Rekordowy poziom zadłużenia Rosji. Tak źle nie było od 25 lat. "To niszczy gospodarkę"
W 2027 r. Ministerstwo Finansów zamierza sprzedać obligacje rządowe o wartości 7,3 bln rubli (ok. 336 mld zł), donosi Reuters, powołując się na projekt ustawy budżetowej przygotowywany do przedłożenia Dumie Państwowej. W porównaniu z obecnym trzyletnim budżetem plan zadłużenia został zwiększony o 2,3 bln rubli (ok. 106 mld zł), czyli prawie o 50 proc.
Krajowy plan pożyczkowy na 2028 r. wzrósł o 1,3 bln rubli (blisko 60 mld zł), do 7,4 bln rubli (ok. 340 mld zł), a na 2029 r. prognozuje się go na 8 bln rubli (ok. 368 mld zł). Plan zaciągania długu netto na rok bieżący (wliczając spłaty) został zwiększony o 1 bln rubli (ok. 46 mld zł), do 5 bln rubli (ok. 230 mld zł).
Czytaj nas częściej w Google
W rezultacie, według obliczeń Ministerstwa Finansów, dług publiczny Rosji wyniesie w tym roku 46,1 bln rubli (19,9 proc. PKB, czyli ok. 2,1 bln zł), w przyszłym roku wyniesie 21,7 proc. PKB, a do końca trzyletniego okresu osiągnie 24,1 proc. PKB.
Dalszy ciąg artykułu pod materiałem wideo
Najwyższy poziom długu publicznego Rosji od 2002 r.
Według danych Banku Światowego będzie to najwyższy poziom długu publicznego Rosji od 2002 r.: wówczas dług publiczny wynosił 41,4 proc. PKB. Rekordowy dług publiczny w historii nowożytnej — 143,9 proc. PKB — został osiągnięty w 1998 r., kiedy rząd ogłosił niewypłacalność.
W pierwszej dekadzie XXI w., dzięki rosnącym cenom ropy naftowej, rząd obniżył go do 6,5 proc. PKB, po czym dług zaczął ponownie rosnąć: 9,1 proc. PKB w 2010 r. i 16,2 proc. w 2018 r.
"Pożyczaj, pożyczaj, pożyczaj, a potem emituj pieniądze w zamian za pożyczanie" — tak ekonomista Igor Lipsits opisuje strategię rządu. Podczas gdy Kreml finansował pierwsze lata wojny z Funduszu Dobrobytu Narodowego, zaciąganie pożyczek stało się obecnie głównym sposobem na pokrycie deficytu budżetowego: według Ministerstwa Finansów dług publiczny w latach 2024-2026 wzrósł o 19 bln rubli (ok. 874 mld zł).
— Bez wsparcia Banku Centralnego nie da się pokryć deficytu budżetowego nawet w tym roku — zauważa ekonomista Siergiej Aleksaszenko. Bank Centralny coraz częściej udziela bankom pożyczek poprzez transakcje zabezpieczone obligacjami rządu federalnego, faktycznie finansując skarb państwa poprzez dodruk pieniędzy. Od początku roku wolumen takich operacji wzrósł o 2,5 bln rubli (115 mld zł) i na dzień 30 września osiągnął poziom 6 bln rubli (276 mld zł).
— Rosjanie odczują to w postaci inflacji, ponieważ wzrost deficytu budżetowego bez wątpienia powoduje wzrost stóp procentowych. Bank centralny albo podniesie stopę procentową, albo przynajmniej, w najlepszym razie, jej nie obniży — zauważa Aleksaszenko.
Ekspert: płatnikiem obywatele
Nagromadzony dług staje się coraz bardziej kosztowny dla budżetu. W przyszłym roku koszty odsetek wzrosną do 4,6 bln rubli (ok. 212 mld zł), niemal dorównując wydatkom na gospodarkę krajową, a w latach 2028-2029 osiągną odpowiednio 5,3 bln rubli (244 mld zł) i 5,7 bln rubli (262 mld zł). Obsługa długu pochłonie co dziesiątego rubla budżetu (10,6 proc. w 2029 r.), w porównaniu z 4,4 proc. przed wojną, podaje Reuters.
— To wszystko niszczy gospodarkę — uważa Lipsits. — To wszystko tworzy solidne podstawy dla inflacji zadłużenia. To wszystko generuje ogromne długi, które Rosjanie będą musieli spłacać przez bardzo długi czas — dodaje.
— Wojna z roku na rok staje się coraz droższa — podkreśla Aleksaszenko. W przyszłym roku budżet na obronę narodową ma pochłonąć 35 proc. wszystkich wydatków — 17,1 bln rubli (787 mld zł). Tymczasem ostatecznym płatnikiem wszystkich wydatków rządowych są rosyjscy obywatele, zauważa Aleksaszenko. — W tym kontekście wojna wpływa zarówno na obecny poziom życia, jak i, co najważniejsze, na przyszłość Rosjan — podkreśla.
KioskNews shows a cleaned-up reading view extracted from the publisher’s page — the original always lives on their site, not ours.