Podatek Belki pożera Twoje oszczędności? 3 legalne sposoby, jak zatrzymać więcej pieniędzy w portfelu

Nie oznacza to jednak, że w każdej sytuacji trzeba oddawać fiskusowi 19% wypracowanego zysku. Polskie przepisy przewidują rozwiązania, które pozwalają legalnie uniknąć podatku od dochodów kapitałowych lub skorzystać z innych preferencji podatkowych. Dwa z nich są dostępne już teraz, a kolejne zacznie działać od 2027 r.

Podatek Belki to 19% zysku. Ile rzeczywiście kosztuje?

Czytaj nas częściej w Google

Dodaj w Google

Podatek od dochodów kapitałowych obowiązuje w Polsce od 2002 r. i wynosi obecnie 19%. W przypadku lokat i kont oszczędnościowych jego rozliczeniem zajmuje się bank – klient otrzymuje więc odsetki już pomniejszone o należny podatek.

Przykładowo, jeśli 30 000 zł pracuje przez rok z oprocentowaniem 5% w skali roku, daje to 1500 zł odsetek brutto. Po potrąceniu 285 zł podatku na konto trafia 1215 zł.

Im wyższy zysk i większy zgromadzony kapitał, tym bardziej widoczny staje się wpływ podatku na końcowy wynik oszczędzania. Szczególne znaczenie może mieć to w przypadku wieloletniego inwestowania, ponieważ pieniądze przeznaczone na podatek nie mogą już dalej pracować i generować kolejnych zysków.

Materiały prasowe

Jak można ograniczyć ten koszt?

1. IKE – zysk bez podatku Belki po spełnieniu warunków

Indywidualne Konto Emerytalne jest jednym ze sposobów długoterminowego inwestowania bez 19-procentowego podatku od zysków kapitałowych.

IKE nie jest przy tym jednym konkretnym produktem finansowym. W zależności od wybranej instytucji można w jego ramach korzystać m.in. z rachunku maklerskiego, funduszy inwestycyjnych, produktów bankowych czy obligacji skarbowych.

Aby wypłacić zgromadzone środki wraz z zyskiem bez podatku Belki, trzeba jednak spełnić ustawowe warunki. Podstawowym jest ukończenie 60 lat albo 55 lat w przypadku wcześniejszego nabycia uprawnień emerytalnych. Konieczne jest również odpowiednio długie oszczędzanie – przepisy określają m.in. warunki dotyczące liczby lat, w których dokonywano wpłat.

Pieniądze zgromadzone na IKE nie są całkowicie zamrożone do emerytury. Można je wycofać wcześniej, jednak wtedy od wypracowanego zysku trzeba zapłacić standardowy 19-procentowy podatek od dochodów kapitałowych.

Dla osób preferujących obligacje interesującym rozwiązaniem może być IKE-Obligacje. Pozwala ono połączyć inwestowanie w detaliczne obligacje skarbowe z preferencją podatkową właściwą dla IKE.

2. IKZE – korzyść podatkowa już w roku dokonania wpłaty

Drugim rozwiązaniem jest Indywidualne Konto Zabezpieczenia Emerytalnego. Jego mechanizm różni się jednak od IKE.

Wpłaty na IKZE można odliczać w rocznym zeznaniu PIT, w granicach obowiązującego limitu. Oznacza to, że korzyść podatkowa może pojawić się już przy rozliczeniu podatku za rok, w którym dokonaliśmy wpłat.

IKZE daje również preferencję dotyczącą opodatkowania zysków z inwestycji. Przy wypłacie po ukończeniu 65 lat i spełnieniu ustawowych warunków nie jest pobierany standardowy 19-procentowy podatek Belki. Zamiast niego od wypłacanej kwoty pobierany jest 10-procentowy zryczałtowany podatek dochodowy.

To istotne rozróżnienie. IKZE nie jest więc rozwiązaniem całkowicie „bez podatku”, ale może przynosić dwie korzyści: bieżące odliczenie wpłat w PIT oraz preferencyjne zasady opodatkowania pieniędzy wypłacanych po spełnieniu warunków ustawowych.

Podobnie jak w przypadku IKE, sposób inwestowania zależy od rodzaju wybranego produktu. Na rynku dostępne są m.in. rachunki maklerskie, rozwiązania funduszowe, bankowe czy oparte na obligacjach.

Poszczególne oferty różnią się m.in. opłatami, zakresem dostępnych instrumentów i sposobem inwestowania. Aktualne propozycje IKE i IKZE można porównać na Moneteo.

3. OKI – nowe rozwiązanie bez podatku Belki od 2027 r.

Od 1 stycznia 2027 r. katalog preferencyjnych sposobów oszczędzania i inwestowania rozszerzy się o Osobiste Konta Inwestycyjne, czyli OKI.

To rozwiązanie będzie różnić się od IKE i IKZE przede wszystkim tym, że nie jest powiązane z osiągnięciem wieku emerytalnego. Środkami zgromadzonymi na OKI będzie można dysponować bez konieczności czekania do 60. czy 65. roku życia.

Dochody z aktywów znajdujących się na OKI, w tym m.in. zyski kapitałowe, odsetki i dywidendy, będą korzystały z preferencji podatkowych przewidzianych dla tego rozwiązania.

Zwolnienie nie będzie jednak nieograniczone. Preferencyjne zasady będą obowiązywały w ramach ustawowych limitów wartości aktywów. Powyżej nich zamiast klasycznego podatku Belki zastosowanie znajdzie podatek naliczany od wartości aktywów zgromadzonych na koncie.

OKI może więc okazać się szczególnie interesujące dla osób, które chcą korzystać z preferencji podatkowych, ale jednocześnie nie chcą wiązać swoich pieniędzy wyłącznie z celem emerytalnym.

A jeśli pieniądze mogą być potrzebne wcześniej?

IKE i IKZE są projektowane przede wszystkim z myślą o długoterminowym budowaniu kapitału, a OKI zacznie funkcjonować dopiero w 2027 r. Co więc zrobić z oszczędnościami, do których chcemy zachować łatwy dostęp już dziś?

W takiej sytuacji podatku Belki najczęściej nie uda się uniknąć. Można jednak zadbać o to, aby po jego potrąceniu zostało możliwie dużo.

Znaczenie ma przede wszystkim oprocentowanie. Przy 30 000 zł ulokowanych na rok:

• 3% w skali roku oznacza 900 zł odsetek brutto i 729 zł po podatku,
• 5% daje 1500 zł brutto i 1215 zł netto,
• 7% to 2100 zł brutto i 1701 zł po potrąceniu podatku.

Różnica między pierwszym i ostatnim wariantem wynosi więc 972 zł netto. Stawka podatku pozostaje taka sama – zmienia się natomiast kwota, która ostatecznie zostaje w portfelu.

Dlatego przy wyborze konta oszczędnościowego warto porównywać nie tylko oprocentowanie podawane w reklamie. Znaczenie mają również okres obowiązywania promocyjnej stawki, maksymalna kwota objęta oprocentowaniem, wymagania dotyczące nowych środków czy dodatkowe warunki stawiane przez bank.

Aktualne warunki kont oszczędnościowych można sprawdzić na Moneteo. Porównanie pozwala szybko ocenić nie tylko wysokość oprocentowania, ale również najważniejsze ograniczenia i wymagania poszczególnych propozycji.

Nie każdy sposób pasuje do każdego oszczędzającego

IKE, IKZE i od 2027 r. OKI różnią się konstrukcją i odpowiadają na inne potrzeby.

IKE jest rozwiązaniem przede wszystkim dla osób myślących o długoterminowym oszczędzaniu i chcących uniknąć podatku Belki przy wypłacie środków po spełnieniu ustawowych warunków. IKZE dodatkowo pozwala korzystać z ulgi podatkowej już w czasie oszczędzania, ale przy docelowej wypłacie obowiązuje 10-procentowy ryczałt. OKI ma natomiast zaoferować większą swobodę dostępu do zgromadzonego kapitału.

Jeżeli priorytetem pozostaje płynność i możliwość skorzystania z pieniędzy w dowolnym momencie, rozwiązaniem nadal mogą być tradycyjne konta oszczędnościowe i lokaty. Podatku Belki nie eliminują, dlatego tym większe znaczenie ma porównywanie dostępnych ofert i liczenie zysku już po opodatkowaniu.

Ostatecznie nie chodzi więc wyłącznie o to, czy zapłacimy podatek Belki, ale o to, ile pieniędzy po uwzględnieniu podatków, opłat i warunków danego produktu rzeczywiście zostanie w naszym portfelu.