„Ja, Maciej Berek składam wobec prezydenta ślubowanie”. Ceremonia w Sejmie

O godzinie o 9:00 w Sejmie odbyło się ślubowanie Macieja Berka na sędziego Trybunału Konstytucyjnego. Ślubowanie w tym miejscu to pokłosie braku decyzji prezydenta Karola Nawrockiego o złożeniu ślubowania wobec niego. Ceremonia odbyła się w obecności m.in. marszałka Sejmu Włodzimierza Czarzastego oraz marszałek Senatu Małgorzaty Kidawy-Błońskiej. „Zrobimy wszystko, żeby te wartości, o których mówi nota ślubowania ziszczały się każdego dnia w funkcjonowaniu Trybunału Konstytucyjnego” - powiedział Berek.

Maciej Berek złożył ślubowanie w Sejmie

Ja, Maciej Berek składam wobec prezydenta ślubowanie. Ślubuję uroczyście, przy wykonywaniu powierzonych mi obowiązków sędziego Trybunału Konstytucyjnego, służyć wiernie narodowi, stać na straży konstytucji, a powierzone mi obowiązki wykonywać bezstronnie i z najwyższą starannością. Tak mi dopomóż Bóg - ślubował Maciej Berek w Sejmie.

Zrobimy wszystko, żeby te wartości, o których mówi nota ślubowania ziszczały się każdego dnia w funkcjonowaniu Trybunału Konstytucyjnego - dodał, złożywszy ślubowanie w obecności m.in. marszałka Sejmu Włodzimierza Czarzastego, marszałek Senatu Małgorzaty Kidawy-Błońskiej, wicemarszałek Sejmu Doroty Niedzieli, wicemarszałek Sejmu Moniki Wielichowskiej, wicemarszałka Sejmu Piotra Zgorzelskiego i niektórych pozostałych sędziów Trybunału Konstytucyjnego. 

Decyzja o przeprowadzeniu ceremonii zapadła wczoraj późnym wieczorem, w następstwie opublikowania opinii Komisji Weneckiej, przyzwalającej na złożenie przysięgi sędziowskiej bez obecności prezydenta.

Dlaczego ślubowanie odbyło się dopiero teraz, skoro Berek został wybrany przez Sejm 4 września?

Maciej Berek, były minister ds. nadzoru nad wdrażaniem polityki rządu, został wybrany przez Sejm na sędziego Trybunału Konstytucyjnego 4 września. Kancelaria prezydenta Karola Nawrockiego skierowała do Kancelarii Sejmu pismo ws. „wyjaśnienia okoliczności procedowania formalnie kandydatury” Berka, a szef prezydenckiej kancelarii Zbigniew Bogucki stwierdził, że „są gigantyczne wątpliwości co do tego, czy pan minister Berek ma dziesięcioletni staż radcy prawnego”.

Szef Kancelarii Sejmu Marek Siwiec odpowiedział na to w liście do prezydenta Karola Nawrockiego, że kwestionowanie prawidłowości wyboru przez Sejm sędziego TK „nie ma oparcia w jakichkolwiek przepisach”. Zaznaczył również, że marszałek Sejmu Włodzimierz Czarzasty oczekuje niezwłocznego przyjęcia ślubowania od sędziego TK Macieja Berka. Ono jednak nie nastąpiło.

Jeszcze przed wybraniem przez Sejm nowego sędziego TK, Berek opublikował w mediach społecznościowych zaświadczenie Dziekana Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych, zgodnie z którym uchwałą z 2002 roku został wpisany na listę radców prawnych i od dnia ślubowania do chwili obecnej posiada uprawnienia do wykonywania zawodu. W dokumencie wskazano też, że Berek zgłosił w ewidencji wykonywanie zawodu radcy prawnego w okresie od 1 stycznia 2006 r. do 31 lipca 2009 r. oraz od 1 sierpnia 2012 r. do chwili obecnej.

Sejm obecnej kadencji wybrał ośmiu sędziów, prezydent nie odebrał ślubowania od czworga

Maciej Berek jest ósmą osobą wybraną przez Sejm obecnej kadencji na sędziego Trybunału Konstytucyjnego. Spośród siedmiu wybranych wcześniej, prezydent Karol Nawrocki nie odebrał ślubowania od czworga. W przypadku tej czwórki, według przedstawicieli kancelarii prezydenta, w Sejmie doszło do błędów. W związku z tym czworo sędziów złożyło podczas uroczystości w Sejmie ślubowanie z formułą, że robią to „wobec prezydenta”. Prezydent uznaje tego za ślubowanie, prezes TK Bogdan Święczkowski nie dopuścił tych czworga sędziów do orzekania.

Czworo wybranych w marcu sędziów TK, od których prezydent nie odebrał osobiście ślubowania, złożyło skargę do ETPCz. Prokuratura Krajowa prowadzi śledztwo w sprawie dotyczącej ułatwienia prezydentowi nieodebrania ślubowania od czworga sędziów TK i niedopuszczenia ich do orzekania w TK. 

Spór semantyczny

Prokurator Generalny, minister sprawiedliwości Waldemar Żurek podkreślał wielokrotnie, że wybór sędziów Trybunału jest wedle naszej konstytucji powierzony Sejmowi, a obowiązek złożenia ślubowania „wobec Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej” nie musi oznaczać „w obecności”. Wynika to z poziomu ustawowego (art. 4 ustawy o statusie sędziów TK), co w ostatnich latach jest przedmiotem sporów prawnych co do roli i obowiązku głowy państwa.

Dlaczego Trybunał Konstytucyjny jest tak ważny?

Trybunał Konstytucyjny kontroluje, czy ustawy i inne przepisy są zgodne z konstytucją. Może też sprawdzać zgodność umów międzynarodowych z konstytucją oraz rozstrzygać spory kompetencyjne między centralnymi organami państwa. Jest zatem mechanizmem ochrony nadrzędności konstytucji i praw obywateli.