هنر، امکانی که انسان‌ها را فارغ از تفاوت‌ها پیوند می‌دهد

کتایون حلاجان – شهر پاریس از دیرباز به پایتخت هنر جهان مشهور است و قرن‌هاست که هنرمندان را از نقاط مختلف جهان به سوی خود می‌کشاند. این اتفاق به دلیل فضای خاصِ شهری، ساختمان، کافه‌ها، کاباره‌ها و یا موزه‌های آن نیست. هنرمندان در این شهر از آزادی کاملا برخوردارند تا خلاقیت  و هنر خود را بیازمایند. به ویژه هنرمندانی که در کشورهای خود به زیر سانسور و سرکوب زیسته‌اند. شعار مشخص است، در آزادی است که استعدادها شکوفا می‌شود. زمانی که بدون ترس و خودسانسوری دست بکار هنر می‌شوید.

شهر پاریس پر است از آتلیه و فضاهایی که هنرمندان با توان مالی محدود، به ویژه نقاشان و مجسمه‌سازان که به فضای بیشتری برای کار نیاز دارند بتوانند از آن استفاده کنند. کمک‌های دولتی و کثرت انجمن‌های به شما اجازه می‌دهد تا در هر محله‌ای که زندگی می‌کنید بتوانید از امکانات دولتی و غیرخصوصی استفاده کنید.

در پشت این امکانات، مردمی هنر دوست قرار دارند که بارها برای گرفتن حق خود، تخریب نکردن بنایی قدیمی، جلوگیری از قطع درختان تا پشتیبانی از هنرمندان به خیابان‌ها آمدند. مردمی که درهای کشورشان قرنی است که به روی مهاجران و هنرمندان قرنی گشوده است. از همین است که پایتخت فرانسه فضایی چندفرهنگی دارد.

این روزها پاریس در کنار جدال کاندیداها برای انتخابات ریاست جمهوری، شاهد اعتراضات سراسری دانش‌آموزان به نبود امکانات در مدارس، کارمندان آتش‌نشانی به دلیل دست مزد کم و کار سخت هستیم. با این همه هفته مُد پاریس برگزار می‌شود و زندگی عادی در جریان است، زیرا این شهر مجموعه‌ای از همین تضادهاست. در حال و هوای پاییز نمایشگاه‌ها، تئاترها و گالری‌ها آکنده از جمعیت است. از دوم تا چهارم ماه اکتبر به بهانه «روزهای ملی هنرمندان» درهای اغلب آتلیه‌های به روی مردم باز بود. در همین روزها نمایشگاهی در پاریس ۱۲ فضای «Le 100ecs» از آثار هنرمندان تجسمی برپا بود.

کارولین روکس، دستیارِ مدیر مجموعه و برگزارکننده این نمایشگاه می‌گوید: «این مکان از سال ۲۰۰۸ در اختیار هنرمندان قرار دارد. این ساختمان پیش از این متعلق به اداره برق بود که تعطیل شد و ملک آن متعلق به شهرداری است. به پیشنهاد یک هنرمند و یکی از اعضای شورای منطقه دوازدهم پاریس، تصمیم گرفته شد تا این ساختمان فضایی باشد برای هنرمندان هنرهای تجسمی که لزوما توانایی مالی برای اجاره و پرداخت هزینه کارگاه‌های خصوصی در پاریس را ندارند. ایده این بود که یک مکان چند فرهنگی با هزینه‌هایی واقعا پایین ایجاد شود.»

او می‌افزاید:‌ «در واقع ما یک شرکت تعاونی با منافع جمعی هستیم. تعاونی که هدفش فقط سود اقتصادی نیست؛ بیشتر به منفعت اجتماعی، فرهنگی یا محلیِ اعضا توجه می‌کند و ساختارش بر پایه‌ همکاری و مشارکت اعضاست. ما مجموعه‌ای از انجمن‌ها هستیم و هر انجمن، هدف متفاوتی دارد.»

کارولین روکس در ادامه می‌گوید:‌ «اگر بخواهم خیلی ساده بگویم، اینجا نوعی فضای کار اشتراکی بزرگ برای هنرمندان است. آن‌ها می‌آیند، کار می‌کنند و وقتی کارشان تمام شد، نفر بعدی می آید و از این فضا استفاده می‌کند. البته این مجموعه به مرور زمان کم‌کم تغییر کرد و امروز یک مدرسه تئاتر حرفه‌ای، سالن‌هایی برای تمرین رقص و تئاتر و فضای برای ارائه و نمایش آثار را داریم. در این مجموعه ما سه هنرمند ایرانی نیز داریم که امروز اینجا حضور ندارند اما به طور دائم در آتلیه کار می کنند. شهلا شفیق نویسنده ایرانی در ماه‌های آینده بخش دوم نمایش نامه‌اش را به کارگردانی  ژیل داوید به روی صحنه می‌برد.»

میلا ال. ای شاعر، نقاش و رقصنده فرانسوی که اصالتا روس است، با آثار نقاشی و طراحی‌های خود در این نمایشگاه حضور دارد.

میلا رقص سماع را نزد رعنا گرگانی فرا گرفته است. او می‌گوید: «رقص درویشی (سماع) را سالهاست است که انجام می‌دهم. البته سماعی که من انجام می‌دهم تلفیقی است و از رقص‌های محلی دیگری هم تأثیر گرفته‌ام و به مرور شیوه‌ خاص خود را پیدا کرده‌ام. مثلاً در رقص‌های سنتی هند، کره‌، ایران و ترکیه، شکل‌هایی متفاوتی از چرخش مانند سماع وجود دارد. در گرجستان هم که بخشی از ریشه‌های من به آنجا بر می‌گردد، حرکات سنتیِ چرخیدن به دور خود وجود دارد. من ترکیبی از این میان برگزیده‌ام. این موضوع در واقع بخشی از مسیر و نگاه هنری من است که از پیشینه ‌ام در مردم‌شناسی تاثیر گرفته، ایده‌ی اصلی برای من این است که تنوع فرهنگی را از طریق شباهت‌ها و وجوه مشترکی که در فرهنگ‌های مختلف پیدا می‌کنیم، نشان بدهم. این در واقع برای من پیام صلح و همبستگی است.»

میلا ال. ای تأکید می‌کند که «تقریباً در تمام کارهایی که در حوزه‌های مختلف هنری انجام می‌‌دهم، سعی می‌کنم تفاوت‌ها را به هم نزدیک کنم و نشان دهم تا بگویم با وجود همه‌ تفاوت‌ها، ما انسان‌ها چقدر به هم شبیه هستیم و می‌توانیم در صلح و عشق کنار یکدیگر زندگی کنیم. این مکان هم نمونه‌ خوبی از همین همزیستی است، جایی که آدم‌ها با پیشینه‌های فرهنگی و هنری متفاوت در کنار هم فعالیت می‌کنند و همین هم فضا را بسیار غنی و ارزشمند می‌کند.»