EU vraagt lidstaten om zuinig om te springen met gas en elektriciteit nu de wintervoorraden onder het normale niveau zitten

• Lage energievoorraden dwingen EU-lidstaten om het winterverbruik te verminderen.
• Geopolitieke instabiliteit in de Golfregio zet de gasvoorziening zwaar onder druk.
• Leden van de Europese Commissie stellen voor de verplichte opslagdoelstellingen te verlagen om kosten te besparen.

In de aanloop naar een informele bijeenkomst van de Energieraad in Dublin heeft Dan Jørgensen, hoofd energie van de Europese Commissie, de lidstaten gewezen op de precaire toestand van de energiereserves.

Slinkende reserves

Hij waarschuwde de nationale ministers dat de gas- en elektriciteitsvoorraden aan het begin van het stookseizoen aanzienlijk lager liggen dan de historische normen, en riep de landen daarom op om strategieën te overwegen om het energieverbruik in de komende maanden te verminderen.

Dit verzoek volgt op een trage aanvulperiode in de zomer en een sterke stijging van de energiekosten. Eind september bedroeg de gasopslag in de EU ongeveer 70 procent, een daling van zo’n 12 procentpunten ten opzichte van dezelfde periode in 2025. Bovendien stegen de prijzen op de Nederlandse TTF-benchmark tot ongeveer 72 euro per MWh, een aanzienlijke stijging als gevolg van geopolitieke spanningen en aanvallen op Iraanse infrastructuur in februari.

Verbruik minderen

Hoewel commissaris Jørgensen afzag van het opleggen van specifieke doelstellingen – waarbij hij opmerkte dat er momenteel geen onmiddellijke bedreiging voor de toeleveringsketen bestaat – stelde hij een reeks niet-bindende maatregelen voor. Deze omvatten het verminderen van het elektriciteitsverbruik tijdens de avondpiekuren om de afhankelijkheid van gasgestookte elektriciteitscentrales te verlagen, het gebruik van slimme meters om de vraag te beheren en het beperken van de verwarming in openbare ruimtes.

Hij adviseerde tevens een verbod op buitenverwarming en het dimmen van straatverlichting ’s nachts, met het argument dat de vrijwillige successen tijdens de energiecrisis van 2022 als blauwdruk zouden moeten dienen.

Debat over de opslagdoelstelling

Een aanzienlijk deel van het voorstel van de commissaris richt zich op regelgevende flexibiliteit met betrekking tot opslag. Hij stelde voor dat ministers de verplichte opvuldoelstelling verlagen van 90 procent naar 80 procent.

Door gebruik te maken van bestaande juridische mazen voor moeilijke marktomstandigheden zou de EU de prijspremie kunnen verlagen die wordt betaald om reserves aan te vullen in een krappe markt. Dit brengt echter een fysiek risico met zich mee, aangezien lagere reserves de afhankelijkheid van Europa van realtime-importen tijdens de winter vergroten, wat samenvalt met sterke concurrentie vanuit Aziatische markten.

Verbod op Russisch gas

De huidige druk op het aanbod wordt grotendeels toegeschreven aan instabiliteit in de Golfregio. Na een Iraanse aanval op het Ras Laffan-complex en een verklaring van overmacht door QatarEnergy zal de schade aan de infrastructuur naar verwachting nog enkele jaren aanhouden.

Dit komt op een moment dat Europa Russische energie agressief afbouwt, met een totaalverbod op pijpleiding- en lng-importen uit Rusland gepland voor 2027. Hoewel er een tijdelijke “veiligheidsklep” bestaat om dit verbod tijdens noodsituaties op te schorten, is deze nog niet getest.

Vooruitzichten voor energiezekerheid

Wat betreft financiële steun om de energierekeningen van consumenten te drukken, riep Jørgensen op tot voorzichtigheid. Hij waarschuwde dat slecht uitgevoerde prijsinterventies onbedoeld het energieverbruik zouden kunnen doen stijgen, de interne EU-markt zouden kunnen verstoren en de kosten naar andere lidstaten zouden kunnen verschuiven.

Terwijl het Ierse voorzitterschap discussies organiseert over energiezekerheid en betaalbaarheid, stelt de Commissie dat de EU beter toegerust is dan in voorgaande jaren dankzij uitgebreide LNG-invoercapaciteiten en een toename van hernieuwbare energie. Het valt nu nog te bezien of de nationale ministers dit optimisme delen of dat zij strengere eisen aan consumenten zullen stellen voordat de winter aanbreekt. (fc)

Wil je meer defensienieuws ontvangen? Schrijf je in op onze wekelijkse Defensie Insider-nieuwsbrief

Wil je meer energienieuws ontvangen? Schrijf je in op onze wekelijkse Energy Insider-nieuwsbrief

Volg Business AM ook op Google Nieuws

Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!