Nowe darmowe badania na NFZ. Od października bezpłatna profilaktyka

Program jest bezpłatny, a badania nielimitowane. NFZ rozpoczął nabór placówek, które będą realizować nowy program profilaktyczny w kierunku raka płuca. Od kiedy bezpłatne badania? Kto może się zgłosić? Co oznacza grupa podwyższonego ryzyka?

NFZ ogłosił nowe darmowe badania profilaktyczne, zdj. ilustracyjne /Shutterstock

Profilaktyka raka płuc z udziałem NDTK

Narodowy Fundusz Zdrowia ogłosił rozpoczęcie naboru placówek medycznych, które będą realizować nowy, bezpłatny program profilaktyczny w kierunku raka płuca.

Jak poinformował fundusz, kluczowym elementem programu jest niskodawkowa tomografia komputerowa klatki piersiowej (NDTK), czyli badanie obrazowe, które umożliwia wykrycie zmian nowotworowych na bardzo wczesnym etapie. Daje to największe szanse na wyleczenie.

Niskodawkowa tomografia komputerowa to bezpieczna metoda diagnostyczna, w której dawka promieniowania jest znacznie niższa niż przy standardowej tomografii klatki piersiowej, przy jednoczesnym zachowaniu wysokiej jakości obrazu.

Kiedy można zgłosić się do programu?

NFZ poinformował, że pierwsi pacjenci będą mogli zapisać się na darmową tomografię płuc już w październiku 2026 roku.

Program jest finansowany przez NFZ i nie wymaga skierowania. Wystarczy zgłosić się bezpośrednio do placówki medycznej posiadającej umowę z NFZ na realizację tego programu.

Świadczenie będzie realizowane stacjonarnie oraz w trybie mobilnym.

Kto może skorzystać z darmowych badań?

Z bezpłatnego badania NDTK mogą skorzystać osoby w wieku 50–74 lat z historią palenia tytoniu wynoszącą minimum 20 „paczkolat” (obecni lub byli palacze), które spełniają dodatkowe kryteria określone w rozporządzeniu Ministra Zdrowia.

Czym są „paczkolata”?

Jak podaje NFZ, wskaźnik „paczkolat” oblicza się, mnożąc liczbę wypalanych paczek papierosów dziennie przez lata palenia. Przykład: jedna paczka (20 papierosów) dziennie przez 20 lat, to 20 paczkolat. Taki sam wynik daje palenie 2 paczek dziennie przez 10 lat.

Budżet programu

Program jest bezpłatny, a badania są nielimitowane, co oznacza, że NFZ zapłaci za każdego pacjenta, który skorzysta z programu.

Roczny budżet przeznaczony na realizację programu profilaktyki raka płuca szacowany jest na około 16 mln zł. W perspektywie dziesięcioletniej wydatki NFZ na darmową tomografię płuc dla grup ryzyka mogą przekroczyć 662 mln zł.

Dlaczego wczesne wykrycie raka jest tak ważne?

Jak informuje NFZ, według danych Krajowego Rejestru Nowotworów z 2022 r., w Polsce odnotowuje się rocznie około 20,7 tys. nowych zachorowań na raka płuca, a niemal 26 tys. osób umiera z jego powodu. Stanowi to ponad jedną piątą wszystkich zgonów spowodowanych chorobami nowotworowymi. Prognozy medyczne wskazują, że do 2029 roku liczba nowych zachorowań może wzrosnąć nawet do 32,5 tys. rocznie.

Głównym wyzwaniem w walce z tą chorobą jest jej późne wykrywanie. Pierwsze objawy raka płuca często pojawiają się dopiero w zaawansowanym stadium. Poważnym czynnikiem ryzyka pozostaje palenie tytoniu: nawet 85–90 proc. zachorowań wiąże się właśnie z paleniem papierosów.

Dlatego tak ważne jest wczesne wykrycie zmian nowotworowych, ponieważ znacznie zwiększa to szanse na skuteczne leczenie. Po to właśnie resort zdrowia włączył to świadczenie do programów profilaktycznych na NFZ – podkreśla lek. Michał Dzięgielewski z Centrali NFZ.