8 dni w piekle pod Charkowem. Na pomoc rannemu żołnierzowi wysłano pierwszy taki dron na świecie

Artem Lytvyn, 25-letni żołnierz ukraińskiej armii, znalazł się w samym środku piekła. Podczas patrolu w północno-wschodnim rejonie Charkowa, zaledwie kilka kilometrów od rosyjskiej granicy, wszedł na minę. Eksplozja pozbawiła go części prawej nogi. Wraz z rannym kolegą został ewakuowany do pobliskich krzaków. Niestety, jego towarzysz nie przeżył.

Ewakuacja ofiar z frontu wojny rosyjskiej w Ukrainie jest niezwykle trudna. W ciągu pięciu lat od pełnoskalowej inwazji Władimira Putina obszar ten stał się silnie nadzorowaną i stale poszerzającą się „strefą śmierci”. Ciągłe ataki dronów uniemożliwiają użycie nawet pojazdów opancerzonych. Żołnierze są często zmuszani do spędzania miesięcy w okopach bez rotacji.

Wcześniejsze próby ewakuacji się nie powiodły

Członkowie brygady Lytvyna próbowali go ewakuować. Wysłali zdalnie sterowanego robota lądowego, służącego do dostarczania zaopatrzenia i transportu rannych, ale on i trzy inne roboty utknęły. Teren był niesprzyjający: rzeki, błotniste pola, las. Po żołnierza wyruszyła 10-osobowa grupa noszowych, ale po pięciu dniach pokonali zaledwie 11 km - połowę odległości do miejsca, w którym leżał Łytwyn.

Czułem się naprawdę źle. Nie mogłem jeść ani spać. Przespałem jedną noc w ciągu ośmiu dni - opowiadał brytyjskiemu dziennikowi „Guardian” żołnierz. Chłopcy zrzucili mi dronami leki przeciwbólowe, papierosy i jedzenie - owsiankę i duszone mięso - wspominał.

„Powiedzieli, że wysyłają ogromnego ptaka”

Wszystko zmieniło się, gdy 25-latek usłyszał informację w swojej radiostacji. Powiedzieli mi, że wysyłają ogromnego ptaka - powiedział. „Ptak”, czyli StarGate, to gigantyczny dron zdolny unieść ładunek o wadze 150 kg. Wyprodukowany przez ukraińską firmę SkyFall bezzałogowy statek powietrzny (UAV) został wyposażony w kapsułę przypominającą trumnę, zawieszoną pod sześcioma potężnymi, czarnymi łopatami wirnika.

Pierwsza taka akcja ratunkowa

Nigdy wcześniej nie próbowano przeprowadzić akcji ratunkowej z użyciem tego rodzaju specjalnie skonstruowanego pojazdu ewakuacyjnego. Jeden z pilotów biorących udział w misji bezzałogowej, Andrij, opisał ją jako skomplikowaną i ryzykowną. 

Dron StarGate jest duży i rzuca się w oczy. Łatwo mógł stać się celem dla rosyjskich dronów Rubicon, które mogły go zestrzelić za pomocą mniejszych bezzałogowych statków powietrznych lub po prostu zablokować, tak aby spadł na ziemię.

Andrij powiedział, że on i jego koledzy z 475. Pułku Szturmowego (znanego również jako Kod 9.2) zaczęli planować trasę. Dron został wyposażony w moduł nawigacyjny oparty na sztucznej inteligencji, dzięki czemu mógł kontynuować lot po wyznaczonej trasie, nawet jeśli jego system GPS został zakłócony - przynajmniej w teorii.

„Najbardziej bałem się zestrzelenia”

Osiem dni po tym, jak stracił stopę, o godzinie 3:00 nad ranem 21 października, Artem usłyszał cichy dźwięk w oddali. Wkrótce dron wylądował obok niego. Kolejne minuty miały zadecydować o tym, czy przeżyje, czy zginie. Niezwykłe nagranie z kamery pokładowej drona pokazuje, jak Lytvyn wyczołguje się z kryjówki, odpychając się rękami i lewą nogą.

Wsiadłem do kapsuły. Zapaliłem papierosa, zamknąłem właz. To było wszystko - spojrzałem na horyzont i wystartowałem. Zostawiłem radio i karabin szturmowy - powiedział. W tym momencie poczułem szczęście i podekscytowanie - dodał. Dron przeleciał nisko nad nocnym krajobrazem. Nie martwiłem się awarią techniczną. Najbardziej bałem się zestrzelenia - wspomina.

Dwadzieścia minut później dron StarGate wylądował na polanie. Ukraińscy żołnierze wyłonili się z mroku i zanieśli Lytvyna do małej piwnicy. Zdarli mu mundur i polewali nogę wodą utlenioną, aby zabić robaki - częsty problem z nieleczonymi ranami na polu bitwy. Żołnierz wcześniej odciął sobie nożem fragmenty stopy. Leczenie nie pomogło. Robaki wciąż tam były. Było ich mnóstwo - powiedział Lytwyn.

Kilka godzin później, około południa, podjechał opancerzony Humvee i zabrał go do karetki, która zawiozła go na salę operacyjną szpitala w Charkowie. Tam chirurdzy przetoczyli Łytwynowi krew i amputowali mu prawą nogę w kolanie. Potem został przeniesiony do szpitala wojskowego we Lwowie.

„Chciałbym znowu polecieć”

To, co mi się przydarzyło, to cud. Wzbiłem się w niebo - powiedział Lytvyn. Podróżowanie StarGate jest lepsze niż podróż robotem lądowym. Robot naziemny porusza się powoli i rzuca tobą jak w pralce. Jeśli się zranisz, może to być bolesne - stwierdził.

„Lot był super. Chciałbym znowu polecieć. Oczywiście nie w takiej sytuacji, ale po prostu chciałbym spróbować. Musimy dalej rozwijać ten system” - stwierdził.

 Na razie 25-latek planuje spędzać jak najwięcej czasu ze swoją 7-letnią córką Mają. 

W zeszłym miesiącu kolejny ranny żołnierz, 49-letni Kostiantyn Własenko, został pierwszym, którego przetransportowano z frontu dronem po 491 dniach spędzonych na stanowisku. Był to inny dron niż ten ze StarGate, a Własenko wisiał na uprzęży podczas swojej podróży.

Plan - tysiąc dronów StarGate miesięcznie

SkyFall to tylko jedna z wielu ukraińskich firm technologicznych z branży obronnej. Produkuje również ciężkie bombowce, drony uderzeniowe średniego zasięgu oraz szybki myśliwiec przechwytujący, który może taranować rosyjskie bezzałogowe samoloty odrzutowe terroryzujące Kijów i inne miasta.

Do końca roku firma planuje produkować 1000 dronów StarGate miesięcznie.