Fon alsan da soyuldun, almasan da!

Belki günlerdir içiniz rahat. “Nasıl olsa fon almadım” diyorsunuz. Ya da “Mağdurun parası ödenir de sorun biter” diye düşünüyorsunuz. Oysa çok yanılıyorsunuz. Zira fon vurgununu yapanlar sadece portföylere hapsolmuş 455 bin kişinin parasını çalmadı. Hepimize ait olanı, kamunun malını, hiç fona karışmamış olanı da pula çevirdi.

Şöyle anlatayım.

TÜRKİYE’NİN EN BÜYÜK FONU 

Televizyon haberlerinde altyazıları takip ediyorsanız günlerdir borsanın düştüğünü görüyorsunuz. Hayır, sizi sıkıcı borsa bültenlerine boğmayacağım. Başka bir şey anlatacağım.

Türkiye’nin en büyük fonu ne TERA ne Pusula, aslında Türkiye Varlık Fonu (TVF). Başında cumhurbaşkanının olduğu kamuya ait fon. Amacını resmi belgelerde “gelecek nesillere güçlü bir ekonomi bırakmak” olarak tarif ediyor.

Fon, 2016 yılında kuruldu. Altında 7 farklı sektörden 36 şirket, 2 lisans (şans oyunları ve at yarışı) ve en az 46 taşınmaz var. Şöyle söyleyeyim PTT orada, İzmir Alsancak Limanı orada, Ziraat Bankası orada, THY orada... Yani ülkece kamu adına geleceğe miras bırakacağımız ne varlığımız varsa orada.

VARLIK FONU’NUN VARLIĞI

İktisatçı bir arkadaşımla sohbet ederken ona fikrimi söyledim: Fon krizinin Varlık Fonu’na verdiği hasar hesaplanabilir mi?

Geçen pazartesi günü oturup çalışmaya başladık. Varlık Fonu’nun 2025 sonu tablolarına göre toplam aktifleri 19 trilyon TL, özkaynağı ise 2.04 TL. Günlük değeri hesaplanamıyor. Zira Ziraat Bankası, BOTAŞ, TPAO, Borsa İstanbul gibi dev şirketler borsada işlem görmüyor. Değerleri yalnızca çeyreklik ya da yıllık tablolarla güncelleniyor.

Ancak...

Yine de Borsa’da Varlık Fonu’nun altı şirketi var: Türkiye Sigorta, Vakıfbank, Halkbank, THY, Türk Telekom, Turkcell. Haliyle bu şirketlerin günlük değişimini takip etmek mümkün.

6 ŞİRKETTE KAYIP 123 MİLYAR

İki tarih belirledik.

Biri fon krizinin arifesi, 15 Eylül. Sonraki tarih ise çalışmanın günü, geçen pazartesi, yani 26 Ekim. Değeri “neydi, ne oldu” diye baktık. Bu altı şirketin değeri 15 Eylül’deki hisselere göre 1.01 trilyondu.

Gelgelelim...

26 Ekim’e geldiğinde bu, 887 milyar TL’ye düştü. Kayıp 123.1 milyar TL’ydi. Bu 6 şirket yüzde 12.2’lik değerini yitirmişti.

İşin kötü yanı...

Kanama bir türlü durmuyordu. Zira kaybın üçte ikisi, yani 84.7 milyar TL’lik kısmı, 16-26 Ekim arasındaki son yedi işlem gününde gerçekleşmişti. En büyük kayıp, genel müdürü ve genel müdür yardımcısı fon vurgununda tutuklanan Türkiye Sigorta’daydı. 15 Eylül-26 Ekim aralığında, Türkiye Sigorta’daki kayıp, trajik bir şekilde yüzde 37.6 olmuştu. Türk Telekom yüzde 14.7, Vakıfbank yüzde 10.9, THY yüzde 9.5, Turkcell yüzde 9.1, Halkbank yüzde 6.8 değer yitirmişti.

6 ŞİRKETTE 3 MİLYAR DOLAR 

Elbette şirketlerin değeri düşerken dolar kuru da ileri yönlü hareket etti. 48.62’den 49.76’ya yükseldi. Bu 6 şirketin değeri 15 Eylül’de 20.8 milyar dolardı. 26 Ekim’e gelindiğinde 17.8 milyar dolar oldu. Yani 6 şirketin değeri 40 günde 3 milyar dolar erimişti. Dolar bazındaki kayıp yüzde 14.2’ydi.

Sonuç olarak...

6 şirket için yaptığımız bu hesabı Varlık Fonu’nun bütünü için düşündüğümüzde... Sadece 40 günde kamu varlığına vurulmuş büyük tahribat daha net görünüyor.

GELECEK KUŞAKLAR ŞİMDİDEN BORÇLU

Üstelik...

Sanmayın ki sadece kamuya ait şirketler... Varlık fonu şirketlerinin TL bazında yüzde 12.2 değer kaybettiği 40 günde, BIST 100 endeksi yüzde 19.7 yani neredeyse yüzde 20 geriledi. Yani fon ile ilgili olsun ya da olmasın, kamunun olmayan varlıklar da büyük çöküş yaşadı.

Sonuç olarak...

Fon mağdurlarının ödemelerinin, geri dönüşler ya da el koymalarla eksiksiz biçimde tamamlanacağına inanmasam da... Bu gerçekleşse dahi, fon vurgununun bir bütün olarak kamu ekonomisine verdiği zarar çok daha büyük. Siyasetçilere, bürokrasiye, iş insanlarına uzayan bu vurgun ağının bedelini, cebinden para çıkmıyor gibi görünse dahi, halkın kendisi hatta çocukları ödeyecek.

Güç sahiplerinin insafına terk edilmiş milletler kendi sınıfından olmayanları beslemeye mahkûmdur.

Not 1: Cumhuriyet korkusunu yenmiş insanların rejimidir. Dün yaptık yarın yine yaparız. Yaşasın Cumhuriyet!

Not 2: Gazeteci arkadaşımız Murat Ağırel’in mektup adresi: Kocaeli 2 No’lu F Tipi Cezaevi, B2-4-61 Koğuş, Cezaevi PTT Şubesi, Kandıra/Kocaeli.