'Pentagon opent met leugendetectors jacht op lekken over Iran-oorlog'

Het Pentagon heeft geprobeerd met leugendetectors te achterhalen welke defensiemedewerker geheime informatie naar de pers heeft gelekt. Dat gebeurde omdat president Trump furieus was dat iemand aan de pers had verklapt dat zijn Iran-oorlog tot grote munitietekorten leidt.

The New York Times schrijft dat ongeveer vijftig medewerkers een verhoor moesten ondergaan, zowel militairen als burgers die voor defensie werken. De zender CBS vult aan dat daar ook hoge bevelhebbers uit het veld bij zaten, zoals medewerkers van Central Command, de legerformatie waar de oorlog in het Midden-Oosten onder valt.

Doel van de ondervragingen zou zijn te achterhalen wie informatie over de Amerikaanse munitievoorraad had doorgespeeld naar de pers. Daardoor konden Amerikaanse media deze zomer berichten dat de productie van bijvoorbeeld Patriot-raketten achterbleef bij de vraag, door de vele Iraanse aanvallen op Amerikaanse doelen in het Midden-Oosten.

Intimidatie

Hoewel er bij de ondervragingen in augustus niet duidelijk werd wie er achter de lekken zit, had de maatregel volgens ingewijden in The New York Times ook nog een ander doel: intimidatie. De draconische stap zou anderen ervan moeten weerhouden in de toekomst de pers op te zoeken.

Een juridisch expert noemt in de krant de onderzoeken ongekend. Hoewel leugendetectors vaker worden gebruikt bij reguliere antecedentenonderzoeken, is het volgens hem nooit voorgekomen dat medewerkers er en masse aan worden onderworpen in de zoektocht naar een lek, zeker niet op dit niveau binnen de krijgsmacht.

Een woordvoerder van het Pentagon wil niet ingaan op vragen over het onderzoek. Hij benadrukt alleen dat het beschermen van staatsgeheimen cruciaal is voor de nationale veiligheid. "Elk lek vinden we ernstig en zal serieus worden onderzocht."

Relatie verslechterd

De relatie tussen het Pentagon met de pers is flink verslechterd sinds de terugkeer van Trump. Zo zette zijn minister van Defensie Hegseth, zelf oud-presentator, defensiejournalisten het ministerie uit en ontsloeg hij de hoofdredacteur van een defensiekrant. Ook gaf hij sinds 5 mei geen persconferentie meer, ondanks de voortdurende strijd in Iran. Vorig jaar zette Hegseth al eens op beperktere schaal leugendetectors in om lekken te vinden.

Hoewel de woordvoerder onderstreept dat het lekken van staatsgeheimen de veiligheid ondermijnt, wijzen critici erop dat aandacht in de pers kan voorkomen dat onwelgevallige feiten onder het tapijt worden geschoven. Dat geldt bijvoorbeeld voor de onthullingen over Air Force One(opent in nieuw venster), die ondanks een enorme revisie niet bleek te beschikken over cruciale verdedigingssystemen. Trump moest daarom heimelijk in een cateringwagen overstappen naar een veiliger vliegtuig.

Ook in dit dossier trok het Witte Huis fel van leer: journalisten van The New York Times werden gedagvaard om hun bronnen te openbaren. Dat bevel werd ingetrokken toen de rechter oordeelde dat de regering-Trump te hard van stapel was gelopen: "Dagvaardingen zijn een laatste stap, niet de eerste."