Yaş ilerliyor ama zindelik gençleşiyor

Bu erken koruma fikrinin merkezinde kırılganlık var. Kırılganlık, bağımlılıktan bir önceki aşama ve en önemlisi hâlâ önlenebiliyor. Oysa geleneksel olarak insanlar ancak 80 yaşını geçip birden fazla sağlık sorununu biriktirdiğinde fark ediliyordu, yani müdahalenin çok daha zor olduğu bir noktada.

Vellas'ın Dünya Sağlık Örgütü'yle birlikte geliştirdiği ICOPE programı bunu tersine çevirmeyi deniyor. İşlevlerin 50 yaşından itibaren değerlendirilmesini, ICOPE Monitor gibi dijital araçlarla izlenmesini öneriyor. Fransa'da bu yolla yaklaşık 150 bin yaşlı takip ediliyor. İşlev kaybı erken görülünce, bağımlılık gelişmeden araya girmek mümkün oluyor.

BİYOLOJİK YAŞ, ALZHEİMER'DA EN BELİRLEYİCİ ETKEN

Biyolojik yaş, Vellas'a göre Alzheimer'ın gelişmesinde açık ara en büyük risk etkeni. Yani takvim yaşından çok, bedenin gerçekte ne kadar yaşlandığı belirleyici. Ne var ki bu yaşı hassas biçimde ölçmek henüz kolay değil. Umut veren bazı kan biyobelirteçleri var, ama günlük klinik kullanıma girmeleri için daha çok yol alınması gerekiyor.

Ölçüm doğrulaştıkça gerobilim denen alanın önü açılıyor, yani yaşlanmanın biyolojik mekanizmalarına müdahale ederek birden çok hastalığı aynı anda geciktirme fikri. Şimdilik bu bir fikir. Olası hedefler arasında en çok konuşulanlardan biri, yaşlanmayla birlikte vücutta süren düşük düzeyli iltihaplanma. Çok sayıda biyolojik belirteci aynı anda okuyabilen yeni teknolojilerin ve yapay zekânın, önümüzdeki yıllarda bu resmi netleştirmesi bekleniyor.