450 tancerzy z wcześniejszą emeryturą, ale 700 tysięcy kierowców już nie? Sprawdzamy, co z projektem

Lech Janerka o emeryturze

Źródło wideo: tvn24.pl

Źródło zdj. gł.: Master1305, Miguel Perfectti/Shutterstock

Wcześniejsza emerytura dla tancerzy, ale dla kierowców ciężarówek już nie? Taki przekaz rozpowszechnia autor nagrania opublikowanego na Facebooku, który zarzuca rządzącym, że pochylają się nad losem pierwszej grupy zawodowej, a ignorują postulaty drugiej. Przedstawia się jako Mariusz Frąc - ekspert ds. transportu. Jest aktywny w portalach społecznościowych - regularnie publikuje krótkie nagrania dotyczące kwestii praw kierowców, ich wynagrodzeń oraz przepisów regulujących branżę transportową.

W poście z 21 października Frąc pyta: "450 tancerzy dostanie wcześniejsze emerytury, a 700 tysięcy kierowców ma pracować do oporu? Tancerki w wieku 40 lat na emeryturę - taki projekt trafił do rządu. A kierowcom, którzy ciągną polską gospodarkę, wydłuża się wiek pracy! Zamiast zwalać całą winę na pracodawców, zobaczcie, kto naprawdę tworzy te przepisy". Nawiązał też do żartobliwego rozwinięcia skrótu TIR jako "Transport I Rozrywka", proponując zmianę na "Taniec I Rozrywka" - by, jak sugerował, zwrócić uwagę rządzących na sytuację kierowców.

Temat rozwinął w krótkim nagraniu. Przekonywał, że rząd zajmuje się wcześniejszymi emeryturami dla grupy tancerzy liczącej około 450 osób, a pomija potrzeby setek tysięcy kierowców. "Brzmi to abstrakcyjnie, gdyż jak się zagłębimy w ten projekt, to propozycja jest taka, żeby tancerki i tancerze przychodzili na emeryturę odpowiednio kobiety w wieku 40 lat, a mężczyźni w wieku lat 45. Nie czujecie się, że wam ktoś napluł w twarz?" - zapytał kierowców. Nagranie zebrało 94 tys. wyświetleń i wywołało liczne reakcje internautów. "To jest jakiś kabaret", "śmiech na sali" - komentowali niektórzy. Inni wskazywali na potrzebę wspólnego działania kierowców, a nawet wstrzymania transportu "na trzy dni", by zwrócić uwagę na ich postulaty.

Sprawdziliśmy więc, co wiadomo o projekcie ustawy proponującym wcześniejsze emerytury dla tancerzy. Okazuje się, że szanse na jego uchwalenie nie są takie duże, jak sugeruje autor nagrania.

Projekt utknął w Sejmie. I to jakiś czas temu

Chodzi o senacki projekt o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz ustawy o emeryturach pomostowych (druk nr 1141). Proponuje on możliwość przejścia na wcześniejszą emeryturę przez tancerzy zawodowych, po spełnieniu czterech warunków:

• osiągnięcie wieku emerytalnego - 40 lat dla kobiet i 45 lat dla mężczyzn;
• osiągnięcie tego wieku w czasie zatrudnienia lub w ciągu 5 lat od ustania zatrudnienia;
• posiadanie wymaganego okres zatrudnienia - co najmniej 20 lat;
• brak przystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenie wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem ZUS, na dochody budżetu państwa.

Obecnie zawodowi tancerze podlegają ogólnym zasadom nabywania uprawnień emerytalnych. Mogą jednak skorzystać z emerytury pomostowej, która przysługuje kobietom po ukończeniu 55 lat, a mężczyznom - 60 lat, jeśli spełniają również pozostałe warunki ustawowe. Uprawnienie to dotyczy osób wykonujących prace w szczególnych warunkach wymienione w zamkniętym wykazie zawodów i rodzajów prac. Znalazły się w nim także "prace tancerzy zawodowych związane z bardzo ciężkim wysiłkiem fizycznym".

Projekt nie jest nowy - 24 senatorów i senatorek Koalicji Obywatelskiej złożyło go w Senacie już w grudniu 2024 roku. Po pracach w senackich komisjach, do Sejmu trafił w połowie marca 2025 roku. Na początku maja został skierowany do pierwszego czytania w dwóch komisjach - Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Środków Przekazu oraz Komisji Polityki Społecznej i Rodziny. I to właśnie na tym etapie projekt ustawy utknął w Sejmie. Biuro prasowe Sejmu potwierdza, że to aktualny stan prac. Na stronach obu komisji brak informacji by jak dotąd zajęły się drukiem nr 1141.

Proponowane przepisy nie zostały więc uchwalone. Nie wiadomo, czy i w jakim kształcie zostaną przyjęte.

Wygląda na to, że zainteresowanie tematem projektu wróciło dzięki materiałowi redakcji WP Finanse z 20 października. Jego autorzy przedstawiają zarówno głosy przeciw i za pomysłem wcześniejszej emerytury dla tancerzy. Wypowiedzi udzieliła m.in. przedstawicielka ministerstwa kultury - zastępczyni dyrektora Departamentu Narodowych Instytucji Kultury, Aleksandra Jagiełło-Skupińska. Jak stwierdziła, "szczegółów tak naprawdę nie znamy", ponieważ złożony projekt senacki "już dość długo nie ma dalszego ciągu". Zapowiedziała, że "najprawdopodobniej zostanie złożony nowy projekt", tym razem poselski. Jagiełło-Skupińska podkreśliła, że resort kultury występuje w tej sprawie jako "partner merytoryczny" i nie może mówić o terminach. "Nawet nie wiemy, kiedy i czy zostanie złożony ten projekt przez posłów" - przyznała.

Kubeł zimnej wody na projekcie

Zdaniem autorów projektu zawodowi tancerze nie są w stanie wykonywać swojego zawodu aż do osiągnięcia powszechnego wieku emerytalnego. W uzasadnieniu senatorowie wskazywali na częste kontuzje, wyczerpujące treningi i występy oraz przeciążenia układu ruchu, mięśni, stawów i kręgosłupa. Jak napisali, "tancerze zawodowi już w wieku 40 lat mają kłopoty, nie tylko z uprawianiem zawodu, ale również z poruszaniem się w ogóle".

Przekonywali też, że obniżenie wieku emerytalnego tej grupy nie spowoduje znacznego wzrostu wydatków budżetu państwa. Przypominali, że do 2009 roku tancerze mogli przechodzić na wcześniejszą emeryturę: kobiety w wieku 40 lat, a mężczyźni - 45 lat.

Latem 2025 roku projekt ustawy negatywnie zaopiniowało dla sejmowego Biura Ekspertyz i Oceny Skutków Regulacji czterech zewnętrznych ekspertów. Jeden z prawników wprost stwierdził, że zaproponowane rozwiązania "budzą poważne wątpliwości prawne. Wskazywali między innymi, że wprowadzenie odrębnej emerytury branżowej naruszałoby zasadę jednolitości systemu emerytalnego. W opiniach powtarzał się zarzut, że autorzy projektu nie uzasadnili wystarczająco, dlaczego to właśnie zawodowi tancerze mieliby otrzymać przywilej wcześniejszej emerytury. Jak zauważono w jednej z nich, takie rozwiązanie "może być odbierane jako niesprawiedliwe wobec innych ubezpieczonych i prowadzić do presji ze strony innych grup zawodowych na uzyskanie podobnych uprawnień".

Już na etapie prac w Senacie projekt negatywnie oceniło Ministerstwo Finansów. Resort stwierdził, że "wprowadzenie rozwiązań w nim przewidzianych spowoduje istotne ryzyko i presję ze strony innych grup zawodowych na wyłączenie ich z ogólnych zasad nabywania uprawnień emerytalnych". Na "nie" było też Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej - zwracało uwagę, że tancerze zawodowi już teraz mogą przejść na emeryturę pomostową oraz uzyskać prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy. Pozytywną opinię wydał jedynie resort kultury, który zaproponował, że takie "regulacje powinny objąć także innych artystów, których praca wymaga szczególnej eksploatacji organizmu".

Emerytura pomostowa nie dla wszystkich kierowców. Resort nie widzi podstaw do zmian

Z emerytury pomostowej mogą korzystać zawodowi tancerze, ale już nie wszyscy kierowcy zawodowi. Obecny wykaz uprzywilejowanych zawodów obejmuje tylko wybrane grupy kierowców: autobusów i trolejbusów w transporcie publicznym, pojazdów uprzywilejowanych oraz pojazdów przewożących towary niebezpieczne wymagające oznakowania tablicą ostrzegawczą. Nie ma na nim kierowców samochodów ciężarowych jako ogólnej grupy zawodowej.

O wcześniejsze uprawnienia emerytalne dla tej grupy upominają się sami kierowcy. Na początku 2026 roku do Kancelarii Prezydenta RP wpłynęła petycja z prośbą o "przywrócenie możliwości przejścia na emeryturę kierowcom zawodowym samochodów ciężarowych pow. 3,5 tony w wieku 60 lat po przepracowaniu odpowiedniej ilości lat pracy w tym 15 lat na tym stanowisku".

Autor petycji argumentuje, że kierowcy mieli wcześniej prawo do takich świadczeń, ale ustawowo ograniczono je do osób, które spełniły wymagane warunki do końca 1998 roku. Jego zdaniem praca kierowcy nadal powinna być uznawana za pracę w szczególnych warunkach. Wskazuje na stres związany z presją pracodawców, a także na dodatkowe obowiązki, takie jak załadunek i rozładunek towarów. Podkreśla również, że kierowcy pracują w zmiennych warunkach atmosferycznych - zarówno podczas deszczu, śniegu, jak i w czasie upałów.

Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej nie poparło postulatu rozszerzenia prawa do emerytury pomostowej na kierowców ciężarówek. W odpowiedzi na petycję z 6 lipca 2026 roku resort wyjaśnił, że sama uciążliwość pracy, stres czy wykonywanie obowiązków w trudnych warunkach nie wystarczają, by uznać ją za pracę w szczególnych warunkach. O przyznaniu uprawnień decydują kryteria medyczne i związane z bezpieczeństwem publicznym, określone w ustawie. Ministerstwo przypomniało też, że pominięcie kierowców samochodów ciężarowych w ustawowym wykazie było już dwukrotnie przedmiotem oceny Trybunału Konstytucyjnego (w 2010 i 2011 roku). W konkluzji stwierdziło, że nie ma uzasadnionych przesłanek do uwzględnienia postulatu petycji.