Płuca pod kontrolą. W środę bezpłatne badania w 10 miastach

Opracowanie: Cezary Faber Publikacja: Dzisiaj, 28 września (14:42)

Duszność, przewlekły kaszel czy świsty podczas oddychania mogą być sygnałem poważnej choroby. Już za dwa dni, w środę 30 września, będzie można bezpłatnie sprawdzić płuca w placówkach Narodowego Funduszu Zdrowia w 10 miastach oraz w centrali NFZ w Warszawie. Nie są potrzebne ani skierowanie, ani wcześniejsza rejestracja.

Badanie spirometryczne w gabinecie lekarskim (zdjęcie ilustracyjne) /Shutterstock

Akcja odbywa się z okazji Polskiego Dnia Spirometrii 2026, organizowanego pod hasłem: „Spirometria szansą na wczesne rozpoznanie chorób obturacyjnych”. Jest częścią Europejskiego Tygodnia Profilaktyki 2026 - EU Screening Week, który trwa od 26 września do 4 października.

Gdzie i kiedy będzie można wykonać badanie?

Bezpłatna spirometria będzie dostępna w środę 30 września, w godzinach od 8:00 do 16:00, w salach obsługi interesantów centrali Narodowego Funduszu Zdrowia i 10 wojewódzkich oddziałów NFZ.

Badania będą prowadzone w:

• Warszawie,
• Opolu,
• Wrocławiu,
• Katowicach,
• Rzeszowie,
• Krakowie,
• Lublinie,
• Szczecinie,
• Gdańsku,
• Bydgoszczy.

Pacjenci mogą zgłosić się na miejsce bez wcześniejszego zapisu. Badanie jest nieinwazyjne i bezbolesne - polega na wykonywaniu poleceń osoby prowadzącej test, przede wszystkim odpowiednio głębokich wdechów i wydechów.

Przed spirometrią technik przeprowadzi ankietę, która pozwoli wykluczyć ewentualne przeciwwskazania. Jeśli wynik wskaże na zaburzenia przepływu powietrza w drogach oddechowych, pacjent otrzyma informację dla lekarza rodzinnego z zaleceniem dalszej diagnostyki w kierunku astmy lub przewlekłej obturacyjnej choroby płuc (POChP).

Dla kogo szczególnie ważna jest spirometria?

Organizatorzy zachęcają zwłaszcza osoby po 40. roku życia, palące tytoń lub narażone na zanieczyszczone powietrze. Na badanie powinny zwrócić uwagę także osoby, które odczuwają duszność, mają świsty w drogach oddechowych albo kaszel utrzymujący się przez co najmniej osiem tygodni.

Spirometria pozwala ocenić pojemność płuc i przepływ powietrza przez drogi oddechowe. Może wykryć obturację, czyli ich zwężenie lub ograniczenie przepływu powietrza. W połączeniu z wywiadem lekarskim jest jednym z kluczowych badań w rozpoznawaniu przewlekłej obturacyjnej choroby płuc. Służy też do kontrolowania efektów leczenia.

Wielu chorych wciąż nie ma diagnozy

Eksperci alarmują, że na choroby układu oddechowego cierpi w Polsce kilka milionów osób, a znaczna część z nich może nie wiedzieć o swoim schorzeniu.

Według cytowanego przez organizatorów dr. hab. Piotra Dąbrowieckiego, na POChP może chorować nawet 2,5 mln Polek i Polaków, ale rozpoznanie ma około 1,3 mln pacjentów. Choroba jest trzecią przyczyną zgonów w Polsce i na świecie, a nierozpoznana może skracać życie o około 10 lat. Z powodu POChP co roku umiera około 14 tys. osób w Polsce.

Również astma pozostaje często niewykryta. Jej objawy - w tym kaszel, duszność i świsty - może mieć ponad 4 mln osób, jednak około 2,2 mln wie, że ich dolegliwości są związane właśnie z tą chorobą.

Specjaliści podkreślają, że wczesna diagnoza pozwala szybciej rozpocząć leczenie. W przypadku astmy może ono umożliwić życie bez istotnych ograniczeń, a u pacjentów z POChP - spowolnić rozwój choroby i poprawić rokowania.