Widujesz je w parkach? Te zielone papugi opanowują Europę i są już w Polsce

Aleksandretta obrożna, jaskrawozielona papuga pochodząca z Afryki i Indii, coraz śmielej radzi sobie w naszym klimacie, a w kraju odnotowano już nawet pierwsze udane lęgi. Podczas gdy w Wielkiej Brytanii ich populację liczy się w tysiącach, w Polsce eksperci uważnie przyglądają się nowym przybyszom. Skąd właściwie wzięły się na wolności i jak wpłyną na nasz ekosystem?

Aleksandretta obrożna (foto: AA/ABACA) /East News

Zamiast gołębi – egzotyczne ptaki. Wielka ekspansja w Europie

Jeszcze trzy dekady temu widok zielonej papugi przelatującej nad angielskim ogrodem był rzadkością. Dziś, jak mówią eksperci, populacja tego „nienaturalnego, egzotycznego, zielonopiórego ptaka znanego z przenikliwego głosu” znacznie wzrosła, zwłaszcza w hrabstwie Essex. Papugi te można spotkać podjadające kwiaty, szukające wody w miejskich stawach czy głośno nawołujące z wysokich drzew.

Według danych British Trust for Ornithology, na wolności żyje obecnie około 15 tysięcy par tych ptaków. Ich obecność w Wielkiej Brytanii nie jest jednak zjawiskiem nowym. Pierwsze doniesienia o pojawieniu się jaskrawozielonych papug na wsiach pochodzą już z końca XIX wieku.

Jimi Hendrix i filmowy plan. Mity a prawda o pochodzeniu papug

Narosło wiele miejskich legend dotyczących tego, jak papugi zadomowiły się na Wyspach Brytyjskich. Jedna z popularnych opowieści głosi, że ptaki uciekły z planu filmowego „Afrykańska królowa” z 1951 roku, inna zaś przypisuje ich obecność słynnemu rockmanowi Jimiemu Hendrixowi, który miał wypuścić parę papug na Carnaby Street w Londynie. Jednak, jak podkreślają specjaliści, rzeczywistość jest prawdopodobnie dużo bardziej przyziemna. Większość ptaków po prostu uciekła z hodowli lub została celowo wypuszczona przez właścicieli.

Z czasem papugi rozprzestrzeniły się poza Londyn – były widywane m.in. w Peterborough, a nawet tak daleko na północ, jak Szkocja.

Aleksandretta obrożna w Polsce. To już nie są pojedyncze przypadki

Jednym z najczęściej spotykanych gatunków zielonych papug w Europie jest aleksandretta obrożna (Psittacula krameri). Jej naturalnym środowiskiem są tereny Afryki Środkowej i Półwyspu Indyjskiego. W Polsce papuga ta pojawia się zarówno w stanie dzikim, jak i w prywatnych hodowlach oraz ogrodach zoologicznych.

W 2018 roku odnotowano pierwszy udany lęg tego gatunku na południu kraju, w Nysie (woj. opolskie). W kolejnych latach aleksandretty pojawiały się również w innych miastach. 

W kwietniu tego roku wyjątkowo barwny ptak odwiedził Ogród Botaniczny Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie. „Dzisiejszym gościem Ogrodu Botanicznego UJ była wyjątkowo barwna i egzotyczna postać – aleksandretta obrożna (Psittacula krameri). Ta zielona papuga, z charakterystycznym czerwonym dziobem i długim ogonem, była widywana w okolicy już od kilku dni” – informowali wtedy przedstawiciele ogrodu.

Gość czy intruz? Co obecność papug oznacza dla polskiej przyrody

Wzrost liczebności papug w Europie, a zwłaszcza w Wielkiej Brytanii i Polsce, to zjawisko, które z roku na rok przybiera na sile. Naukowcy i przyrodnicy obserwują ten proces z uwagą, analizując zarówno jego przyczyny, jak i możliwe skutki dla lokalnych ekosystemów. Na razie w Polsce aleksandretty obrożne nie rozprzestrzeniają się tak szybko, jak w krajach zachodnich, ale ich obecność w miastach i ogrodach staje się coraz bardziej zauważalna. Według Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska to średnio inwazyjny gatunek obcy.

Czas pokaże, jakie konsekwencje dla środowiska przyniesie ich dalsza ekspansja. Pewne jest jedno – te barwne ptaki już dziś są nieodłącznym elementem miejskiej przyrody w wielu zakątkach Europy.