F-35-vliegtuigen gebruiken flares van 2.600 euro per stuk, terwijl die van de F-16 amper 30 euro kosten

• Flares voor een F-35-gevechtsvliegtuig kosten meer dan 80 keer zoveel als standaard lokvogels voor vliegtuigen.
• Niet openbaar gemaakte inkoopvoorwaarden en beperkte concurrentie zorgen voor deze extreme prijzen.
• Oplopende onderhoudskosten vormen een bedreiging voor de budgettaire houdbaarheid van de F-35 op de lange termijn.

Uit financiële gegevens van het Amerikaanse ministerie van Defensie blijkt een enorme prijsverschil tussen de infrarood-afleidingsmiddelen die op verschillende vliegtuigen worden gebruikt. Concreet kosten de MJU-68/B-flares die door de F-35 worden gebruikt 3.000 dollar (2.600 euro) per stuk, terwijl de M206-flares – die door diverse transport- en gevechtsvliegtuigen worden ingezet – slechts 35 dollar (30 euro) per stuk kosten.

Dit duidt op een kostenverschil van meer dan 80 keer, wat bijzonder opvallend is gezien het feit dat de F-35 is ontworpen om vijandelijke verdedigingssystemen te ontwijken met stealth in plaats van door uitwijkmanoeuvres op korte afstand.

Hoe werken flares?

Deze pyrotechnische apparaten zijn ontworpen om warmtezoekende raketten te misleiden door de thermische signatuur van de motoren van een vliegtuig na te bootsen. Terwijl helikopters en laagvliegende ondersteuningsvliegtuigen ze vaak gebruiken om draagbare raketten te ontwijken, zetten gevechtsvliegtuigen ze in tijdens gevechten op korte afstand.

Vaak worden verschillende typen gecombineerd om raketten met uiteenlopende niveaus van geavanceerdheid te misleiden. De A-10 en F-16 gebruiken bijvoorbeeld de M206, waarbij een magazijn van 30 stuks ongeveer 1.050 dollar kost. De F-35 kan daarentegen de goedkopere MJU-61/B van 75 dollar of de dure MJU-68/B gebruiken, wat een prijsverschil van 40 keer oplevert, afhankelijk van de gekozen flare.

Twijfels over de technische rechtvaardiging

Geavanceerde technologie rechtvaardigt dit prijsverschil niet volledig. Andere gespecialiseerde tegenmaatregelen, zoals de multispectrale MJU-62/B die zijn gebruikt door C-17- en C-5-transportvliegtuigen, kosten 290 dollar. Zelfs de oudere ALA-17C van de B-52 kost 1.000 dollar.

Moderne raketten kunnen wel onderscheid maken tussen daadwerkelijke motorwarmte en flares. Daardoor zijn complexere afleidingssequenties en timing vereist. Toch bieden overheidsdocumenten geen specifieke technische gegevens om te verklaren waarom de MJU-68/B zo duur is.

Monopolie

Bovendien blijven de fabrikant en de inkoopvoorwaarden voor de MJU-68/B geheim. Dat betekent dat de prijs niet noodzakelijkerwijs door Lockheed Martin is vastgesteld. Deze kostenkwestie speelt echter binnen een breder programma dat door het Government Accountability Office (GAO) is bekritiseerd vanwege het gebrek aan concurrentie en de restrictieve onderhoudscontracten.

Omdat Lockheed Martin een groot deel van de digitale en logistieke infrastructuur van het vliegtuig beheert, heeft het Pentagon beperkte flexibiliteit om de kosten te verlagen of alternatieve leveranciers te zoeken.

Algemene budgettaire druk

Deze financiële druk maakt deel uit van een bredere trend van budgetoverschrijdingen voor de F-35. Het GAO geeft aan dat de onderhoudskosten tegen 2035 met bijna de helft moeten worden teruggebracht om miljarden aan extra jaarlijkse uitgaven te voorkomen.

Daarnaast zagen de geraamde kosten voor de Block 4-upgrade in slechts vijf jaar tijd stijgen van 10,6 miljard dollar naar 16,5 miljard dollar, wat bijdroeg aan totale programma-overschrijdingen van meer dan 183 miljard dollar en aanzienlijke vertragingen in de planning.

Aanbestedingen

Ondanks waarschuwingen over deze escalerende kosten heeft het Pentagon zijn aanbestedingsdoelstellingen voor de F-35 gehandhaafd, waarbij eerdere suggesties om de omvang van de vloot te verminderen ten gunste van een meer gespecialiseerde vervanging van de F-16 zijn genegeerd.

Interessant is dat Lockheed Martin, hoewel het het F-35-programma domineert, geen van de drie belangrijkste contracten voor vliegtuigen van de volgende generatie heeft binnengehaald. Deze zijn toegekend aan Boeing en Northrop Grumman. Dit suggereert dat het Pentagon streeft naar het behoud van een gediversifieerde industriële basis, zelfs nu het moeite heeft om de exploitatiekosten op lange termijn en de prijzen van leveranciers voor zijn belangrijkste stealth-gevechtsvliegtuig onder controle te houden. (fc)

Wil je meer defensienieuws ontvangen? Schrijf je in op onze wekelijkse Defensie Insider-nieuwsbrief

Volg Business AM ook op Google Nieuws

Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!