Kopalnia w Jastrzębiu-Zdroju przeszła do historii. Zdetonowano wieże szybu Jas II

Opracowanie: Paweł Auguff Publikacja: Dzisiaj, 19 sierpnia (17:55)

Wieża szybu Jas II w Jastrzębiu-Zdroju w środę została wysadzona w powietrze. Spółka Restrukturyzacji Kopalń poinformowała, że tym samym zakończyła likwidację nadziemnej infrastruktury kopalni Jas-Mos – Jastrzębie III.

Kopalnia od wewnątrz - zdjęcie poglądowe /Shutterstock

Wieża szybowa Jas II miała 73 metrów wysokości. Maszyna wyciągowa znajdowała się prawie 60 m nad ziemią. Trzpień wieży posiadał jeden poziom podziemny oraz jedenaście poziomów nadziemnych. Główna część nośna – kondygnacja podziemna, dwa słupy oraz trzpień – była wykonana z żelbetu. Usunięty wcześniej trzon prowadniczy wieży był wykonany ze stali.

Przygotowania do detonacji trwały dwa tygodnie

Do wysadzenia w powietrze wieży użyto ponad 50 kg dynamitu.

Użyliśmy ponad 50 kg materiałów wybuchowych. Samo przygotowanie trwało ok. dwóch tygodni. Trzeba było wywiercić tysiąc otworów strzałowych (…). Ponieważ masa była bardzo duża, musieliśmy przygotować teren, zabezpieczyć go przed falą sejsmiczną. (…) Zabezpieczenia były takie, że wykopano rowy i nasypano wały wokół miejsca prac, żeby przerwać przebieg fali sejsmicznej – powiedział kierownik robót strzałowych Krzysztof Dymek.

Wskazał, że wieża szybu ważyła ok. 7 tys. ton.

Pod koniec 2025 roku zlikwidowano wieże Jas I oraz Jas IV. Natomiast likwidację części podziemnej kopalni Jas-Mos – Jastrzębie III zakończono w połowie 2025 r. Spółka Restrukturyzacji Kopalń (SRK) dysponuje ponad 80 ha terenów kopalni Jas-Mos – Jastrzębie III. Znajdują się one w pobliżu autostrady A1 i centrum Jastrzębia-Zdroju. Ponadto, we współpracy z Jastrzębską Spółką Węglową, SRK oferuje inwestorom 48 ha terenów w Jastrzębiu-Zdroju i Mszanie.

Kopalnia Jas-Mos – Jastrzębie III to ostatni zakład likwidowany przez SRK. Zgodnie z nową ustawą o funkcjonowaniu górnictwa węgla kamiennego – obowiązującą od 2026 r. – za likwidację odpowiadają przedsiębiorstwa górnicze.

Kopalnie Węgla Kamiennego Jastrzębie i Moszczenica były pierwszymi zakładami górniczymi na terenie Jastrzębia-Zdroju. Ich budowa rozpoczęła się w latach 50. XX wieku. W 1962 r. otwarto kopalnię Jastrzębie, a w 1963 r. połączono ją z kopalnią Moszczenica w kopalnię Jastrzębie-Moszczenica (Jas-Mos). Kopalnia Moszczenica zaczęła funkcjonować jako odrębny zakład w 1966 r. Ponownie połączono je w 1994 r.

SRK przejęła ruch Moszczenica w 2001 r. Pozostałą część, czyli kopalnię Jas-Mos – Jastrzębie III przejęła w dwóch etapach – w 2016 r. wraz z ok. 1,6 tys. pracowników oraz w 2022 r. wraz z ok. 2,1 tys. pracowników.

Spółka Restrukturyzacji Kopalń zaczęła działać w 2000 roku. Przejęła kilkadziesiąt kopalń w celu przeprowadzenia ich likwidacji, a także rekultywacji, zagospodarowania i przygotowania terenów pod nowe inwestycje. Do SRK należy Centralny Zakład Odwadniania Kopalń, który m.in. zabezpiecza wciąż czynne zakłady przed zalaniem.