„Najgorsze jest puste miejsce po koledze”. Polski weteran o misjach w Afganistanie

Dokładnie 25 lat temu, 7 października 2001 roku, rozpoczęła się wojna w Afganistanie. To wtedy siły amerykańskie i brytyjskie przeprowadziły pierwsze naloty na pozycje talibów i Al-Kaidy, rozpoczynając jeden z najdłuższych konfliktów zbrojnych XXI wieku. Rok później do międzynarodowej koalicji dołączyli polscy żołnierze. Przez lata przez Afganistan przewinęły się tysiące Polaków, a ich doświadczenia na zawsze zmieniły oblicze polskiej armii.

Polscy żołnierze w Afganistanie (zdj. z 2007 r., fot. Jerzy Undro) /PAP

Jednym z żołnierzy, którzy wielokrotnie służyli na misjach w Afganistanie, jest kapitan Jacek Domański. Swoją pierwszą misję rozpoczął w 2007 roku, podczas drugiej zmiany polskiego kontyngentu. 

Byłem kierowcą radiotelefonistą, prowadziłem Hummera - wspomina w rozmowie z reporterem RMF FM Michałem Krasoniem. 

Do Afganistanu Domański wracał jeszcze dwukrotnie. Jak podkreśla, każda misja była inna, wymagała dostosowania taktyki i podejścia do zmieniającego się przeciwnika.

„Pamiętam tylko urywki”

Afganistan to dla niego miejsce pełne kontrastów - z jednej strony wspomnienia o sprawdzaniu własnych umiejętności i żołnierskiej solidarności, z drugiej - bolesne doświadczenia, w tym utrata przyjaciela i własne rany odniesione podczas patrolu bojowego. 

Na powrocie z zadania najechałem na minę. Samochód rozerwało na pół. Pamiętam tylko urywki, szok, próbę ratowania kolegów. Dopiero w szpitalu dotarło do mnie, co się stało - opowiada Domański.

Pierwszy kontakt ogniowy z przeciwnikiem również zapadł gościowi RMF FM w pamięć. 

Pilotowaliśmy patrol logistyczny, przewoziliśmy nowe Rosomaki. W nocy zostaliśmy zaatakowani - najpierw miną, potem ostrzałem - relacjonuje Domański. Takie sytuacje wymagały nie tylko odwagi, ale i ścisłej współpracy w zespole. 

Atmosfera w bazie była wyjątkowa. Wspieraliśmy się nawzajem, motywowaliśmy przed każdym wyjazdem na patrol. To był jeden organizm - podkreśla.

„Żadne szkolenie na to nie przygotowuje”

Najtrudniejsze dla polskich żołnierzy były momenty, gdy ktoś zginął. Najgorsze jest widzieć puste miejsce po koledze, który był gunnerem. Żadne szkolenie w kraju nie przygotuje na stratę przyjaciela. Najlepszym wsparciem byli inni żołnierze – mówi gość RMF FM.

Powrót do codzienności w Polsce po doświadczeniach wojennych nie jest łatwy. Każdy radzi sobie z tym inaczej. My wyjeżdżamy, przestawiamy się na tryb żołnierza. Rodziny zostają i martwią się o nas - zaznacza weteran. Jego zdaniem to właśnie bliscy żołnierzy zasługują na największe uznanie za wytrwałość i wsparcie.

„To zostaje na zawsze”

Wojna w Afganistanie była dla polskiej armii ogromną lekcją.

Zrobiliśmy duży krok naprzód, jeśli chodzi o wyszkolenie i sprzęt. Każda misja to nowe doświadczenia, które pozwalały modyfikować taktykę i lepiej przygotowywać się do kolejnych wyzwań – ocenia Domański. 

Weteran wspomina, że sprzęt, którym polscy żołnierze dysponowali na początku, szybko okazał się niewystarczający. Kolejne wyjazdy wymuszały zmiany i modernizacje.

Najważniejszą lekcją, jaką wyniósł z misji Domański, jest odpowiedzialność za siebie i swoich podwładnych. 

To poczucie odpowiedzialności zostaje na zawsze – podsumowuje.