"Problem wysokich cen energii". Międzynarodowy Fundusz Walutowy wskazuje zagrożenia

Donald Tusk: ceny energii muszą spaść, zablokujemy zmiany w ETS

Źródło wideo: TVN24

Źródło zdj. gł.: Shutterstock

Georgiewa przedstawiła w środę zagrożenia dla gospodarki przed przyszłotygodniowymi dorocznymi spotkaniami Międzynarodowego Funduszu Walutowego i Banku Światowego w Bangkoku. Jak relacjonuje Reuters, wskazała na dwie siły: konflikt na Bliskim Wschodzie ograniczają dostawy energii, a rozwój sztucznej inteligencji zwiększa popyt i także napędza inflację.

- Łączny wpływ tych dwóch sił jest bardzo nierównomierny w różnych częściach świata - powiedziała. Dodała, że boom na AI omija wiele krajów.

Jak podkreśliła szefowa MFW, ceny ropy utrzymują się na poziomie 100 dolarów za baryłkę. Ograniczone możliwości przerobu surowca zwiększają także marże rafineryjne dla kluczowych produktów, w tym oleju napędowego. Jak wskazała Georgiewa, sięgają one kolejnych 100 dolarów na baryłce.

Ponadto, nadchodzący sezon grzewczy zwiększy zapotrzebowanie na energię. Jednocześnie zagrożenia dla transportu skroplonego gazu ziemnego przez cieśninę Ormuz nadal ograniczają dostawy tego paliwa. - Nawet gdyby wojna w Zatoce Perskiej wkrótce się zakończyła, problem wysokich cen energii prawdopodobnie utrzyma się przez pewien czas - powiedziała Georgiewa.

Dodała, że kontrakty terminowe na ropę Brent wskazują na utrzymywanie się wysokich cen także w 2027 roku.

Droga energia napędza inflację i wzrost stóp procentowych

Georgiewa oceniła, że wyższe ceny energii podbijają inflację, stopy procentowe oraz rentowności obligacji. Rentowności 10-letnich obligacji skarbowych Stanów Zjednoczonych, Niemiec i Japonii są najwyższe odpowiednio od 2007, 2009 i 1996 roku. Warto dodać, że nadal rosną.

Presję na ceny zwiększają również:

• inwestycje w AI,
• szoki cenowe na rynku żywności,
• cła,
• większe wydatki obronne,
• rosnące koszty obsługi długu.

Jej zdaniem polityka pieniężna w wielu krajach powinna teraz ostrożnie skłaniać się ku zaostrzeniu. Podwyżki stóp przez amerykańską Rezerwę Federalną, Europejski Bank Centralny i Bank Japonii uznała za w pełni uzasadnione.

W rozmowie po wystąpieniu podkreśliła, że najważniejszym zadaniem banków centralnych pozostaje stabilność cen. Powinny one zachować niezależność i opierać się naciskom na skupowanie długu, które miałoby ulżyć finansom państwa.

Dług publiczny najwyższy od drugiej wojny światowej

Według MFW zadłużenie publiczne osiągnęło najwyższy poziom od drugiej wojny światowej. Fundusz przewiduje, że przed 2030 rokiem przekroczy ono 100 procent światowego PKB.

Georgiewa wskazała przede wszystkim na gospodarki rozwinięte, na czele ze Stanami Zjednoczonymi. Ich zadłużenie w relacji do PKB przewyższa poziomy notowane w gospodarkach wschodzących i krajach o niskich dochodach.

>>> "Słabe ogniwo Europy". Dług publiczny największy od 1946 roku

Szefowa MFW ostrzegła, że rządy nie mogą już liczyć wyłącznie na szybszy wzrost gospodarczy jako sposób rozwiązania problemów budżetowych. Potrzebują wiarygodnych planów ograniczania deficytów i zadłużenia w średnim terminie. W części państw działania powinny rozpocząć się od razu, także po to, by zmniejszyć presję na politykę pieniężną.

Sztuczna inteligencja niesie ryzyko dla gospodarki

Georgiewa zwróciła uwagę na skalę inwestycji w sztuczną inteligencję. Ich udział w PKB prawdopodobnie przewyższy udział dawnych inwestycji w kolej, sieci elektroenergetyczne czy infrastrukturę telekomunikacyjną.

Rosnąca koncentracja gospodarcza i finansowa zwiększa presję na firmy z sektora AI. Muszą one poprawiać produktywność i zyski, aby uzasadnić wysokie wyceny. Rozczarowanie rynku mogłoby - według szefowej MFW - wywołać wstrząs o dalekosiężnych skutkach.

Jednocześnie badania Funduszu wskazują, że odpowiednio wykorzystana AI mogłaby zwiększać tempo światowego wzrostu gospodarczego o pół punktu procentowego rocznie.

Georgiewa podkreśliła potrzebę przygotowania państw i wprowadzenia zabezpieczeń regulacyjnych. - Pomagają one zarządzać poważnymi zagrożeniami związanymi z AI, do których należą zakrojone na szeroką skalę negatywne skutki dla rynku pracy, poważne zagrożenia dla cyberbezpieczeństwa i stabilności oraz najbardziej zaawansowane modele, które mogą wymknąć się spod ludzkiej kontroli i zacząć działać w sposób niekontrolowany - powiedziała.

Zaapelowała również o reformy służące podnoszeniu kwalifikacji pracowników, ułatwianiu zakładania i zamykania firm, zwiększaniu bezpieczeństwa energetycznego oraz upraszczaniu regulacji.

Nowe prognozy MFW

Fundusz opublikuje nowe prognozy podczas spotkania w Bangkoku. Georgiewa zapowiedziała, że największe obniżki przewidywanego wzrostu obejmą gospodarki zniszczone przez wojnę. Wymieniła Ukrainę oraz państwa Zatoki Perskiej, które ucierpiały wskutek irańskich uderzeń i znacznego ograniczenia eksportu energii.

Nie podała, czy MFW zmieni prognozę dla całej światowej gospodarki. W lipcu Fundusz przewidywał wzrost o 3 procent w 2026 roku i o 3,4 procent w 2027 roku.

Tamte szacunki zakładały stopniowe przywracanie żeglugi przez cieśninę Ormuz od połowy lipca i powrót do warunków sprzed wojny do marca 2027 roku. Opierały się też na średniej cenie ropy wynoszącej 89 dolarów za baryłkę w 2026 roku oraz 78 dolarów w kolejnym.