Italiaanse F-35B gespot met wapenpod: eerste internationale inzet

• Italië is de eerste internationale F-35-exploitant die gebruikmaakt van de externe GPU-9/A-kanonpod.
• Externe pods vergroten de zichtbaarheid op de radar, maar hebben een beperkte munitiecapaciteit.
• Het gebruik van kanonnen tegen goedkope drones biedt een kosteneffectief alternatief voor dure raketten.

Een Italiaanse F-35B Lightning II is voor het eerst publiek gefotografeerd met een GPU-9/A-kanonpod van 25 mm. Luchtvaartfotograaf Diego Mor legde het toestel vast bij de landing op de luchtmachtbasis Decimomannu op Sardinië. Daarmee is Italië de eerste buitenlandse F-35-gebruiker waarvan het gebruik van de kanonpod publiek is waargenomen.

Decimomannu ligt in de buurt van verschillende oefenterreinen voor lucht- en wapentraining. De aanwezigheid van een bewapende F-35B kan daarom wijzen op schietactiviteiten. Het is echter niet bekend of het toestel daadwerkelijk met scherp heeft gevuurd. Evenmin is duidelijk of eventuele tests deel uitmaakten van reguliere training of van een formele operationele evaluatie.

Technische specificaties en invloed op de stealth-eigenschappen

In tegenstelling tot de F-35A beschikken de F-35B en F-35C niet over een intern 25 mm-kanon. Beide varianten gebruiken daarom een externe kanonpod. De F-35B gebruikt de GPU-9/A, terwijl de F-35C een GPU-8/A gebruikt. De twee pods zijn niet onderling uitwisselbaar door verschillen in de bevestiging aan het vliegtuig. Beide bevatten wel hetzelfde vierloops GAU-22/A Gatling-kanon.

De pod heeft een vorm die de radarzichtbaarheid moet beperken. Toch zorgt de externe bevestiging volgens beschikbare analyses voor een grotere radardoorsnede en extra luchtweerstand. Daardoor is de pod minder geschikt wanneer de F-35 zijn maximale stealth-eigenschappen moet benutten.

Het GAU-22/A-kanon is een lichtere en compactere ontwikkeling van de oudere GAU-12. Het vierloopsysteem kan tot 3.300 schoten per minuut afvuren. De pod bevat maximaal 220 patronen, goed voor slechts enkele seconden vuur bij een maximale vuursnelheid.

Beperkte capaciteit en eerdere betrouwbaarheidsproblemen

De munitiecapaciteit van 220 patronen ligt lager dan bij verschillende toestellen die door de F-35 worden vervangen. Een Harrier kan bijvoorbeeld 300 patronen meenemen, terwijl een Hornet 412 patronen kan vervoeren. De F-35A beschikt zelf over 180 patronen voor zijn interne kanon.

Ook met de kanonpod waren er eerder incidenten. In maart 2021 raakte een Amerikaanse F-35B beschadigd nadat een PGU-32/U-25 mm-patroon kort na het verlaten van het kanon explodeerde tijdens een nachtelijke close-air-supportmissie boven het Yuma Range Complex in Arizona. Het toestel kon veilig landen. Het incident werd uiteindelijk als een Class C-mishap geclassificeerd.

Enkele maanden later moest een andere Amerikaanse F-35B uitwijken naar Kadena Air Base in Japan vanwege niet nader gespecificeerde problemen met de kanonpod. Onderhoudspersoneel onderzocht het probleem terwijl brandweerploegen stand-by stonden.

Strategische aankopen van Italië

De integratie van de kanonpod door Italië komt niet volledig onverwacht. In 2024 werd al bericht dat 25 mm-munitie voor de GPU-9/A was opgenomen in een meerjarig Italiaans programma voor nieuwe wapens voor de F-35B-vloot. De recente beelden vormen de eerste publieke visuele bevestiging dat de pod daadwerkelijk op een Italiaans toestel wordt gebruikt.

Italië beschikt over een geplande vloot van 40 F-35B’s. Daarvan zijn er 20 bestemd voor de luchtmacht en 20 voor de marine. De marine gebruikt de F-35B’s om de verouderende AV-8B+ Harriers te vervangen.

Het Verenigd Koninkrijk heeft intussen verklaard dat het geen plannen heeft om een kanonpod voor zijn F-35B’s aan te schaffen of te integreren. Over het gebruik ervan door de Japanse F-35B-vloot is weinig openbare informatie beschikbaar. Italië is daardoor voorlopig de eerste buitenlandse gebruiker waarvan de pod publiek is waargenomen.

Mogelijke inzet tegen drones

De Italiaanse luchtmacht zou de kanonpod mogelijk ook kunnen inzetten tegen onbemande systemen. Voor bepaalde drones kan een kanon een alternatief vormen voor het gebruik van dure lucht-luchtraketten. De F-35B beschikt naast zijn kanon over onder meer de AIM-120 AMRAAM en andere precisiewapens.

Of Italië de GPU-9/A daadwerkelijk voor counter-UAS-missies zal inzetten, is nog niet duidelijk. Ook is niet bevestigd of de activiteiten rond Decimomannu verband hielden met dergelijke tests. De recente beelden tonen vooral dat Italië de kanonpod nu operationeel op zijn F-35B’s integreert. (zvm) (at)

Wil je meer defensienieuws ontvangen? Schrijf je in op onze wekelijkse Defensie Insider-nieuwsbrief

Volg Business AM ook op Google Nieuws

Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!