Historyczny zwrot Kanady. Ujawnili plan dołączenia do UE

• Rozmowy mają obejmować m.in. energetykę, AI, obronność i minerały krytyczne oraz swobodniejszy przepływ dóbr, usług i pracowników.
• Według "The Wall Street Journal" dyskutowane są też projekty wspólnych kabli podwodnych, centrów danych, usług chmurowych i nowych sieci satelitarnych.
• Carney wysłucha w Strasburgu orędzia o stanie Unii wygłoszonego przez Ursulę von der Leyen jako pierwszy szef rządu państwa trzeciego.
• Premier Kanady ma wystąpić w Parlamencie Europejskim 17 września, a następnie odwiedzić m.in. Wielką Brytanię i francuski archipelag Saint-Pierre-et-Miquelon.

Pierwsze doniesienia o możliwym "członkostwie stowarzyszonym" Kanady w UE opisał "The Wall Street Journal". Dziennik wskazuje, że Mark Carney rozmawiał już z częścią polityków Unii Europejskiej o formule uczestnictwa Kanady w działalności i na rynku UE, a po obu stronach ma być gotowość do przygotowania nowych ram współpracy.

Według "WSJ" dyskusje mają dotyczyć możliwości swobodnego przepływu dóbr, usług i pracowników w wybranych sektorach, w tym energetyki, AI, obronności i minerałów krytycznych. Gazeta opisała też rozmowy o projektach infrastrukturalnych, które mogłyby wspierać współpracę gospodarczą i technologiczną.

Swobodny przepływ i infrastruktura

"WSJ" napisał, że rozmowy obejmują m.in. wspólne kable podwodne, budowę centrów danych, usługi w chmurze, nowe sieci satelitarne i inną infrastrukturę. W tle ma być także perspektywa eksportu kanadyjskiej energii do Unii Europejskiej.

Dziennik wymienił również rozmowy Carneya z prezydentem Francji Emmanuelem Macronem i innymi europejskimi politykami o stworzeniu możliwości bezwizowego zamieszkania i pracy na terenie UE dla Kanadyjczyków. Wątek ma obejmować także potencjalne uczestnictwo Kanady w unijnym programie Erasmus.

Wizyta w Strasburgu i przemówienie w europarlamencie

W połowie tygodnia w Strasburgu przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen wygłosi doroczne orędzie o stanie Unii. Wysłucha go także Mark Carney, który ma być pierwszym szefem rządu państwa trzeciego obecnym na tym wystąpieniu. Premier Kanady ma także wygłosić przemówienie w Parlamencie Europejskim 17 września.

W sobotnim komunikacie biura prasowego Carneya przytoczono jego słowa o zacieśnianiu relacji z Europą. "Kanada i nasi europejscy partnerzy stają się coraz bliżsi" - powiedział Carney, cytowany w komunikacie. "Nasze wspólne wartości, uzupełniające się mocne strony i wspólne interesy służą jak silny fundament, na którym możemy budować silniejszą przyszłość" - dodał.

Po wizycie w Strasburgu Carney ma udać się do Wielkiej Brytanii. W Liverpoolu spotka się z premierem Andym Burnhamem. Następnie 20 września Carney ma odwiedzić francuski archipelag Saint-Pierre-et-Miquelon, położony w pobliżu wybrzeży Kanady, gdzie spotka się z prezydentem Francji. Obaj politycy mają rozmawiać o współpracy m.in. w lotnictwie, energetyce, minerałach krytycznych i zaawansowanych technologiach.

Pogorszenie relacji Kanada-USA jako tło rozmów z UE

Gdy na początku 2025 r. po objęciu urzędu prezydenta USA przez Donalda Trumpa relacje Kanady z USA zaczęły się pogarszać, rząd w Ottawie zaczął szukać szerszej współpracy z innymi partnerami. Napięcia dotyczyły m.in. ceł oraz wypowiedzi Trumpa o "51. stanie USA", aneksji i rzekomym złym traktowaniu USA przez Kanadę.

W styczniu br. Carney w Davos mówił, że dawny porządek świata się załamuje, a mocarstwa używają ekonomicznej integracji jako broni, ale "średnie mocarstwa" nie są bezsilne. Z kolei we wtorek, podsumowując negocjacje z USA, od których Kanada odstąpiła 21 sierpnia, Carney scharakteryzował działania amerykańskie jako dążenie do tego, by Kanadyjczycy "stali się od nich jeszcze bardziej zależni".

- Decyzje o naszej przyszłości nie będą zapadały w Waszyngtonie - powiedział Carney w wystąpieniu zamieszczonym na YouTube.

Warto przypomnieć także wcześniejsze komentarze dotyczące relacji Kanada-UE: w styczniu ub.r. "The Economist" opublikował analizę "Dlaczego Kanada powinna dołączyć do Unii Europejskiej". W marcu ub.r., podczas pierwszej zagranicznej wizyty jako premier we Francji i w Wielkiej Brytanii, Carney mówił, że Kanada jest "najbardziej europejskim z nieeuropejskich krajów". W czerwcu ub.r. Kanada poszerzyła partnerstwo z UE, także o kwestie obronne, i dołączyła do programu SAFE.

W kwietniu br. prezydent Finlandii Alexander Stubb, przebywający z wizytą w Kanadzie, powiedział, że kraj ten jest tak blisko Unii Europejskiej i że można rozważać członkostwo Kanady w UE.