Birden fazla iş kazası geçiren sigortalıların gelir bağlama işlemleri

Soru: 1987 doğumluyum. Sigorta başlangıcım 1/9/2007. 2014 yılında geçirdiğim iş kazası sonrasında yüzde 45 işgöremezlikle tarafıma iş kazası aylığı bağlandı. Çalışmaya devam ettim. 2026/Temmuz ayında yeniden iş kazası geçirdim. Bu durumda mevcut aylığımda bir değişiklik olur mu? Sağlık durumum iyice bozuldu. İş kazası dışında malullük veya emeklilik durumum ne olur? Ali A.

Sürekli işgöremezlik geliri, iş kazası ve meslek hastalığı sigortasından sağlanan yardımlardan biri olup, iş kazası veya meslek hastalığı sonucu oluşan hastalık ve özürler nedeniyle SGK tarafından yetkilendirilen sağlık hizmeti sunucularının sağlık kurulları tarafından verilen raporlara istinaden, SGK Sağlık Kurulu’nca meslekte kazanma gücü en az yüzde 10 oranında azalmış bulunduğu tespit edilen sigortalılara bağlanmaktadır. Dolayısıyla, 2014 yılında çalışırken geçirdiğiniz iş kazası nedeniyle sürekli işgöremezlik derecenizin (SİD) yüzde 45 olarak belirlenmesi neticesinde tarafınıza sürekli işgöremezlik geliri bağlandığı anlaşılmaktadır. Sürekli işgöremezlik geliri almakta iken yeniden sigortalı olarak çalışmanız, gelirinizin kesilmesini gerektirmez. Ancak kontrol muayenesi sonucu SİD’inizin yüzde 10’un altına düşmesi halinde geliriniz kesilecektir.

5510 sayılı kanunun 19. maddesinde, sigortalının yeniden bir iş kazasına uğraması veya yeni bir meslek hastalığına tutulması halinde, meydana gelen engellilik hallerinin bütünü göz önüne alınarak kendisine, sürekli işgöremezliğini doğuran son iş kazası veya meslek hastalığı sırasındaki kazancı üzerinden gelir hesaplanacağı ancak sigortalının son iş kazası veya meslek hastalığı sırasındaki günlük kazancına göre bulunacak gelirinin, hesaplanan ilk gelirinden az olması halinde, sigortalının sürekli işgöremezlik gelirinin ilk kazanç üzerinden ödeneceği öngörülmüştür.

Buna göre, birden fazla iş kazasına uğrayan veya meslek hastalığına tutulan sigortalıların her olay için çalışma gücü kaybı tespit edilmesi, tespit edilen bu oranlar için birleştirme kararı alınması işlemleri SGK Sağlık Kurulu’nca yapılmaktadır. Kurul kararına göre belirlenen birleştirilmiş SİD üzerinden sigortalının yeni geliri hesaplanmaktadır.

 2026/Temmuz ayında ikinci bir iş kazası geçirdiğiniz ancak işlemlerinizin henüz sonuçlanmadığı anlaşılmaktadır. Bu durumda, yine SGK sağlık kurulunca önce ikinci iş kazası için yeni bir SİD tespit edilip ilk kazadaki yüzde 45 oranı ile ikinci kaza için belirlenecek SİD’iniz SGK Sağlık Kurulu’nca birleştirilerek belirlenen birleştirilmiş SİD üzerinden son iş kazası sırasındaki günlük kazancınıza göre sürekli işgöremezlik geliriniz yeniden hesaplanacaktır. Hesaplanan yeni gelirinizin, ilk kazada hesaplanan gelirden az olması halinde, sürekli işgöremezlik geliriniz ilk kazanç üzerinden ödenecektir. Bundan sonra yeniden bir iş kazası geçirmeniz veya meslek hastalığına tutulmanız halinde bu işlem tekrarlanacaktır.

Diğer taraftan, iş kazası veya meslek hastalığı sonucu meslekte kazanma gücünün en az yüzde 60’ını, kaybettiği SGK Sağlık Kurulu’nca tespit edilen sigortalılar malul sayılmaktadır. Bu sigortalılar için ayrıca bir maluliyet tespiti yapılmamaktadır. Ancak malul sayılmak, malullük aylığı bağlanması için tek başına yeterli bir koşul değildir. Malullük sigortasından aylık bağlanması için sigortalıların;

- Malul sayılmaları,

- En az on yıldan beri sigortalı bulunup toplam olarak 1800 gün veya başka birinin sürekli bakımına muhtaç derecede malul olan sigortalılar için ise sigortalılık süresi aranmaksızın 1800 gün malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi bildirilmiş olması, 

Maluliyeti nedeniyle sigortalı olarak çalıştığı işten ayrıldıktan sonra yazılı istekte bulunması, gerekmektedir.

Bu durumda, birinci iş kazası SİD’inizin yüzde 45, ikinci iş kazası SİD oranınızın belirlenip iki iş kazası ile ilgili olarak birleştirilmiş SİD oranınızın en az yüzde 60 olması halinde malul sayılacağınızdan, mevcut durumda 10 yıllık sigortalılık süresi ile 1800 prim gün koşullarını yerine getirdiğinizden, talepte bulunmanız halinde tarafınıza malullük aylığı bağlanabilecektir. Sigortalıların sürekli işgöremezlik geliri ile birlikte malullük aylığına da hak kazanması halinde, 5510 sayılı kanunun 54. maddesi gereğince bu gelir/aylıklardan yüksek olanı tamdan, düşük olanı yarımdan ödenecektir.

 Geçirdiğiniz iki iş kazasına ilişkin birleştirilmiş SİD oranınızın yüzde 60’ın altında kalması halinde, sigortalılık başlangıç tarihinizin 1/9/2007 olması nedeniyle bu defa yaşlılık aylığına hak kazanma koşullarınız;

60 yaş 7000 gün veya 60 yaş, en az 25 yıldan beri sigortalı olup en az 4500 prim gün sayısıdır. Ancak mevcut durumda bu koşullar yerine gelmemektedir.

SORULARINIZ İÇİN

nergis.simsek@cumhuriyet.com.tr adresine e-posta yollayabilirsiniz.