Golfstaten willen samenzitten met Iran om de status van de Straat van Hormuz te bespreken

• De Golfstaten en Iran komen mogelijk volgende week bijeen om de Straat van Hormuz te bespreken.
• De blokkades door de Amerikaanse marine hebben de Iraanse economie lamgelegd om de heropening van de waterweg af te dwingen.
• De instabiliteit in de regio blijft leiden tot ernstige economische krimp en begrotingstekorten.

Een groep van zes Golfstaten onderzoekt de mogelijkheid om volgende week met Iraanse vertegenwoordigers bijeen te komen om de situatie rond de Straat van Hormuz te bespreken. Mocht dit doorgaan, dan zou dit de eerste diplomatieke ontmoeting met Teheran zijn sinds het uitbreken van het conflict ruim een half jaar geleden.

Broze diplomatieke inspanningen

Oman neemt het voortouw bij de pogingen om aanstaande maandag in de stad Salalah een bijeenkomst te organiseren van de ministers van Buitenlandse Zaken van Iran en de Samenwerkingsraad van de Golfstaten.

De bijeenkomst is echter nog onder voorbehoud. Bronnen suggereren dat de escalerende gevechten tussen de door Iran gesteunde Houthi-rebellen en de door Saoedi-Arabië gesteunde troepen deze plannen zouden kunnen verstoren. Bovendien is het onzeker of alle leden van het blok – waaronder Qatar, de VAE, Oman en Saoedi-Arabië – zullen deelnemen.

Blokkade

De strategische waterweg, van cruciaal belang voor het wereldwijde transport van grondstoffen zoals aardgas en olie, is grotendeels ontoegankelijk sinds de VS en Israël eind februari luchtaanvallen op Iran uitvoerden. Om Teheran te dwingen de doorgang te heropenen, heeft Washington een zeeblokkade ingesteld.

Hoewel deze strategie de Iraanse economie ernstig heeft geschaad – met als gevolg een snelle devaluatie van de munteenheid en inflatiecijfers die de 90 procent naderen – houdt Teheran vol dat het de onderhandelingen niet zal hervatten of de zeestraat niet zal openen totdat president Trump de blokkade beëindigt, en dreigt het met verdere vergeldingsmaatregelen tegen Amerikaanse militaire acties.

Voorwaarden voor de doorvaart

Hoewel Oman en Iran in gesprek zijn over een overeenkomst inzake maritiem beheer, zijn de voorgestelde voorwaarden omstreden. Iran stelt een akkoord voor dat het de bevoegdheid zou geven om de toegang van schepen te reguleren en mogelijk heffingen op te leggen, een voorstel waartegen de VS en de meeste Gulf Cooperation Council (GCC)-leden zich naar verwachting zullen verzetten, omdat zij voorstander zijn van onbeperkte scheepvaart.

Ondanks de risico’s zijn sommige schepen weer begonnen de zeestraat te doorkruisen, hoewel ze dit doorgaans ’s nachts doen onder begeleiding van het Amerikaanse leger en met uitgeschakelde volgsystemen om Iraanse drones en raketten te ontwijken.

Regionale economische druk

De aanhoudende afsluiting blijft de regionale economieën onder druk zetten. Hoewel de VAE en Saoedi-Arabië pijpleidingen hebben ingezet om een aanzienlijk deel van hun olie-export om te leiden, heeft de instabiliteit het toerisme getemperd en buitenlandse investeringen ontmoedigd. Recente economische gegevens onderstrepen de impact: Saoedi-Arabië kampt met een economische krimp en Qatar rapporteert het grootste begrotingstekort in bijna tien jaar. (fc)

Wil je meer defensienieuws ontvangen? Schrijf je in op onze wekelijkse Defensie Insider-nieuwsbrief

Wil je meer energienieuws ontvangen? Schrijf je in op onze wekelijkse Energy Insider-nieuwsbrief

Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!