarde in een periode van slechts een tiental dagen 30 graden kantelt, de oceanen in beweging komen en in de vorm van een zondvloed over de continenten slaan en een groot deel van de beschaving wordt vernietigd?”
Een mogelijke kanteling van de aardas
Welke ontwikkelingen verwacht u op kortere termijn en welke signalen moeten beleidsmakers volgens u opvolgen?
De meest ingrijpende prognose van Cruijff heeft betrekking op de aardas.
Volgens hem raakt de aarde steeds verder uit balans door het smelten van de ijskappen op de polen en de gletsjers, maar ook door menselijke verplaatsingen van wat hij de ‘loodjes van de aarde’ noemt.
Wanneer al het ijs is verdwenen, kan de aarde volgens zijn scenario zo sterk uit balans raken dat de zwaartekracht van de zon de aardas in een periode van slechts een tiental dagen 30 graden doet kantelen.
Cruijff verwacht dat een dergelijke gebeurtenis de oceanen in beweging zal brengen en een nieuwe zondvloed kan veroorzaken. Hij verwijst daarbij naar de zondvloed die volgens hem in 2348 voor Christus plaatsvond. In zijn bulletin situeert hij de mogelijke herhaling daarvan over 300 tot 350 jaar, tussen 2325 en 2375.
De gevolgen zouden volgens zijn scenario bijzonder ingrijpend zijn. Een derde van de aarde zou voortdurend sterk aan de zon worden blootgesteld en daardoor onleefbaar worden door de hitte. Het resterende deel zou zo weinig zonlicht ontvangen dat daar een ijstijd ontstaat.
De kanteling zou volgens Cruijff bovendien bijdragen aan het verdwijnen van de huidige warme golfstroom in de Atlantische Oceaan.
Hij vindt dat vooral het actuele beeld van de slingering en kanteling van de aardas de komende decennia nauwlettend moet worden gevolgd. Dat beeld beschouwt hij als een mogelijk voorteken van wat komen gaat.
‘Focus op het overleven van de klimaatverandering’
Welke boodschap wilt u beleidsmakers in België en Europa uiteindelijk meegeven?
Cruijff laat weinig ruimte voor twijfel over zijn prioriteiten. De klimaatverandering moet volgens hem niet langer worden benaderd als een probleem dat met CO₂-reductie, zonnepanelen en elektrische auto’s kan worden opgelost.
De politiek en de wetenschap moeten volgens hem erkennen dat de klimaatverandering niet tegen te houden is en hun beleid daarop afstemmen.
Ook vraagt hij meer openheid binnen de wetenschappelijke wereld. Hij stelt dat wetenschappers hem geregeld onder vier ogen gelijk geven, maar hun visie niet publiek durven uitspreken uit vrees opdrachten of hun baan te verliezen.
Voor Cruijff moet die volgens hem bestaande angstcultuur verdwijnen, zodat een eerlijker debat en een andere beleidsvoering mogelijk worden.
Zijn boodschap aan België, Nederland en de Europese beleidsmakers vat hij uiteindelijk samen in één zin:
“Focus u op het zien te overleven van de niet tegen te houden klimaatverandering en trek lering uit de in het verleden plaatsgevonden zondvloed.”
Volg Business AM ook op Google Nieuws
Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!
KioskNews shows a cleaned-up reading view extracted from the publisher’s page — the original always lives on their site, not ours.