Altın cevherleri kilometrelerce taşınacak, siyanürlü karışımlar Kaymaz’a kalacak: Tehlike katlanıyor

Eski adı Koza Altın olan Türk Altın İşletmeleri, Eskişehir’in Sivrihisar ilçesine bağlı Kaymaz ve Karakaya mahallelerindeki altın ve gümüş madeni için 1 milyar 572 milyon TL’lik kapasite artışı projesi hazırladı.

FETÖ davasının ardından Hazine’ye geçen şirket, 2024’te Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın başkanı olduğu Türkiye Varlık Fonu’na devredildi.

ÇED dosyasına göre maden ocağı genişletilecek, mevcut cevher zenginleştirme tesisine flotasyon ünitesi eklenecek ve ikinci maden atık depolama tesisi (MADT-2) büyütülecek. Alpu’daki Esence Altın-Gümüş Madeni’nden 8 milyon 100 bin ton, Çanakkale’deki Karapınar projesinden ise 2 milyon 700 bin ton cevher Kaymaz’a taşınacak. Karapınar’ın dahil olduğu senaryoda atık tesislerine gönderilecek atık 8 milyon 735 bin 844 metreküpe ulaşacak.

HESAP HATASI MI VAR? 

Dosyada tesiste yılda 350 ton sodyum siyanür kullanımı yer alırken liç devresi için ton başına 0.5-0.6 kilogram sodyum siyanür dozajı veriliyor. Tesis yıllık 963 bin 600 tonluk kapasitede tam çalıştığında bu dozaj teorik olarak yaklaşık 482-578 ton siyanüre karşılık geliyor. Dosyada iki rakam arasındaki fark açıklanmıyor. Şirket, işlem sonunda siyanürün kimyasal yöntemlerle bozundurulacağını belirtiyor. Buna karşın geriye kalan proses atığı şirketin kendi dosyasında “tehlikeli maden atığı” olarak sınıflandırılıyor.

Atıkların depolanması için 19.4 hektarlık MADT-2 alanı 46.96 hektara çıkarılacak. Dolu durumdaki 1 milyon 757 bin 900 metreküplük tesis, Karapınar’ın dahil olduğu senaryoda 6 milyon 498 bin 522 metreküp kapasiteye ulaşacak.

YURTTAŞ KULLANIYOR

İşletmenin kuyular ve Kaymaz/Subaşı Kaynağı dahil günlük 3 bin 817.8 metreküp izinli su kullanımı bulunuyor. Genişleme alanıyla çakışan DM-1 proses suyu kuyusu ile gözlem kuyuları başka yerde yeniden açılacak. Flotasyon ünitesi için günlük 720 metreküp taze su ihtiyacı hesaplandı. Proje Yukarı Sakarya Alt Havzası içinde. Kaymaz/ Subaşı Kaynağı, Kaymaz Barajı’na su aktarımında ve yöredeki halk sulamalarında da kullanılıyor. Personelden kaynaklanan evsel atıksu ise biyolojik arıtmanın ardından mevsimsel Koncaoğlu Deresi’ne deşarj ediliyor.