Energiecontracten in België worden transparanter vanaf 1 oktober 2026

• Vanaf 1 oktober 2026 wordt je energiefactuur transparanter omdat welkomstkortingen voortaan vanaf dag één moeten gelden.
• Je energiefactuur kan vanaf oktober sneller te hoog blijken dankzij een QR‑code die toont waar je contract staat tegenover de rest van de markt.
• Prijsvergelijkers tonen vanaf 1 oktober de echte kost van je energiefactuur waardoor misleidende promoties niet langer een duur contract kunnen verbergen.
• Consumenten die hun energiefactuur al jaren niet herbekeken hebben ontdekken vanaf oktober sneller of ze te veel betalen en kunnen daardoor honderden euro’s besparen

Vanaf 1 oktober 2026 veranderen de regels voor energiecontracten. Energieleveranciers mogen consumenten dan niet langer lokken met forse welkomstkortingen die pas maanden later worden toegekend. Ook wanneer een bestaand energieaanbod wordt vervangen door een nieuw product, gelden vanaf oktober strengere regels voor de benaming.

De federale regering wil daarmee een einde maken aan een praktijk die volgens minister van Consumentenbescherming Rob Beenders (Vooruit) consumenten een verkeerd beeld kan geven van de werkelijke prijs van een energiecontract. Vooral bij online prijsvergelijkers konden leveranciers met grote kortingen hoog eindigen in de rangschikking, terwijl die korting in werkelijkheid aan strikte voorwaarden was gekoppeld. Business AM vat het voor u samen.

Grote korting, kleine lettertjes

Het mechanisme is relatief eenvoudig. Een leverancier biedt een nieuw energiecontract aan met bijvoorbeeld een forse welkomstkorting. Die korting wordt vervolgens meegenomen in de prijsberekening waarmee consumenten verschillende contracten kunnen vergelijken.

Op papier lijkt het aanbod daardoor bijzonder goedkoop. In de voorwaarden kan echter staan dat de klant eerst twaalf maanden onafgebroken klant moet blijven. Soms moet hij ook alle facturen tijdig betalen en via domiciliëring betalen. Pas daarna wordt de korting effectief toegekend.

Voor de consument ontstaat zo een merkwaardige situatie: het contract waarmee hij in een prijsvergelijker een lage jaarprijs ziet, is niet noodzakelijk het contract waarvoor hij tijdens het eerste jaar daadwerkelijk de laagste prijs betaalt. Net die praktijk wil de nieuwe regelgeving aanpakken.

Kortingen mogen blijven bestaan

Het gaat daarbij niet om een algemeen verbod op kortingen. Leveranciers mogen vanaf oktober nog altijd commerciële acties aanbieden. Het verschil zit in de manier waarop die voordelen worden toegekend en voorgesteld.

Een voorwaardelijke korting die betrekking heeft op de energieprijs moet vanaf de start van het contract worden toegepast. De voorwaarden moeten bovendien al bij het afsluiten van het contract vervuld zijn. Een leverancier kan een consument dus niet langer een korting voorhouden die pas na een lange klantenperiode beschikbaar wordt.

Ook moet de korting gedurende de looptijd van het contract op het energieverbruik worden toegepast. Daarmee wordt het moeilijker om een groot toekomstig voordeel vandaag al te gebruiken om de prijs van een contract kunstmatig aantrekkelijk te maken.

Andere voordelen die niet rechtstreeks op de energieprijs slaan, blijven mogelijk. Ze mogen evenwel niet op dezelfde manier worden verwerkt in prijsberekeningen waardoor een contract goedkoper lijkt dan het in werkelijkheid is.

Prijsvergelijkers krijgen een andere dynamiek

De ingreep is vooral relevant voor consumenten die via een prijsvergelijker op zoek gaan naar een nieuw contract. Dat gebeurt in België op grote schaal. Toch blijkt uit cijfers van de CREG dat actief veranderen van leverancier niet automatisch betekent dat consumenten bij een goedkoop contract terechtkomen.

Volgens cijfers die Beenders eerder aanhaalde, zit meer dan de helft van de consumenten bij een van de tien duurste energieproducten op de markt. Tegelijk bevindt slechts een minderheid zich bij de goedkoopste aanbiedingen.

De complexiteit van het aanbod speelt daarbij een rol. Consumenten moeten niet alleen rekening houden met de energieprijs, maar ook met kortingen en de voorwaarden die daaraan verbonden zijn.

De nieuwe regels moeten ervoor zorgen dat een opvallende promotie minder gemakkelijk de doorslag geeft in de rangschikking van aanbiedingen, maar dat de klant kan inschatten hoeveel het volledige energiecontract hem zal kosten.

Ook energieproducten krijgen een duidelijkere naam

Vanaf 1 oktober verandert daarnaast de manier waarop leveranciers hun producten benoemen.

Wanneer een leverancier een bestaand aanbod voor een bepaalde periode stopzet en vervolgens een nieuw aanbod lanceert, mag dat nieuwe product niet zomaar dezelfde naam behouden, meldt VRT. Het nieuwe aanbod moet herkenbaar zijn als een ander product.

Ook dat is bedoeld om verwarring bij consumenten te vermijden. Een energiecontract kan immers in de loop van de tijd veranderen, terwijl de naam voor de klant dezelfde blijft. Daardoor is het niet altijd evident om te weten of de tarieven en voorwaarden die vandaag gelden nog overeenkomen met die van het oorspronkelijke aanbod.

Door verschillende producten duidelijker van elkaar te onderscheiden, moet het eenvoudiger worden om te achterhalen welk contract een consument precies heeft.

Daarnaast wordt de vaste vergoeding voortaan proportioneel aangerekend op basis van de periode waarin een klant effectief aangesloten is, al wordt de volledige pro‑ratatoepassing pas in 2027 uitgerold.

Geen automatische korting op de energiefactuur

Wie vanaf oktober een energiefactuur verwacht die plots lager uitvalt, komt bedrogen uit. De nieuwe regels verlagen op zichzelf de energieprijzen niet. Ze veranderen vooral de manier waarop leveranciers hun contracten mogen presenteren.

Hoeveel een gezin uiteindelijk betaalt, blijft afhangen van het verbruik, de gekozen leverancier, het type contract en de energieprijzen op de markt.

Dat prijsverschil is vandaag al duidelijk zichtbaar. In recente analyses van de energiemarkt liep het verschil tussen het goedkoopste en duurste elektriciteitscontract voor een gemiddeld verbruik op tot 300 euro per jaar. Voor aardgas kon dat zelfs oplopen tot 470 euro. In zo’n markt kan een misleidende korting dus moeiteloos verhullen dat een contract structureel duurder is dan alternatieven.

Het juiste contract bespaart tot 700 euro per jaar

Het mogelijke financiële voordeel zit elders. Een consument die door de nieuwe regels gemakkelijker een werkelijk voordelig contract kan herkennen, kan volgens de berekeningen van de federale overheid honderden euro’s per jaar besparen.

Consumenten die dankzij de nieuwe regels sneller een werkelijk voordelig contract herkennen, kunnen volgens berekeningen van de federale energiewaakhond CREG tot 500 euro per jaar besparen. Voor een grote groep loopt dat voordeel zelfs op tot 700 euro. Die bedragen illustreren hoe groot het verschil kan zijn tussen een contract dat op papier goedkoop lijkt en een contract dat vanaf dag één effectief de laagste prijs hanteert.

Belgische consumenten veranderen vaak van energiecontract

Dat is ook de achterliggende redenering van Beenders: consumenten veranderen wel degelijk van contract, maar maken door de complexiteit van de markt niet altijd de juiste keuze.

België behoort tot de Europese landen waar consumenten het vaakst van energiecontract wisselen. In 2024 stapte 20 procent van de gezinnen over naar een ander elektriciteitscontract en bijna 25 procent naar een ander gascontract. Die hoge overstapbereidheid toont dat consumenten actief op zoek gaan naar een betere prijs, maar dat ze door de complexiteit van het aanbod toch vaak bij een duurder product uitkomen.

De eerste stap naar een transparantere energiemarkt

De hervorming die op 1 oktober ingaat, richt zich dus vooral op de manier waarop energiecontracten worden verkocht. De grote welkomstbonus die pas na een jaar wordt uitgekeerd, kan niet langer op dezelfde manier worden gebruikt om een contract goedkoop te laten lijken. En wanneer een leverancier een nieuw product lanceert, moet dat ook als een nieuw product herkenbaar zijn.

Voor de consument verandert er op 1 oktober niet noodzakelijk iets aan het bedrag op de factuur. Wel moet het verschil tussen een aantrekkelijke reclameprijs en de prijs die werkelijk vanaf het begin geldt kleiner worden.

Op de energiefactuur komt bovendien een QR‑code die rechtstreeks naar de CREG‑scan leidt, zodat consumenten sneller zien of hun huidige contract nog marktconform is.

Dat is precies waar de federale regering op mikt: niet de leverancier met de grootste korting moet bovenaan staan, maar het aanbod dat voor de consument daadwerkelijk het voordeligst en meest transparant is.

Wil je meer financieel nieuws ontvangen? Schrijf je dan in op onze dagelijkse Money Insider-nieuwsbrief

Volg Business AM ook op Google Nieuws

Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!