Problemy przy flagowej inwestycji kolejowej UE. Koszty wystrzeliły

Rząd Estonii chce przesunięcia terminu ukończenia kluczowego projektu kolejowego Rail Baltica. Nowa data to 2034 rok, a decyzja ma pozwolić na lepsze wykorzystanie unijnych funduszy i zmniejszenie obciążenia dla podatników. Rail Baltica połączy Polskę z Litwą, Łotwą, Estonią.

Budowa terminalu kolejowego Rail Baltica w Estonii (autor: VALDA KALNINA) /PAP/EPA

Kluczowy argument: pieniądze

Premier Estonii Kristen Michal powiedział w czwartek, że Estonia jest jak dotąd najbardziej zaawansowana spośród trzech krajów bałtyckich w budowie swojej części Rail Baltica i jest gotowa ukończyć projekt do 2030 r., zgodnie z przyjętym harmonogramem. Przyznał zarazem, że wolniejsze tempo budowy niektórych odcinków linii pozwoliłoby Estonii na lepsze wykorzystanie dostępnych funduszy UE.

Na Łotwie, która boryka się z największymi problemami finansowymi przy budowie Rail Baltica, premier Andris Kulbergs zaapelował, by w sprawie projektu wszystkie kraje zaprezentowały wspólne stanowisko.

Kulbergs podkreślił, że występując z osobna, każdy kraj stawia się w słabszej pozycji w negocjacjach z Komisją Europejską. Łotewska telewizja LSM przekazała, że w poniedziałek premierzy Litwy, Łotwy i Estonii mają przedstawić wspólny plan w sprawie realizacji Rail Baltica obejmujący zarówno harmonogram, jak i budżet projektu.

Szef łotewskiego rządu zapowiedział wcześniej, że Ryga będzie dążyć do pozyskania dodatkowych środków z UE przewidzianych na projekty z zakresu mobilności wojskowej, tj. takich, które umożliwiają szybki transport oddziałów i sprzętu militarnego.

Budowa miała się skończyć w tym roku

Pierwotnie całkowity koszt tego największego w regionie projektu infrastrukturalnego, którego realizację rozpoczęto jeszcze w poprzedniej dekadzie, miał wynieść 5,8 mld euro. Zakładano wówczas, że budowa zakończy się do 2026 roku.

Ostatnie kalkulacje mówią o kosztach rzędu 24 mld euro lub większych. Nowy termin zakończenia budowy Rail Baltica, czyli 2030 r., wielu polityków i ekspertów w krajach bałtyckich uważa obecnie za niemożliwy do zrealizowania.

Na Łotwie, po wykryciu w ostatnich latach nieprawidłowości w finansowaniu projektu, powołano sejmową komisję śledczą, a prokuratura wszczęła postępowanie karne w związku z niewłaściwym wykorzystanie publicznych pieniędzy i podejrzeniem korupcji.

Ogromny zakres inwestycji

Linia kolejowa Rail Baltica ma połączyć stolicę Estonii, Tallin z łotewską Rygą oraz Kownem i Wilnem na Litwie i dalej ma biec do Białegostoku i Warszawy. Jej łączna długość ma wynieść 870 km. Planowana jest także budowa tunelu kolejowego między Helsinkami a Tallinem, o długości (w zależności od projektu) 90-100 kilometrów.