Iran kampt met ernstig brandstoftekort en zware economische crisis door Amerikaanse druk

• Iran kampt met een ernstig brandstoftekort en heeft nog maar voor twee maanden aan reserves.
• De torenhoge inflatie en de ineenstorting van de munteenheid hebben de koopkracht van huishoudens gedecimeerd.
• Strenge Amerikaanse sancties en internationaal isolement verstikken de handel en maken ontwijkingstactieken onmogelijk.

Hooggeplaatste Iraanse functionarissen hebben Reuters laten weten dat het land nog slechts voor twee maanden aan brandstofreserves heeft, zonder dat er een haalbare strategie is om deze voorraden aan te vullen. Dit kritieke tekort doet zich voor terwijl Teheran zich schrap zet voor een langdurige periode van economische tegenspoed.

Als reactie hierop heeft het ministerie van Economische Zaken onlangs een ‘Hoofdkwartier voor de Economische Oorlog’ opgericht, een gecentraliseerd orgaan dat bedoeld is om de gevolgen van de sancties van Washington en het aanhoudende conflict te verzachten. Hoewel minister van Economische Zaken Ali Madanizadeh hervormingen heeft beloofd om de ontberingen van de bevolking te verlichten, suggereert de oprichting van dit hoofdkwartier dat de regering verwacht dat deze crises in de nabije toekomst zullen voortduren.

Economische vrije val

De financiële toestand van het land is sinds februari, na de militaire acties van de VS en Israël, sterk verslechterd. De inflatie is sterk gestegen en bereikte in juli 66 procent, waarbij het IMF een nog grotere stijging van bijna 69 procent voorspelt tegen 2026.

Bovendien zal de economie dit jaar naar verwachting met 5,4 procent krimpen. De nationale munteenheid is gekelderd tot een historisch dieptepunt en overschreed in augustus de grens van 2 miljoen rial per Amerikaanse dollar. Om deze volatiliteit tegen te gaan, heeft de centrale bank aangegeven mogelijk 2 miljard dollar in de valutamarkt te pompen.

Bevolking is het slachtoffer

Voor de bevolking betekenen deze macro-economische mislukkingen een verwoestend verlies aan koopkracht. Momenteel dekken de gemiddelde maandsalarissen minder dan een derde van de essentiële uitgaven van een gemiddeld huishouden.

Deze snelle stijging van de kosten van levensonderhoud zorgt voor een onstabiel politiek klimaat, hoewel de omvang van het publieke verzet onzeker blijft gezien de gebruikelijke reactie van de regering op de oppositie.

Toenemend internationaal isolement

Het internationale isolement verergert deze binnenlandse problemen. Hoewel China een belangrijke partner blijft, geven de meeste andere landen toe aan de druk van de VS om de banden met Teheran te verbreken.

President Masoud Pezeshkian meldde een aanzienlijke daling van de handel, waarbij de export met 35 procent en de import met 25 procent daalde. De situatie verslechterde medio augustus toen de Verenigde Arabische Emiraten hun financiële en commerciële betrekkingen met Iran stopzetten, waardoor een cruciale toegangspoort tot de wereldmarkten werd afgesloten.

Amerikaanse sancties

De Amerikaanse strategie bestaat uit een combinatie van zeeblokkades in de Perzische Golf en secundaire sancties die zowel gericht zijn op Iraanse bedrijven als op de buitenlandse tussenhandelaren die hun handel faciliteren.

Volgens hooggeplaatste bronnen zijn traditionele ontwijkingstactieken – zoals het gebruik van niet-geregistreerde schepen en brievenbusmaatschappijen – onbetaalbaar en inefficiënt geworden.

Bureaucratische herstructurering

Om deze ineenstorting het hoofd te bieden, voert Teheran een gelaagde bureaucratische aanpak door. Het nieuwe Hoofdkwartier voor de Economische Oorlog, onder leiding van viceminister Morteza Zamanian, zal de directe kwesties binnen de bevoegdheid van het ministerie afhandelen, terwijl complexere problemen worden doorverwezen naar de Economische Commissie van de regering. Het blijft echter onduidelijk hoe deze interne bestuurlijke verschuivingen fundamentele problemen kunnen oplossen die het herstel van de internationale handel vereisen. (fc)

Wil je meer defensienieuws ontvangen? Schrijf je in op onze wekelijkse Defensie Insider-nieuwsbrief

Wil je meer energienieuws ontvangen? Schrijf je in op onze wekelijkse Energy Insider-nieuwsbrief