Trump zmienia słynną czapkę. Chce sięgnąć po broń, której dotąd rzadko używał

Dwa dni przed wyborami republikański prezydent Donald Trump został zapytany, co się stanie, jeśli Partia Demokratyczna przejmie Kongres. - Cóż, jeśli do tego dojdzie, chyba zostanę panem weto - powiedział. Rozwinął tę myśl w dniu wyborów, tuż przed zamknięciem lokali wyborczych. - Mam ostateczną broń. Nazywa się 'weto' - wyjaśnił stacji CBS News. Dodał, że ​​w razie potrzeby będzie wetował ustawy proponowane przez demokratów i nie ma nic przeciwko przydomkowi "pan weto".

W środę, gdy media podawały wstępne wyniki głosowania w wyborach połówkowych, opublikował na swoim portalu Truth Social wymowną grafikę, choć nie dołączył do niej żadnego opisu. Czapka, która była symbolem ruchu MAGA (Make American Great Again) pojawiła się tu w odniesieniu do wyniku wyborów - z innym napisem.

Czym jest prezydenckie weto w USA?

Uprawnienie prezydenta do stosowania weta jest jednym z najważniejszych narzędzi, jakimi dysponuje amerykańska władza wykonawcza w relacjach z Kongresem. Zgodnie z Konstytucją Stanów Zjednoczonych prezydent może zawetować przyjętą przez niego ustawę. W takim przypadku ustawa wraca do izby, w której została wniesiona. Kongres może odrzucić prezydenckie weto większością dwóch trzecich głosów w obu izbach.

Przewidziano określony czas - 10 dni (wyłączając niedziele), w którym prezydent może podpisać lub zawetować ustawę. Jeśli w tym terminie nie sprzeciwi się, ustawa co do zasady wchodzi w życie - nawet bez jego podpisu.

W Stanach Zjednoczonych wyróżnia się dwa rodzaje prezydenckiego weta. Pierwszym jest zwykłe weto, z którego prezydent może skorzystać w ciągu 10 dni od otrzymania ustawy. Drugim jest "pocket veto", czyli tzw. weto kieszonkowe. Dochodzi do niego, gdy Kongres zakończy obrady po wysłaniu ustawy - w czasie przewidzianym na podjęcie przez niego decyzji, uniemożliwiając mu jej zwrot. Co dzieje się wówczas? Ustawa nie wchodzi w życie, w przenośni trafiając do "prezydenckiej kieszeni". Jedynym sposobem, by przepisy przeprowadzić jest wówczas przedłożenie projektu jako nowego, poddanie go pod głosowanie w izbach i ponowne przesłanie prezydentowi do podpisu.

Trump a poprzednicy

Z oficjalnych danych wynika, że od momentu powstania rządu federalnego w 1789 roku, 38 z 45 prezydentów skorzystało z prawa weta łącznie 2576 razy. Prezydent Donald Trump skorzystał z prawa weta dotąd raczej oszczędnie - dwukrotnie podczas swojej obecnej (drugiej) kadencji i 10 razy w czasie pierwszej.

Jak wypada na tle swoich poprzedników? Poprzednik Trumpa, Barack Obama, ma na koncie 12 wet, tyle samo co George W. Bush. Rekordową liczbę zawetowanych ustaw ma na koncie 32. prezydent Stanów Zjednoczonych - Franklin Delano Roosevelt, który 635 razy sprzeciwiał się Kongresowi.

Jak będzie teraz?. Według stacji CBS News ton wypowiedzi prezydenta Trumpa wskazuje, że "że w przyszłym roku może dojść do poważnego starcia między władzą wykonawczą a Kongresem".

Premier Donald Tusk zapytany o komentarz dotyczący wyborów w USA odparł podczas środowej konferencji prasowej, że nie jest upoważniony do doradzania amerykańskiemu prezydentowi, ale "doradzałbym nie nadużywać weta jako metody rządzenia". - Z mojego polskiego doświadczenia muszę powiedzieć, że weto jest ostatnią rzeczą, która może pomóc w prowadzeniu polityki - podkreślił premier.