Tinto Brass nie żyje. Był autorem słynnego „Kaliguli”

W Rzymie zmarł reżyser Tinto Brass. Miał 93 lata. Zasłynął dzięki historycznym, budzącym kontrowersje eposom erotycznym – najbardziej znane to „Salon Kitty” czy „Kaligula”.

Tinto Brass, fot. Massimo Procopio / Splash News /East News

O śmierci Tinto Brassa poinformowała rodzina - żona Caterina Varzi oraz dzieci Bonifacio i Beatrice Brass. Z pierwszych informacji wynika, że rodzina planuje prywatną, kameralną ceremonię pogrzebową. 

We wrześniu Międzynarodowy Festiwal Filmowy w Wenecji oddał mu hołd, wyświetlając jego „Col cuore in gola” jako film otwarcia. Reżyser nie mógł wziąć udziału w projekcji z powodu złego stanu zdrowia.

Pierwsza potyczka z cenzurą

Brass urodził się w Mediolanie w 1933 roku w weneckiej rodzinie artystów. Najpierw studiował prawo, ale pod koniec lat 50. XX wieku zwrócił się ku filmowi. Został archiwistą w paryskiej Cinémathèque Francais, gdzie poznał Roberta Rosselliniego i pracował jako asystent przy jego dramacie wojennym „Generał della Rovere”.

Jako reżyser zadebiutował w 1963 roku filmem „In Capo Al Mondo”, później przemianowanym na „Chi Lavora è Perduto” (polski tytuł: „Kto pracuje, ten stracony - na szczycie świata”), opowiadającym o młodym bezrobotnym mężczyźnie o antyspołecznych skłonnościach. Obraz spotkał się z entuzjastycznym przyjęciem na Festiwalu Filmowym w Wenecji. 

„Film napotkał jednak poważne problemy z włoską cenzurą, co stało się pierwszą z wielu batalii, jakie Brass stoczył z cenzurą z różnych powodów” – zwraca uwagę magazyn „Variety”.

Przełom lat 60.i 70. Brass spędził w Londynie, kręcąc kilka anglojęzycznych filmów, w tym erotyczny thriller pt. „Deadly Sweet” (polski tytuł” „Z sercem w gardle”) z Jean-Louisem Trintignantem i Ewą Aulin w rolach głównych. Następnie pojawiły się „Attraction” (1969) i „Dropout” (1970).

„Salon Kitty” i „Kaligula”

Brass zyskał międzynarodową sławę dzięki erotycznemu dramatowi wojennemu „Salon Kitty” (1976), którego akcja rozgrywa się w ekskluzywnym berlińskim domu publicznym, wykorzystywanym przez nazistowski wywiad.

Jednak jego najbardziej znanym filmem poza Włochami jest „Kaligula”, nakręcony w 1979 roku i wydany w 1984 roku w innej wersji niż ta, którą zamierzył Brass.

Kontrowersyjny film został sfinansowany przez założyciela Penthouse'a, Boba Guccione. Ten jednak po kłótni z Brassem i scenarzystą Gore'em Vidalem przejął kontrolę nad projektem i zaczął zmieniać scenariusz. Dodał mocno erotyczne treści: sceny zostały nakręcone już po zakończeniu zdjęć. W filmie zagrali czołowi ówcześni aktorzy - m.in. Helen Mirren, Malcolm McDowell, John Gielgud i Peter O'Toole. 

Po tej operacji Brass i Vidal złożyli pozew, domagając się usunięcia ich nazwisk z filmu.

Akcja filmu dzieje się po śmierci Tyberiusza, gdy władzę w Rzymie obejmuje okrutny Kaligula i rozpoczyna się okres tyranii wobec zwykłych mieszkańców, jak i ludzi z otoczenia cesarza. Ze względu na śmiałość obyczajową scen, często na granicy pornografii, film ten do dzisiaj budzi spore kontrowersje. 

Kino erotyczne

W późniejszych latach Brass wyspecjalizował się w reżyserii filmów erotycznych, m.in. zrealizował dramat „Papryka” (1991).

„Zasłynął z dobrego smaku i wyczucia, choć nie uniknął popadania w zwykłą pornografię” – podsumowali autorzy jego biografii w serwisie Wikipedia. „Potrafił ukazać złożone, psychologiczne aspekty ludzkiego erotyzmu w sposób bardzo sugestywny, nie popadając w podejście akademickie i zachowując w swoich obrazach silne napięcie” - podsumowali.