Ciało ukryte w lesie, wiele domysłów, zero dowodów. Najgłośniejszy proces poszlakowy w Polsce

Jacek S. miał wyjechać w Beskidy. Jego samochód został jednak w garażu, a ciało odnaleziono w oddalonym o 300 km lesie. Prokuratura oskarżyła o zabójstwo jego żonę Ilonę S. Dwa sądy przeczytały te same akta i wydały dwa odmienne wyroki. Teraz proces zacznie się od nowa. Ujawniamy kulisy jednej z najbardziej zagadkowych spraw kryminalnych na Śląsku.

• Tajemnicze zabójstwo: W maju 2017 r. zaginął zamożny przedsiębiorca Jacek S. ze Sławkowa na Śląsku – jego spakowane auto i prowiant zostały w garażu, a skrępowane ciało odnaleziono niemal dwa miesiące później w lesie pod Włocławkiem (300 km dalej).
• Oskarżenie żony bez twardych dowodów: Prokuratura oskarżyła o zabójstwo żonę, Ilonę S., przypisując jej motyw finansowy (przejęcie majątku) oraz sfingowanie wyjazdu męża; cała sprawa opiera się wyłącznie na łańcuchu poszlak.
• Uniewinnienie w I instancji: Sąd Okręgowy w Katowicach uniewinnił kobietę od zarzutu zabójstwa, punkt po punkcie podważając poszlaki śledczych i wskazując na możliwość napaści lub porwania Jacka S. przez osoby trzecie.
• Uchylenie wyroku przez apelację: Sąd Apelacyjny uznał alternatywne wersje za niedorzeczne i ocenił, że mąż zginął w domu za wiedzą bądź przy współudziale Ilony S., nazywając ją "co najmniej współsprawcą".
• Proces rusza od nowa: Z powodów formalnych sąd II instancji nie mógł wydać wyroku skazującego, dlatego uchylił uniewinnienie – sprawę od początku zbada teraz Sąd Okręgowy w Sosnowcu.

Pudełko z kanapkami

Przed południem do komisariatu w Sławkowie, niewielkim mieście na styku Śląska i Małopolski, przychodzi Ilona S. Jest środa. Kobieta mówi dyżurnemu, że jej mąż w poniedziałek rano pojechał do oddalonej o 130 km Istebnej. Do tej pory nie wrócił i nie odbiera telefonu.

Chwilę później przed komisariat podjeżdża jej teść, Henryk S., z żoną. To on postanowił tego dnia zawiadomić policję. Jak zezna potem przed sądem, kiedy zadzwonił do synowej, żeby jej o tym powiedzieć, usłyszał, że lepiej jeszcze poczekać. Ale on – 17 maja 2017 r. – dłużej czekać już nie chciał.

Policjant jedzie z Iloną S. do domu przy ul. Niwki. Posesja jest rozległa, od frontu odgrodzona murem, gęsto porośnięta drzewami i zaroślami. Tuż obok płynie rzeka, która na pobliskim uskoku szumi tak głośno, że – jak wyjaśni potem kobieta – zagłusza odgłosy z podwórza. Na ogrodzeniu wisi informacja o monitoringu, ale kamer jeszcze nie zamontowano. Wie o tym niewielu.

WIDEO

Akta badał trzy razy. Były analityk policji o sprawie Papały:

W wolnostojącym garażu stoi Volkswagen Touareg Jacka S. – ten sam, którym według żony w poniedziałek o świcie wyjechał w Beskidy. Policjant zezna, że kobieta była zdziwiona i że w jej zachowaniu nie zauważył niczego szczególnego.

Technicy drobiazgowo opiszą garaż i to, co w nim zastali. Samochód otwarty. Na tylnym siedzeniu kurtka i czapka z daszkiem. W bagażniku torba z ubraniami, kosmetyczka i kalosze. Obok auta, na posadzce, reklamówka: pudełko z kanapkami, termos, pomidor, gruszka, puszka Coca-Coli.

Ilona S. znów jedzie na policję. Tym razem do komendy w Będzinie, w której składa oficjalne zawiadomienie o zaginięciu. Jak relacjonuje – mąż wyszedł z domu 15 maja około szóstej rano. Jechał do Istebnej, gdzie kupili działkę pod dom – miał spotkać się z przedstawicielem firmy budowlanej i załatwić sprawy urzędowe.

Ilona S. opisuje jego ubranie: granatowa pikowana kurtka, jasny t-shirt, dżinsy. Jacek S. miał przy sobie portfel, dokumenty, około 300 zł i telefon Sony Xperia.

Ten opis stroju okaże się jednym z najważniejszych zdań w całej sprawie.

Ostatni ślad

W Sławkowie Jacek S. był kimś. Przez lata pracowali z żoną w Niemczech, potem założył "Metalex" – warsztat przy ul. Jagiellońskiej, obok drugiego domu małżonków, gdzie regenerował części maszyn. Ilona pomagała mu w prowadzeniu biznesu. Sąd oszacuje ich majątek na około 10 mln zł.

Świadkowie opisują Jacka S. niemal identycznie: systematyczny, dokładny, wręcz pedantyczny, dotrzymywał umów. Odbierał telefony, a jeśli nie odebrał – zawsze oddzwaniał. W weekendy logował się na forum motorowodnym. Chodził z psami na spacery - opieka nad nimi była dla niego bardzo ważna.

Z perspektywy sąsiadów małżeństwo 57-letniego Jacka i rok młodszej Ilony było niemal wzorowe. Za murem domu przy ul. Niwki wyglądało to inaczej. Kilka lat wcześniej zaczęli terapię małżeńską, ale przerwali ją po kilku wizytach. Syn wyjechał z rodziną do Anglii, z ojcem od trzech lat nie miał kontaktu. Jacek w testamencie wszystko zapisał żonie. O wydziedziczeniu syna, jak podkreśli Sąd Apelacyjny w Katowicach, wiedziała tylko Ilona.

Bilingi pokażą coś jeszcze. Od 7 kwietnia 2017 r. Jacek nie odebrał od żony ani jednego połączenia, sam do niej nie zadzwonił i nie odpisał na żaden SMS. Pracownik firmy zezna, że w kwietniu Jacek sypiał nad warsztatem, a nie w domu.

7 maja, tydzień przed zniknięciem, rozgrywa się scena, którą ojciec i macocha Jacka opiszą potem przed sądem. 57-letni mężczyzna klęczy przed ojcem i płacze. Mówi, że żona się z nim kłóci, nie gotuje mu, nie pierze, wydaje pieniądze nie wiadomo na co. I że może mu coś dosypywać do jedzenia. Wieczorem Jacek dzwoni do ojca i przeprasza za to, co powiedział.

Ilona S. miała własną wersję. Teściom skarżyła się, że mąż nie chce z nią rozmawiać, nie je jej posiłków i nadużywa alkoholu. Jednemu ze znajomych miała też opowiadać o rzekomej agresji męża, nałogach i leczeniu psychiatrycznym.

10 maja Jacek jedzie z ojcem do sądu w Dąbrowie Górniczej na sprawę spadkową po matce. Obiecuje, że na następną rozprawę – we wtorek 16 maja – też go zawiezie. Tej obietnicy nie uda mu się dotrzymać.

Piątek 12 maja jest ostatnim dniem, w którym co najmniej kilka osób miało kontakt z Jackiem S. Do południa jest z żoną w firmie. Znajomemu przedsiębiorcy, któremu od kilku dni ma nadspawać metalowy element, obiecuje, że zrobi to po weekendzie. O godz. 18.07 dzwoni do trenerki swoich psów. To ostatnie połączenie z jego telefonu.

Tego popołudnia idzie jeszcze z psami na spacer. Towarzyszy mu Paweł K., syn sąsiada, który od jakiegoś czasu pomaga przy zwierzętach. Około godz. 19.30 Jacek S. po raz ostatni loguje się na forum z telefonu. Potem urządzenie milknie. Przez cały weekend telefon loguje się do tej samej stacji bazowej, jakby leżał w jednym miejscu. W niedzielę około godz. 20 przestaje emitować sygnał. Nigdy go nie odnaleziono.

Jedyny ślad potencjalnej aktywności Jacka S. w weekend znajduje się w domowym laptopie. W sobotę o godz. 10:08 ktoś zalogował się z niego na konto Jacka S. na forum motorowodnym. Ilona S. przebywała w tym czasie w firmie (co zarejestrował monitoring).

Co wydarzyło się później? Ustalenie tego stanie się kluczowe, bo to właśnie w weekend Ilona S., według prokuratury, zabiła męża.

Wizyta

W sobotę około godz. 8 Ilona S. pojawia się w domu przy ul. Jagiellońskiej. Pali w piecu centralnego ogrzewania i karmi koty. Po godz. 14 wraca na Niwki. W niedzielę schemat się powtarza. Firmowe kamery nagrywają, jak wnosi do kotłowni i wynosi z niej różne rzeczy. Posesję opuszcza o godz. 14.01. Co trafiło do pieca, nie ustalono. Pracownicy zeznają, że wcześniej zdarzało się jej palić tam papiery i inne przedmioty.

W niedzielę Henryk S. kilka razy dzwoni do syna. Słyszy normalny sygnał, ale Jacek nie odbiera. Ojciec zezna, że nigdy wcześniej to się nie zdarzało.

Tego popołudnia, między godz. 14.30 a 15.00, przed dom przychodzi Paweł K. Podobno był umówiony z Jackiem na spacer. Zanim dojdzie, dzwoni do Ilony, żeby otworzyła furtkę. Gdy staje przy bramie, ona już czeka – z psami zapiętymi na smyczach.

K. uzna to za nietypowe, bo Ilona nigdy wcześniej z nim nie chodziła, a on, mając klucz, zawsze sam brał smycze z pomieszczenia na tyłach domu. Tym razem na posesję nie wchodzi, a gdy pyta o Jacka, słyszy – jak zeznawał – że "Jacek wyjechał i nie wrócił". Te słowa staną się dla prokuratury dowodem na to, że mężczyzna już wtedy nie żył.

Sąd Okręgowy w Katowicach zauważy jednak, że w tym brzmieniu Paweł K. wypowie te słowa dopiero w 2019 r. Wcześniej mówił coś zupełnie innego.

W lipcu 2017 r. – czyli wkrótce po zaginięciu – mężczyzna przekonywał w prokuraturze, że był umówiony z Jackiem na spacer dopiero po weekendzie. Zeznał, że przez cały weekend nie kontaktował się z Iloną i Jackiem, nie był u nich w domu ani w firmie. Jacek miał mu też powiedzieć na piątkowym spacerze, że planuje wyjazd na budowę domu w górach (nie wyjaśnił, kiedy dokładnie).

Dwa lata później – w maju 2019 r. Paweł K. sprecyzuje jeszcze, że słyszał w piątek, jak Jacek rozmawia z kimś przez telefon. Wynikało z tego, że "ma jechać załatwić jakiś dokument związany z jakąś posesją, czy geodezją". Niespodziewanie K. stwierdzi też, że w niedzielę pojechał rowerem na Niwki, żeby wziąć psy na spacer, i spotkał Ilonę, która miała być "roztrzęsiona i zaniepokojona". Dopiero wtedy przytacza jej słowa o Jacku: "Wyjechał i nie wrócił".

Kolejne zeznania Paweł K. złoży miesiąc później, a potem jeszcze w lipcu 2020 r. Za każdym razem pojawią się w nich nowe wątki. Na koniec wprost zasugeruje, że Ilona S. chciała go odciągnąć od domu – najpewniej dlatego, że zamordowała męża.

Dlaczego początkowo Paweł K. twierdził, że nie widział się w weekend z Iloną? Skąd rozbieżności w jego zeznaniach? Śledczy nigdy go o to nie zapytali.

Według Ilony S. mąż poszedł w niedzielę po południu na cmentarz, na grób matki. Sąd Okręgowy przyjmie to za fakt. Sąd Apelacyjny wytknie, że wątek cmentarza pojawił się w wypowiedziach oskarżonej dopiero trzy lata po zdarzeniu i że nie znaleziono świadków, którzy potwierdziliby jej wersję.

Z trzech kobiet wskazanych przez Ilonę S., które mogły widzieć Jacka na cmentarzu, jedna wykluczyła, że tam była, a dwie tego nie wykluczały, ale nie były w stanie potwierdzić, czy spotkały Jacka S. – zeznawały bowiem dopiero po ponad siedmiu latach.

Zwyczajny dzień

W opowieści Ilony S. poniedziałek zaczyna się zwyczajnie. Wstają około szóstej. Ona robi mężowi kanapki i herbatę do termosu, pakuje owoce do reklamówki, ubrania do torby.

Jacek ma odebrać w gminie Istebna zgodę na budowę dojazdu do działki i zawieźć ją do starostwa w Cieszynie, bo od tego zależy pozwolenie na budowę. Potem wbić w ziemię paliki i rozciągnąć sznurek, żeby zobaczyć, gdzie stanie dom. Przenocować ma w hotelu i wrócić we wtorek przed południem, tak, by zawieźć ojca do sądu.

Po przygotowaniu prowiantu Ilona z powrotem kładzie się do łóżka, bo boli ją głowa. Twierdzi, że zza zamkniętych drzwi sypialni nie mogła usłyszeć, czy mąż wyjeżdża z posesji. Jej słowa potwierdzi później eksperyment procesowy.

Około ósmej Ilona S. jest już na Jagiellońskiej i pali w piecu. Pracownika, który ma tego dnia kosić trawę przy Niwki, kieruje do prac na posesji teścia. Prokuratura stwierdzi, że nie zrobiła tego przypadkowo. Kosiarka stała w garażu, obok Touarega. Gdyby mężczyzna tam wszedł, odkryłby, że Jacek S. nigdzie nie wyjechał.

Henryk S. zezna, że gdy zadzwonił tego dnia, synowa najpierw powiedziała, że Jacek nie odbiera, bo nie ma czasu, a dopiero potem, że pojechał do Istebnej. We wtorek mówi teściom, że Jacek nie wrócił.

Inscenizacja

Jeśli Jacek S. poszedł w poniedziałek rano do garażu z torbą i reklamówką, to dlaczego nie odjechał? A jeśli nie poszedł – kto zaniósł tam kanapki?

Prokuratura nie ma wątpliwości: to inscenizacja Ilony S., mająca uwiarygodnić wyjazd męża. Sąd Okręgowy odpowiada pytaniem: po co ktoś, kto zadał sobie trud wywiezienia zwłok setki kilometrów, miałby zostawić w garażu samochód, który najłatwiej podważa jego wersję? Gdyby Touarega nie odkryto w garażu, tylko w innym miejscu, po dłuższym czasie, to trudno byłoby twierdzić, że pokrzywdzony nim nie wyjechał.

Sąd Apelacyjny dostrzega jednak dysonans. Kobieta, która wstaje o szóstej, by spakować mężowi jedzenie, i która – jak sama mówiła – zawsze była z nim w kontakcie, gdy wyjeżdżał, przez dwa dni nie sprawdza, czy jego auto stoi w garażu. Jak napisali sędziowie, "mógł tam zasłabnąć, doznać udaru, zawału".

I jeszcze jedno: Jacek miał zabrać na drogę kanapki od żony – tymczasem kilka dni wcześniej mówił, że boi się jeść cokolwiek, co ona przygotuje. "To oczywista sprzeczność ustaleń" – podkreśla Sąd Apelacyjny.

Innego zdania jest Sąd Okręgowy. W uzasadnieniu wyroku stwierdza, że ewentualne skłócenie małżonków nie świadczy automatycznie o tym, że oskarżona nie wstała rano i nie zrobiła pokrzywdzonemu kanapek oraz herbaty w termosie. "Tak dzieje się bowiem nawet czasami w skłóconych mocniej związkach, nawet gdy na co dzień nie robi się wspólnych posiłków" – zaznacza.

Kolejna sporna kwestia dotyczy celu podróży. Rafał S., pracownik firmy budowlanej zajmujący się budową domu w Istebnej, nie potwierdził, że był z Jackiem umówiony tego dnia. Podobnie wójt gminy Istebna i pracownicy Starostwa Powiatowego w Cieszynie.

Zdaniem Sądu Okręgowego nie oznacza to jeszcze, że Ilona S. skłamała. Jacek S. mógł chcieć zadzwonić do Rafała S. w drodze albo po odbiorze pozwolenia na drogę dojazdową i uzyskaniu informacji, kiedy będzie wydane pozwolenie na budowę. W tym celu nie musiał się z nikim umawiać ani w urzędzie gminy, ani w starostwie. Fakt, że w połowie maja planował wyjazd do Istebnej, potwierdzili zarówno członkowie jego rodziny, jak i znajomi, w tym sam Rafał S.

Sąd Apelacyjny kontruje: przedstawiony przez Ilonę S. cel podróży nie miał uzasadnienia. Dokumentacja w starostwie powiatowym w Cieszynie została uzupełniona przez projektanta domu już w piątek 12 maja i Jacek S. o tym wiedział. "Dowód z obiektywnej dokumentacji urzędowej został natomiast całkowicie pominięty w ustaleniach sądu okręgowego" – zaznacza sąd apelacyjny.

Sąd Okręgowy: gdyby Ilona S. chciała wprowadzić organy ścigania w błąd, to nie przedstawiłaby wersji tak łatwej do zweryfikowania. Wystarczy, że powiedziałaby, iż mąż był umówiony z kontrahentem, którego nazwiska nie pamięta.

Ktokolwiek widział, ktokolwiek wie

Brat Jacka, Ryszard S., w czasie zniknięcia jest za granicą. Po powrocie rozkręca poszukiwania: plakaty, program "Ktokolwiek widział, ktokolwiek wie", jasnowidz Jackowski. Ilona S. w tym nie uczestniczy, gdyż rodzina od początku jest wobec niej nieufna. Finansuje jednak poszukiwania.

Szuka też na własną rękę: obdzwania hotele, pyta o męża zakonników w krakowskim klasztorze, chodzi do wróżki i innego jasnowidza. Kontaktuje się z prywatnym detektywem, ale ostatecznie go nie wynajmuje – zdaniem prokuratury były to tylko pozorowane działania.

Tuż po zaginięciu mężczyzny do rodziny zgłasza się Gabriela K. Jej zeznania okażą się jedną z największych zagadek w całej sprawie.

Zakrwawiony mężczyzna

Wieczorem 18 maja 2017 r. (trzy dni po zniknięciu Jacka) Gabriela K. na poboczu drogi w Dąbrowie Górniczej zauważa leżącego mężczyznę. Kiedy wychodzi z auta, dostrzega, że ma zakrwawioną twarz i jest pijany. Na wszystkie pytania odpowiada bełkotliwie.

Kobieta dzwoni po pogotowie. W międzyczasie pomaga mu usiąść na ziemi i podaje chusteczki, żeby wytarł krew z twarzy. Zwraca przy tym uwagę na kilka szczegółów: elegancka marynarka, drogie spodnie, czarne buty i zapach mocnych, męskich perfum.

Po przyjeździe karetki Gabriela K. odjeżdża. Kiedy widzi później zdjęcie zaginionego Jacka, jest pewna, że to był on. Spotyka się z Ryszardem S., a ten pokazuje jej kilka fotografii brata. Kobieta podtrzymuje, że widziała w tym dniu Jacka S. To samo przekazuje policjantom prowadzącym poszukiwania.

"Jestem w 100 proc. pewna, że to był ten mężczyzna. Ja w chwili zdarzenia cały czas siedziałam obok niego i dobrze mu się przyglądałam, czy nie ma jakichś poważniejszych urazów na twarzy" – zeznaje Gabriela K.

Policja przesłuchuje jednego z ratowników medycznych, który podjął wówczas interwencję. Ten potwierdza, że udzielał wtedy pomocy pijanemu i pobitemu mężczyźnie, który nie chciał jednak, żeby zabrano go do szpitala, więc nie pobrano od niego danych osobowych.

Po okazaniu zdjęć Jacka S. ratownik stwierdza, że mężczyzna, któremu pomagał, na pewno był do niego podobny, ale nie jest w stanie potwierdzić na sto procent, że to był on.

Drugi z ratowników zostaje przesłuchany dopiero po kilku latach, w trakcie procesu i nie przypomina sobie już żadnych szczegółów.

Śledczym nie udaje się ustalić, kim był pobity. Uznają, że nie był to Jacek S. Oba sądy rozpatrujące sprawę również stwierdzą, że Gabriela K. widziała zapewne kogoś podobnego.

Worek przy ambonie

Na początku czerwca 2017 r. leśną drogą pod Włocławkiem, 300 km od Sławkowa, idzie myśliwy. Nieopodal ambony czuje zapach padliny. W zaroślach leży czarny worek przykryty suchymi gałęziami. Myśliwy uznaje, że w środku jest truchło zwierzęcia. Lekko nacina folię, żeby dobrały się do niego drapieżniki i odchodzi.

Wraca tam 4 lipca. Worek jest rozerwany od spodu. Wystają z niego ludzkie nogi, stopy pogryzione przez zwierzęta. Ciało zawinięto w folię i okręcono taśmą.

Samochodem dojechać tam się nie da – z leśnego duktu ktoś musiał je przenieść przez krzaki. Śladów wleczenia nie było – zdaniem myśliwego nieść musiały dwie osoby. Asfaltowa szosa biegnie 400–500 m dalej. Tożsamość pomagają ustalić okulary znalezione przy zwłokach, potwierdza ją analiza DNA. To ciało Jacka S.

Na drodze technicy znajdują plastikowy fragment dolnej osłony silnika z logo Peugeota. Śledczy zwracają na to uwagę, bo firmowym samochodem małżonków S. był Peugeot Partner.

W momencie odnalezienia zwłoki ubrane są w spodnie dresowe, T-shirt i polar. Nie ma butów. Nie ma pikowanej kurtki ani dżinsów, które opisała żona, nie ma portfela, kluczy, telefonu, obrączki ani medalika z Matką Boską, które – według Ilony S. – miał na sobie, wychodząc z domu.

Ubrań wyszczególnionych w zawiadomieniu o zaginięciu policjanci nigdy nie znajdują.

Umierał przez dłuższy czas

Biegły medycyny sądowej stwierdza na karku i plecach Jacka S. dwie rany kłute. Ta na plecach jest płytka, nie wymagała dużej siły. Na T-shircie nie ma odpowiadających im przecięć.

Śmierć spowodowało co innego: złamane szóste żebro po lewej i siódme po prawej stronie. Uderzenia tępym narzędziem o małej powierzchni, z dużą siłą, z boku, raczej od tyłu. Mógł to być czubek buta. Żebra uszkodziły płuca, krew wylała się do jam opłucnowych. Jacek S. wykrwawił się wewnętrznie i umierał przez dłuższy czas.

Biegły wykluczył duszenie, truciznę i narkotyki. Czy użyto paralizatora (znaleziono go w mieszkaniu małżeństwa), nie dało się już stwierdzić. Daty śmierci nie wyznaczył: mogła przypaść na okres z aktu oskarżenia albo na dni następne.

I wreszcie odpowiedź, która była kluczowa dla sprawy. Czy tego typu obrażenia mogła zadać taka kobieta jak Ilona S. – ważąca 50–60 kg, mierząca około 160 cm? Zdaniem biegłego to możliwe, choć mało prawdopodobne. Medyk stwierdził też z dużym prawdopodobieństwem, że ciało musiały przenosić dwie osoby.

Policjanci namierzają firmowego Peugeota Partnera, którego Ilona S. w międzyczasie sprzedała. Okazuje się, że pokrywa silnika była w nim wymieniana, ale mimo sprawdzenia okolicznych warsztatów nie udaje się ustalić, czy do naprawy doszło już po zaginięciu. W samochodzie śledczy nie znajdują też żadnych śladów krwi ani innych substancji biologicznych.

Fioletowa plama

Kilka miesięcy później, latem albo jesienią 2017 r. Ilona S. prosi sąsiada, Jana K. – pastora i przyjaciela rodziny – o skucie płytek w wiatrołapie. Płytki są w dobrym stanie, tylko w jednym miejscu poplamione "fioletową" substancją. Pastor nie zauważa śladów, które uznałby za krew.

W skuciu płytek pomaga mu syn Paweł – ten od psów. Część gruzu zakopują na posesji, część Paweł wywozi do kontenera w Olkuszu. W wiatrołapie montują ogrzewanie podłogowe i układają nową posadzkę.

W maju 2019 r. pastor dostaje wezwanie do prokuratury. Gdy informuje o tym Ilonę S., ta sugeruje, żeby powiedział, iż niczego u niej nie skuwał. W prokuraturze pastor kłamie. Potem przyznaje jednak, że skłamał na jej prośbę.

Ilona S. tłumaczy, że nakłoniła go do złożenia fałszywych zeznań, bo nie chciała narażać szanowanego człowieka na plotki. Płytki natomiast były zabrudzone "fioletową" substancją, bo skaleczył się o nie pies – ten fakt potwierdzają opiekunowie zwierząt.

Podczas oględzin domu policja używa bardzo dużej ilości luminolu, czyli substancji pozwalającej wykryć niewidoczne gołym okiem ślady krwi. Żadnych jednak nie znajduje. W domu, jak zeznał jeden z policjantów, panował perfekcyjny porządek.

Badaniom zostają poddane również płytki z wiatrołapu zakopane na posesji. Na nich też nie ma żadnych śladów.

Poszlaki

20 lipca 2020 r., po ponad trzech latach, Prokuratura Okręgowa w Katowicach oskarża Ilonę S. o zabójstwo męża, podżeganie pastora do fałszywych zeznań i składanie fałszywych zeznań przez nią samą. Z aresztu kobieta wychodzi w 2022 r. po wpłaceniu miliona złotych poręczenia.

Akt oskarżenia opiera się na dwudziestu poszlakach. Według prokuratury Ilona S. zabiła męża w weekend 13–14 maja 2017 r. Prawdopodobnie użyła do tego narzędzia, którym zadała mu rany kłute, i paralizatora ujawnionego w domu w trakcie przeszukania. Następnie połamała Jackowi S. żebra, zadając kopnięcia twardym obuwiem, co finalnie doprowadziło do śmierci. Po wszystkim wywiozła zwłoki do oddalonego o ponad 300 km lasu, a w garażu stworzyła inscenizację sugerującą, że mąż planował wyjechać.

Zdaniem śledczych za winą oskarżonej przemawiają takie okoliczności, jak niepotwierdzona wersja o planowanym wyjeździe męża do Istebnej, odwlekanie zawiadomienia policji o zaginięciu, skucie płytek podłogowych w wiatrołapie i namawianie Jana K. do złożenia fałszywych zeznań, palenie w piecu – według śledczych – prawdopodobnie przedmiotów mających związek z zabójstwem, niewpuszczenie Pawła K. na posesję, wreszcie fakt, że Jacek S. został znaleziony w innych ubraniach niż te, które zostały przez nią opisane.

O tym, że pokrzywdzony sam nie opuścił posesji przy ul. Niwki, świadczą – według prokuratury – czynności zrealizowane 18 maja z użyciem psa tropiącego. Pies podjął trop przy garażu i węszył do bramy, a po przejściu za nią stracił trop. To oznacza, że pokrzywdzony nie opuścił miejsca zamieszkania pieszo.

Na zlecenie prokuratury profiler ocenił, że sprawców było co najmniej dwóch. Jeden z nich był związany z ofiarą emocjonalnie i znał jej zwyczaje. Zwłoki, zdaniem profilera, ukryto w taki sposób, żeby zostały w miarę szybko znalezione. Sprawcy zależało bowiem na realizacji "wtórnego motywu ekonomicznego", czyli przeprowadzeniu postępowania spadkowego. Jeśli Jacek S. byłby uznawany za zaginionego, nie byłoby to możliwe jeszcze przez wiele lat.

W opinii prokuratury Ilona S. zabiła męża właśnie z powodów ekonomicznych – zgodnie z testamentem po śmierci męża przejęła cały majątek.

Niewinna

Proces przed Sądem Okręgowym w Katowicach rusza w styczniu 2022 r. i trwa trzy lata. Ilona S. nie przyznaje się do winy. Prokuratura żąda 25 lat więzienia.

28 stycznia 2025 r. sąd pod przewodnictwem sędziego Romana Kubisia uniewinnił kobietę od zarzutu zabójstwa. Skazał ją tylko za nakłanianie pastora do kłamstwa – na dwa lata więzienia. Uznał tę karę za odbytą, bo tyle oskarżona spędziła w areszcie. Jednocześnie sąd stwierdził jednak, że namawianie Jana K. do fałszywych zeznań nie musiało oznaczać, że Ilona S. zabiła męża. Kobieta raczej obawiała się – zdaniem sądu – że skucie płytek postawi ją w niekorzystnym świetle w kontekście prowadzonego śledztwa.

Uzasadnienie wyroku uniewinniającego w dużej części czyta się jak akt oskarżenia wymierzony w oskarżyciela. Sąd rozbiera poszlaki na czynniki pierwsze i podważa jedną po drugiej.

Milczący telefon? Jacek mógł go zgubić albo wyciszyć, by mieć spokojny weekend. Obrażenia? Bardziej logiczne, że zadało je dwóch silnych mężczyzn niż drobna kobieta. Las pod Włocławkiem? Gdyby to ona chciała pozbyć się ciała, miała pod ręką lasy Jury Krakowsko-Częstochowskiej, które zapewne znała lepiej. Osłona silnika? Takich Peugeotów jeżdżą tysiące, a nawet nie ustalono, kiedy wymieniono osłonę w firmowym aucie.

Pies tropiący, który poszedł śladem od garażu do bramy i za nią zgubił trop? To raczej podważa tezę, że Jacek zginął w domu. Motyw ekonomiczny? Mąż nigdy nie ograniczał Ilony S. w kwestiach finansowych. Żeby przejąć znaczną część majątku, wystarczyło się rozwieść. Skucie płytek w wiatrołapie? Trudno uznać za logiczne, by do ataku i zawinięcia zwłok w folię doszło akurat w tym pomieszczeniu. Było bowiem jednym z mniejszych w całym domu.

Najostrzej sąd ocenia prokuratora. Wytyka, że pominął wszelkie dowody, które mogłyby podważać tezy postawione w akcie oskarżenia. Suchej nitki nie zostawia też na opinii sporządzonej przez profilera, którą w dużej części uznaje za niewiarygodną i nieobiektywną. Twierdzi, że profiler "wybiórczo podchodził do materiału dowodowego", uwypuklając jedynie zeznania oraz dowody niekorzystne dla oskarżonej.

W końcu sąd kreśli alternatywną wersję wydarzeń.

W poniedziałek rano Ilona robi mężowi kanapki i kładzie się dalej spać. Jacek zanosi torbę i reklamówkę do garażu. Jest w domowym dresie, polarze i wsuwanych klapkach (dlatego nie znaleziono jego butów). Przy wyjściu z garażu napadają go sprawcy ukryci w zaroślach – albo za furtkę wywabia go ktoś, być może kobieta, udająca, że zgubiła drogę.

Wtedy sprawcy go ogłuszają, wsadzają siłą do auta i wywożą. W miejscu przetrzymywania biją, choćby za próbę ucieczki. Śmierć nie musiała być celem, mogła być wypadkiem przy pracy. Po niej żądanie okupu straciło sens. Za zabójstwem – nie wykluczył sąd – mogli stać ludzie, którzy rok wcześniej napadli na Jacka w warsztacie.

Na ten ostatni wątek szczególną uwagę zwraca obrońca Ilony S.

Napad

Styczeń 2016 r. Do firmy "Metalex" przychodzi mężczyzna z metalową częścią do spawania. Kiedy Jacek ją ogląda, mężczyzna wyciąga gaz pieprzowy i młotek. Kilkukrotnie uderza go w głowę. Po chwili ucieka spłoszony przez Ilonę.

Jacek trafia do szpitala. Choć obrażenia nie są bardzo poważne, to przez pewien czas musi się leczyć, także neurologicznie.

Na podstawie rysopisu dzielnicowy typuje jednego z miejscowych, drobnych rzezimieszków. Jacek S. i jego żona rozpoznają w nim napastnika. Mężczyzna słyszy zarzuty i staje przed sądem w Dąbrowie Górniczej.

Jacek S. do samego końca procesu będzie przekonywał, że to ten mężczyzna go napadł. Ilona S. stwierdzi jednak, że nie jest pewna na sto procent. Jej wątpliwości okażą się uzasadnione.

Na miejscu ataku policjantom udaje się zabezpieczyć DNA sprawcy. Gdy porównują je z materiałem genetycznym pobranym od oskarżonego, wynik okazuje się negatywny. Mężczyzna zostaje uniewinniony. I na tym sprawa się kończy. Nikt inny nie usłyszy zarzutów. Nie udaje się ustalić, jaki mógł być motyw ataku. Ilona S. będzie przekonywać, że to właśnie w wyniku tej napaści zakupiła paralizator, gdyż czuła się zagrożona.

Reprezentujący ją mec. Paweł Matyja z Fundacji Dowód Niewinności uważa, że prokuratura popełniła ogromny błąd, nie weryfikując, czy tamten atak mógł mieć związek z późniejszym zaginięciem Jacka.

– Gdy po napadzie policja zapytała Jacka S., czy komuś mogło zależeć na tym, żeby wyrządzić mu krzywdę, podał trzy nazwiska. Po zaginięciu prokuratura już do tego nie wróciła. Zostało to kompletnie pominięte – mówi adwokat.

– Uważam, że w ogóle za słabo prześwietlono życiorys Jacka S. Poza tym, że miał żonę i prowadził firmę, nie wiadomo o nim nic. Prokuratura od początku skupiła się na jego żonie – zaznacza.

Apelacja

Od wyroku pierwszej instancji odwołują się prokuratura i Ryszard, brat Jacka S., jako oskarżyciel posiłkowy. 25 listopada 2025 r. Sąd Apelacyjny w Katowicach ogłasza wyrok.

Jego uzasadnienie jest lustrzanym odbiciem poprzedniego. Sąd Okręgowy – piszą sędziowie – dobrze przeprowadził dowody, ale wyciągnął z nich błędne wnioski. Oceniał poszlaki osobno, a trzeba je oceniać łącznie. I pomylił możliwość z prawdopodobieństwem: by podważyć wersję oskarżyciela, wersje alternatywne muszą być "co najmniej równie prawdopodobne".

"W istocie w każdej sprawie karnej, nawet najbardziej klarownej dowodowo, można wyobrazić sobie alternatywne wersje przebiegu zdarzeń" – piszą.

Tam, gdzie pierwsza instancja widziała możliwe wyjaśnienia, sąd apelacyjny widzi zaniedbanie: sąd okręgowy przeszedł do porządku nad "wszelkimi nielogicznościami, a wręcz niedorzecznościami" w relacji oskarżonej. Na zarzuty formułowane wobec prokuratora odpowiada, że to rzeczą sądu jest ustalić, jak było naprawdę.

Sąd Apelacyjny odnosi się też do wersji o porwaniu. Jacek był ostrożny, zwłaszcza po napadzie z 2016 r. W domu, garażu i ogrodzie nie stwierdzono żadnych śladów szamotaniny. Wysoki mur, solidna brama, tabliczka o monitoringu. Ilona podała w zawiadomieniu, że mąż miał na sobie strój formalny, więc założenie, że w chwili porwania był w stroju domowym, również oznaczałoby, że kłamała. A jeśli nie kłamała, to ciężko założyć, że porywacze mieliby przebierać zwłoki.

Rezygnacja z okupu? "Wiadomo powszechnie, że sprawcy porwania nie rezygnują z tego żądania w razie śmierci osoby porwanej" – wytyka sąd II instancji. Wniosek: do zabójstwa doszło w czasie i miejscu opisanym w akcie oskarżenia. W domu przy Niwki byli wtedy on i ona, a śladów włamania nie stwierdzono. Niezależnie więc od tego, jak Jacek zginął, nie mogło się to odbyć – zdaniem sądu apelacyjnego – "bez wiedzy i akceptacji" oskarżonej. Ogłaszając wyrok, sędzia Wojciech Paluch stwierdził, że Ilona S. jest "co najmniej współsprawcą".

Skazać jej jednak nie mógł – reguła ne peius nie pozwala sądowi drugiej instancji uznać winy osoby uniewinnionej. Uchylił więc wyrok w części dotyczącej zabójstwa i przekazał ten wątek do ponownego rozpoznania. Skazanie za nakłanianie pastora do kłamstwa utrzymał. Tłumaczenia Ilony S. określił jako "nielogiczne, wręcz absurdalne".

Proces od nowa

Proces zaczyna się od początku. Tym razem sprawa trafiła do Sądu Okręgowego w Sosnowcu, który od 2022 r. jest właściwy dla Sławkowa. Sąd Apelacyjny wskazał, że należy ustalić przede wszystkim: kiedy Jacek S. zginął, czy mogło się to stać bez wiedzy i akceptacji jego żony, i co mężczyzna robił przez cały weekend – o ile wtedy jeszcze żył. Sąd zastrzegł jednak, że nowy skład oceni dowody samodzielnie.

– Uważam, że bratowa jest winna śmierci mojego brata. To ona musiała być mocodawczynią tego wszystkiego. Nawet jeśli sama nie przyłożyła ręki do zabójstwa, to moim zdaniem zamówiła mordercę albo morderców. Liczę, że tym razem zapadnie sprawiedliwy wyrok – mówił w rozmowie z "Faktem" Ryszard S.

– Sprawa pani Ilony S. to modelowy przykład procesu poszlakowego, w którym nie ma nawet jednego, choćby najmniejszego dowodu. Są jedynie hipotezy i wiara organów ścigania w to, że obstawiły tę właściwą, nie weryfikując przy okazji pozostałych. Wiadomo jedynie tyle, że mąż pani Ilony S. nie żyje. Reszta jest całkowitą zagadką – przekonuje mec. Paweł Matyja.

Powtórny proces Ilony S. rusza 30 listopada.

Chcesz skontaktować się z autorem? Napisz: mateusz.baczynski@grupawp.pl