Nie żyje Jehuda Widawski. Najstarszy w Izraelu ocalały z Holokaustu

W wieku 107 lat zmarł Jehuda Widawski, najstarszy żyjący w Izraelu ocalały z Holokaustu. Więzień Auschwitz po wojnie wyemigrował do Izraela, a później przez lata wracał do Polski, by dokumentować i odnawiać żydowskie cmentarze oraz miejsca pochówku.

Nie żyje Jehuda Widawski

Źródło zdjęć: © EastNews, Yad Vashem | Pawel Wodzynski

14 września 2026, 18:57

Najważniejsze informacje:

• Jehuda Widawski zmarł w niedzielę w wieku 107 lat. Izraelskie media podkreśliły, że był najstarszym w Izraelu ocalałym z Holokaustu.
• Urodził się w 1919 r. w Turku, a od 1933 r. mieszkał w Łodzi. Po zajęciu miasta przez Niemców jego rodzina trafiła do getta.
• W sierpniu 1944 r. deportowano go z getta łódzkiego do Auschwitz. Rodzice i najstarszy brat Gabriel zginęli w komorze gazowej po przybyciu do obozu.
• Po wojnie odbudował rodzinny biznes w Łodzi, działał w organizacjach syjonistycznych i w 1950 r. wyemigrował do Izraela.
• Jego prace w Polsce pomogły zidentyfikować ponad 3 tys. grobów i odrestaurować tysiące kolejnych na żydowskich cmentarzach.

Jehuda Widawski zmarł w niedzielę w wieku 107 lat. Izraelskie media zaznaczyły, że był najstarszym żyjącym w Izraelu ocalałym z Holokaustu. W czasie II wojny światowej naziści deportowali go do Auschwitz, gdzie zamordowano większość jego rodziny.

Widawski urodził się w 1919 r. w Turku w rodzinie przedsiębiorców tekstylnych. W 1933 r. jego bliscy przenieśli się do Łodzi, a po zajęciu miasta przez Niemców zostali zmuszeni do przeprowadzki do getta. Mimo okupacyjnych realiów rodzina nadal produkowała tekstylia i angażowała się społecznie, m.in. prowadząc jadłodajnię dla potrzebujących.

W sierpniu 1944 r., podczas likwidacji getta łódzkiego, Jehudę deportowano do Auschwitz wraz z rodzicami Abrahamem i Leą oraz rodzeństwem. Rodzice i najstarszy brat Gabriel zostali zamordowani w komorze gazowej zaraz po przybyciu do obozu. Jehudę i młodszego brata Jehoszuę przeniesiono później do obozu pracy przymusowej we Friedlandzie, gdzie doczekali wyzwolenia przez Armię Czerwoną w maju 1945 r. – przekazano we wspomnieniu muzeum Auschwitz-Birkenau.

Auschwitz, Friedland i straty w rodzinie Widawskich

W niemieckich obozach zginęli także młodszy brat Jehudy, Chaim Mosze, oraz młodsza siostra Jochewed. Times of Israel w sylwetce zmarłego podał, że gdy Widawski wrócił po wojnie do Łodzi razem z Jehoszuą i ich wujem, byli jedynymi ocalałymi członkami całej rodziny.

Po powrocie do Łodzi w 1945 r. Widawski odbudował rodzinne przedsiębiorstwo tekstylne ożenił się i działał w organizacjach syjonistycznych. W 1950 r. wyemigrował do Izraela, gdzie również zajmował się działalnością biznesową w różnych branżach.

Renowacja żydowskich cmentarzy w Polsce: praca na tysiące nazwisk

W 1978 r. Widawski ponownie przyjechał do Polski, by odnaleźć grób prababci na łódzkim cmentarzu żydowskim. Poruszony stanem nekropolii, poświęcił się badaniu, dokumentowaniu i renowacji żydowskich miejsc pochówku w Polsce. Jego praca doprowadziła do zidentyfikowania ponad 3 tys. grobów i odrestaurowania tysięcy kolejnych.

Życie Jehudy Widawskiego było "wspaniałym świadectwem życia, pamięci i odrodzenia" – napisał prezydent Izraela Icchak Hercog w wiadomości na platformie X. Dodał, że Widawski powiedział niegdyś, że jego zemstą na nazistach było to, że "oni przegrali, a my mamy państwo Izrael".

Holokaust był zorganizowanym przez nazistowskie Niemcy w czasie II wojny światowej ludobójstwem Żydów, w którym zabito ok. 6 mln z nich. Na świecie żyje jeszcze ok. 200 tys. ocalałych z Holokaustu, z czego ok. 110 tys. – w Izraelu.

Cały dzień w biegu? Skrót wydarzeń codziennie wieczorem w Twojej skrzynce