Nieuwe vrijwillige militaire dienst gaat van start in België, maar zal het helpen om personeeltekort in het leger aan te pakken?

• België heeft een programma voor vrijwillige militaire dienst gelanceerd om kritieke personeelstekorten tegen te gaan. Dat eerste lichting begint deze maand aan zijn opleiding.
• Dit initiatief heeft tot doel de reservemacht tegen 2035 te verdrievoudigen tot 12.800 leden.
• Aan de maandelijkse toelagen die aan deze rekruten worden uitbetaald, zijn hoge operationele kosten verbonden.

België heeft een nieuw initiatief voor vrijwillige militaire dienst gelanceerd, te beginnen met een eerste groep van 50 rekruten in de leeftijd van 18 tot 25 jaar. Deze eerste lichting treedt toe tot de marine, en naar verwachting zullen er tegen september nog eens 450 personen volgen – 75 bij de luchtmacht en 375 bij het leger. Uit meer dan 3.200 kandidaten werden deze 500 geselecteerd om deel te nemen aan een voltijdse verbintenis van één jaar bij het ministerie van Defensie.

Personeelstekorten aanpakken

Minister van Defensie Theo Francken heeft het programma geprezen als een belangrijk educatief en sociaal project dat aansluit bij de wens van het publiek naar meer structuur en discipline. Het primaire doel van het initiatief is echter het aanpakken van personeelstekorten.

De Belgische regering hoopt dat deze jongvolwassenen na afloop van hun dienstjaar ofwel de overstap maken naar een professionele militaire functie, ofwel toetreden tot de reserve. Het langetermijndoel is om de reservemacht tegen 2035 uit te breiden tot 12.800 leden, wat bijna een verdrievoudiging is van de huidige aantallen.

Andere Europese landen

Deze aanpak weerspiegelt systemen die al in andere Europese landen zijn ingevoerd. Duitsland voerde in 2011 een vrijwillige regeling in na de afschaffing van de dienstplicht. Hoewel deze aanvankelijk veel aanmeldingen trok, kampte het met een hoog uitvalpercentage.

Zweden en Noorwegen maken daarentegen gebruik van selectieve dienstplicht. Zweden beoordeelt kandidaten op basis van hun psychologisch profiel, fysieke vermogens en cognitieve vaardigheden, waarbij voorrang wordt gegeven aan degenen met een oprechte wens om dienst te doen. In Noorwegen kiest een klein percentage van deze selectief opgeroepen dienstplichtigen uiteindelijk voor een langdurige militaire loopbaan of een specialistische opleiding.

Potentieel voor succes op lange termijn

Het vrijwillige karakter van het Belgische model is wellicht de grootste kracht ervan. Personen die ervoor kiezen om dienst te doen, zullen namelijk potentieel meer geneigd zijn om in het leger te blijven dan degenen die ertoe zijn gedwongen. Niettemin valt het uiteindelijke succes van het programma nog te bezien.

Financiële implicaties

Ook rond het project spelen financiële vraagstukken. Hoewel het ministerie van Defensie nog geen definitieve begrotingscijfers heeft vrijgegeven, reiken de kosten veel verder dan de maandelijkse nettovergoeding van ongeveer 2.000 euro per rekruut.

Terwijl de jaarlijkse lonen voor de eerste groep in totaal ongeveer 12 miljoen euro bedragen, moet de overheid ook de kosten dekken voor huisvesting, voedsel, medische keuringen, uniformen, wapens en het personeel dat nodig is om de basisopleidingsfase van tien weken te leiden. (fc)

Wil je meer defensienieuws ontvangen? Schrijf je in op onze wekelijkse Defensie Insider-nieuwsbrief

Volg Business AM ook op Google Nieuws

Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!