De Verenigde Staten werkten ooit aan driehoekig stealthvliegtuig A-12 Avenger II, maar schrapten het project

• De Verenigde Staten wilden met de A-12 Avenger II een aanvalsvliegtuig ontwerpen voor de vliegdekschepen van de marine.
• Gewichtsoverschrijdingen en torenhoge kosten leidden tot de grootste projectannulering in de geschiedenis van het Amerikaanse ministerie van Defensie.
• Juridische geschillen sleepten zich decennialang voort, totdat een schikking in 2014 een einde maakte aan het mislukte experiment.

De A-12 Avenger II, ontworpen als geavanceerde opvolger van de A-6 Intruder, was een project voor de marine-luchtvaart dat bedoeld was om vliegdekschepen te voorzien van superieure stealthcapaciteiten.

Flying Dorito

Dit ‘vliegende vleugel’-vliegtuig, een samenwerkingsproject tussen General Dynamics en McDonnell Douglas, had het silhouet van een gelijkbenige driehoek. Dat leverde de bijnaam ‘Flying Dorito’ op. Het riep ook visuele vergelijkingen op met de B-2 Spirit. In tegenstelling tot het onbewapende A-12 Oxcart-verkenningsvliegtuig werd de Avenger II ontworpen als een krachtig aanvalsplatform.

Technisch gezien was het vliegtuig ontworpen voor een bemanning van twee personen en had het een spanwijdte van ongeveer 21,3 meter. Het was gebouwd om een maximaal startgewicht van 36,3 ton aan te kunnen, terwijl het een topsnelheid van Mach 0,65 kon handhaven. De interne laadruimtes waren bedoeld voor een nuttige lading van ongeveer 2.340 kilogram, bestaande uit een combinatie van AGM-88 HARM lucht-grondraketten en AIM-120 AMRAAM lucht-luchtraketten.

Moeilijkheden, ondanks hoge ambities

De omvang van de ambitie was enorm. De marine was van plan 620 exemplaren aan te schaffen, het Korps Mariniers plande er 238, en er waren berichten dat de luchtmacht mogelijk nog eens 400 zou aanschaffen.

Het project was echter geplaagd door ernstige technische en financiële hindernissen. Het vliegtuig overschreed de gewichtslimieten, de productie bleek complexer dan verwacht en het budget liep volledig uit de hand.

Plotselinge beëindiging

Deze mislukkingen culmineerden op 7 januari 1991, toen minister van Defensie Dick Cheney het programma beëindigde. Dit blijft de belangrijkste projectannulering in de geschiedenis van het Amerikaanse ministerie van Defensie.

De timing was bijzonder treffend. De aankondiging vond plaats slechts tien dagen voor de start van Operatie Desert Storm, waarbij de F-117 Nighthawk spoedig de doeltreffendheid van stealthtechnologie in gevechtssituaties zou bevestigen.

Juridische nasleep

De nasleep van de annulering werd gekenmerkt door decennia van juridische strijd. De Amerikaanse regering eiste de teruggave van gelden van de aannemers, een geschil dat pas in 2014 werd opgelost toen er een schikking werd bereikt.

In de nasleep van de mislukking schakelde de marine over op de F/A-18E/F Super Hornet om het gat op te vullen dat was achtergelaten door de A-6 en de F-14. Het duurde bijna dertig jaar voordat de marine eindelijk een stealthvliegtuig in gebruik nam, met de komst van de F-35C in 2019. Ook een project om een marineversie van de F-22 te maken, eindigde namelijk vroegtijdig.

Fort Worth Aviation Museum

Er zijn nooit operationele vliegtuigen voltooid. De enige tastbare uiting van het project was een mock-up op ware grootte. Nadat deze mock-up in Fort Worth, Texas, was tentoongesteld, is hij uiteindelijk overgebracht naar het Fort Worth Aviation Museum. Daar staat hij nog steeds als een monument voor een van de meest ambitieuze mislukte experimenten van het leger. (fc)

Wil je meer defensienieuws ontvangen? Schrijf je in op onze wekelijkse Defensie Insider-nieuwsbrief

Volg Business AM ook op Google Nieuws

Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!